Đọc hiểu Ngắm trăng (Hồ Chí Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

- Biện pháp tu từ nhân hóa (trăng nhòm khe của ngắm nhà thơ).

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm trong diễn đạt

+ tái hiện hình ảnh trăng sinh động, gần gũi, thân thiết như một người bạn, làm tri kỉ với nhà thơ.

+ Thể hiện sự giao hòa tuyệt đối giữa người và trăng, cùng tình yêu thiên nhiên/ tâm hồn tự do tự tại của tác giả Hồ Chí Minh (mặc dù ở trong tù nhưng người vẫn vượt ngục tinh thần để đến với thiên nhiên)

Giải thích:

Biện pháp nhân hóa (“trăng nhòm khe cửa”) làm cho trăng như có hành động, cảm xúc

Mở rộng:

- Thất ngôn tứ tuyệt là một thể thơ có kết cấu ngắn gọn, súc tích nhưng giàu hình ảnh và cảm xúc.

- Cấu tạo: Gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ, tổng cộng 28 chữ.

- Luật bằng trắc:

+ Luật bằng (câu 1 kết thúc bằng thanh bằng).

+ Luật trắc (câu 1 kết thúc bằng thanh trắc).

- Niêm luật: Câu 1 niêm với câu 2, câu 3 niêm với câu 4 (tức là các câu này phải có thanh điệu hài hòa với nhau).

- Gieo vần: Vần thường gieo ở cuối câu 1 - 2 - 4 (có thể theo vần bằng hoặc vần trắc, nhưng chủ yếu là vần bằng).

- Bố cục:

+ Câu 1 (Khai – Mở bài): Giới thiệu nội dung, khung cảnh, cảm xúc.

+ Câu 2 (Thừa – Tiếp nối): Mở rộng thêm ý thơ.

+ Câu 3 (Chuyển – Chuyển ý, tạo cao trào hoặc bước ngoặt).

+ Câu 4 (Hợp – Kết bài, kết luận hoặc tạo dư âm).

- Câu phủ định: “Trong tù không rượu cũng không hoa”

- Tác dụng: xác nhận trong hoàn cảnh tù ngục không có rượu và hoa để thưởng trăng, nêu hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn về vật chất của người tù để có thể làm bạn cùng trăng.

Giải thích:

Câu “Trong tù không rượu cũng không hoa” là câu phủ định => nhấn mạnh hoàn cảnh thiếu thốn, khắc nghiệt trong tù, từ đó làm nổi bật vẻ đẹp tinh thần vượt lên hoàn cảnh.

Mở rộng:

- Câu phủ định là câu có những từ ngữ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, không phải (là), chẳng phải (là), đâu có phải (là), đâu (có),…

- Câu phủ định được chia thành 2 loại:

+ Câu phủ định miêu tả: thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào đó

+ Câu phủ định bác bỏ: phản bác một ý kiến, một nhận định

- Chức năng của câu phủ định:

+ Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào đó.

+ Phản bác một ý kiến, một nhận định (phủ định bác bỏ)

Link tham khảo: Câu phủ định là gì? Phân loại câu phủ định. Chức năng của câu phủ định

Câu nghi vấn

Giải thích:

Câu “Đối thử lương tiêu nại nhược hà?” mang hình thức hỏi => là câu nghi vấn

Mở rộng:

- Câu hỏi (nghi vấn) là kiểu câu chủ yếu được dùng để hỏi, thường có sự xuất hiện của những từ nghi vấn như: ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hử, hả, (có)… không, (đã)… chưa hoặc từ hay dùng để nối các vế câu biểu đạt quan hệ lựa chọn. Khi viết, câu hỏi được kết thúc bằng dấu chấm hỏi.

- Câu nghi vấn có chức năng dùng để hỏi

Link tham khảo: Câu nghi vấn là gì? Chức năng và đặc điểm của câu nghi vấn

Bài học: Tinh thần lạc quan, tinh thần vượt khó

Giải thích:

Bài thơ cho thấy cần giữ tinh thần lạc quan, yêu cuộc sống và biết vượt lên hoàn cảnh => đó là yếu tố giúp con người sống có ý nghĩa ngay cả trong khó khăn.

Mở rộng:

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?