Quy luật Menđen: Quy luật phân li

Lý thuyết Quy luật Menđen: Quy luật phân li: phương pháp nghiên cứu của Menđen, thí nghiệm phát hiện quy luật phân li và giải thích thí nghiệm, cơ sở tế bào học và điều kiện nghiệm đúng của quy luật phân li.

I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN MENDEN

  • Bước 1: Tạo các dòng thuần chủng về từng tính trạng.
  • Bước 2: Lai các dòng thuần chủng khác biệt nhau bởi 1 hoặc nhiều tính trạng tương phản. Theo dõi sự di truyền riêng từng cặp tính trạng.
  • Bước 3: Sử dụng toán xác suất để phân tích kết quả lai, sau đó đưa ra giả thuyết giải thích kết quả.
  • Bước 4: Chứng minh giả thuyết bằng bằng phép lai phân tích.

II. THÍ NGHIỆM PHÁT HIỆN QUY LUẬT PHÂN LI

P: lai hoa đỏ với hoa trắng thuần chủng

→ Thu được F1 đồng tính toàn hoa đỏ.

Cho F1 tự thụ phấn 

→ Thu được F2 có hai kiểu hình phân chia thành 3 đỏ : 1 trắng giống P thay vì một kiểu hình giống F1.

III. GIẢI THÍCH KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM THEO QUY LUẬT PHÂN LI

Theo quan điểm Menden

- Mỗi tính trạng do một cặp nhân tố di truyền quyết định. Trong tế bào cả cặp nhân tố di truyền không hòa lẫn với nhau. Bố mẹ chỉ truyền cho con một trong hai thành viên của cặp nhân tố di truyền đó.

Theo quan điểm di truyền học hiện đại:

- Mỗi tính trạng do 1 cặp gen qui định, 1 có nguồn gốc từ bố, 1 có nguồn gốc từ mẹ. Các alen của bố và mẹ tồn tại trong tế bào 1 cách riêng rẽ, không hoà trộn vào nhau. Khi hình thành giao tử, các thành viên của 1 cặp alen phân li động đều về các giao tử, nên 50% số giao tử chứa alen này còn 50% giao tử chứa alen kia.

Cơ sở tế bào học của quy luật phân li:

  • Trong tế bào 2n, các NST luôn tồn tại thành từng cặp tương đồng, do đó các gen trên NST cũng tồn tại thành từng cặp.
  • Sự phân li đồng đều của cặp NST tương đồng trong quá trình giảm phân phát sinh giao tử kết hợp với sự tổ hợp của chúng qua thụ tinh dẫn đến sự phân li và tổ hợp của các cặp alen tương ứng.
  • Do sự phân li của cặp NST tương đồng trong giảm phân của F1 đã đưa đến sự phân li của cặp gen tương ứng Aa, nên 2 loại giao tử A và a được tạo thành với xác suất ngang nhau là ½. Sự thụ tinh của 2 loại giao tử đực và cái mang gen A và a đã tạo ra F2 có tỉ lệ kiểu gen là: 1/4AA: 2/4Aa: 1/4aa.
  • F1 toàn hoa đỏ vì ở thể dị hợp (Aa), gen trội A át chế hoàn toàn gen lặn a trong khi thể hiện kiểu hình. Cũng tương tự, do đó F2 ta thu được tỉ lệ 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng.

Điều kiện nghiệm đúng của quy luật phân li, phân li độc lập:

- Gen trội phải trội hoàn toàn.

- P phải thuần chủng tương phản. 

- Các gen quy định các tính trạng nói trên phải nằm trên các cặp NST khác nhau.

- Số lượng các cá thể nghiên cứu phải lớn.

- Mỗi một gen quy định một tính trạng.

Loigiaihay.com