Có ý kiến cho rằng: “Đọc một câu thơ hay, người ta không thấy câu thơ, chỉ còn thấy tình người trong đó”.Từ cảm nhận hai khổ thơ đầu bài thơ “Thời nắng xanh” của Trương Nam Hương, hãy khám phá “tình người” gửi gắm trong đoạn trích thi phẩm?

Dàn ý chung

I. Mở bài

- Dẫn dắt, giới thiệu nhận định về bản chất của thơ ca: Giá trị cốt lõi nằm ở rung cảm và tình cảm sâu kín.

- Giới thiệu tác giả Trương Nam Hương, bài thơ “Thời nắng xanh” (Kính dâng bà ngoại) và hai khổ thơ đầu của đoạn trích.

- Nêu vấn đề nghị luận: Khám phá “tình người” (tình bà cháu, tình mẫu tử/gia đình và sự hoài niệm tuổi thơ) thắm thiết qua hai khổ thơ. 

II. Thân bài

- Giải thích ý kiến như thế nào?

- Chứng minh qua các tác phẩm văn học ra sao?

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị của hai khổ thơ đầu và âm hưởng “tình người” đọng lại.

- Ý nghĩa lan tỏa của đoạn thơ đối với tình cảm gia đình trong lòng người đọc hôm nay.

Dàn ý chi tiết Mẫu 1

I. Mở bài

Thơ hay không chỉ ở câu chữ mà còn ở tình cảm, tình người gửi gắm. Hai khổ thơ đầu thể hiện tình yêu thương, sự gắn bó và trân trọng những người thân yêu, đặc biệt là người mẹ.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa

• Khổ 1: Gợi lại những kỉ niệm tuổi thơ trong trẻo, bình yên → thể hiện tình yêu và sự gắn bó sâu sắc với quê hương, gia đình.

• Khổ 2: Hình ảnh người mẹ hiện lên gần gũi, thân thương qua những kí ức tuổi thơ → thể hiện lòng biết ơn, tình yêu và sự trân trọng của người con dành cho mẹ.

• “Tình người”: là tình mẫu tử, tình gia đình và sự nâng niu những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ.

2. Đánh giá về nghệ thuật

• Hình ảnh thơ giản dị, giàu sức gợi.

• Ngôn ngữ trong sáng, giàu cảm xúc.

• Sử dụng hồi tưởng, hình ảnh gần gũi để khơi dậy cảm xúc.

• Giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết.

III. Kết bài

- Hai khổ thơ chứa đựng tình mẫu tử và tình gia đình sâu sắc, làm nên vẻ đẹp nhân văn của bài thơ.

- Gợi mỗi người biết yêu thương, trân trọng gia đình và những kỉ niệm tuổi thơ.

Dàn ý chi tiết Mẫu 2

I. Mở bài

Câu nói khẳng định sức mạnh của thơ ca nằm ở khả năng chạm đến trái tim người đọc bằng "tình người" – thứ tình cảm chân thành, sâu sắc. Khi ấy, ngôn từ chỉ là phương tiện, còn điều đọng lại là cảm xúc về con người. Bài thơ "Thời nắng xanh" của Trương Nam Hương là một minh chứng tiêu biểu. Hai khổ thơ đầu, với hình ảnh người bà và tuổi thơ, đã khiến người đọc không còn chú ý đến câu chữ mà hoàn toàn đắm chìm trong tình yêu thương, sự biết ơn và nỗi nhớ da diết mà tác giả gửi gắm.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa – "Tình người" trong hai khổ thơ đầu

• Tình yêu thương và lòng biết ơn dành cho bà – Người giữ lửa của ký ức :

• Người bà hiện lên vô cùng thân thuộc, gần gũi qua những chi tiết đời thường nhưng đầy xúc cảm:

• Bà gắn với hình ảnh "bổ cau thành tám chiếc thuyền cau", với màu "hoàng hôn đọng trên môi bà quạch thẫm" – một nét đẹp truyền thống, tần tảo của người phụ nữ xưa .

• Bóng bà "đổ xuống đất đai", bà tần tảo với những luống khoai, liếp vách, bà "rủ châu chấu cào cào về cháu bắt" . Những hình ảnh ấy vẽ nên một cuộc đời lam lũ, vất vả nhưng tràn đầy yêu thương và che chở.

• Bà không chỉ là người lao động mà còn là cội nguồn của tình yêu thương: bà là người đã tạo nên một "thời nắng xanh" trong trẻo, hồn nhiên cho đứa cháu nhỏ. Tình cảm của bà dành cho cháu được kết tinh qua bát canh rau má, rau sam "ngọt mát" .

• Tình cảm của người cháu – Một sự tri ân và hồi tưởng đầy xúc động:

• "Tôi chan lên suốt dọc tuổi thơ mình": Động từ "chan" thể hiện tình thương của bà đã thấm đẫm, nuôi dưỡng tâm hồn cháu dọc suốt những năm tháng ấu thơ. Chính tình cảm ấy đã làm nên cả một "thời nắng xanh" – quãng thời gian tuổi thơ tràn đầy yêu thương và bình yên .

• Nhà thơ không chỉ kể về bà mà còn bộc lộ nỗi nhớ, sự biết ơn và cả niềm xót xa trước sự vất vả của bà. Đó là "tình người" sâu sắc – tình cảm của một người cháu dành cho người bà kính yêu của mình.

2. Đánh giá về nghệ thuật – "Lời hay" làm nổi bật "tình người"

• Hình ảnh thơ giàu sức gợi, mới mẻ và đầy sáng tạo:

• "Nắng... xanh mơn như thể lá trầu": Đây là một ẩn dụ chuyển đổi cảm giác vô cùng độc đáo. Nắng thường vàng, nhưng trong mắt trẻ thơ, nắng xanh mơn mởn, tràn đầy sức sống, gợi lên một tuổi thơ trong trẻo .

• "Bà bổ cau thành tám chiếc thuyền cau": Hình ảnh thơ nên thơ, lãng mạn, biến công việc bình dị thành một trò chơi tuổi thơ đầy chất cổ tích .

• "Bóng bà đổ xuống đất đai": Từ "đổ" gợi tả sự hy sinh thầm lặng, bà như hòa mình vào đất để chắt chiu từng sự sống cho con cháu .

• Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc mà thấm thía:

• Các từ ngữ đều rất đời thường: "cau", "trầu", "khoai", "rau má", "rau sam". Chính sự giản dị ấy khiến bài thơ trở nên gần gũi, dễ dàng đi vào lòng người và chạm đến những ký ức tuổi thơ của mỗi độc giả .

• Giọng điệu tâm tình, tha thiết:

• Giọng thơ nhẹ nhàng, sâu lắng, như một lời kể chuyện thủ thỉ của người cháu về những kỷ niệm với bà. Không khoa trương, không cầu kỳ, tình cảm cứ thế tuôn trào tự nhiên

III. Kết bài

- Hai khổ thơ đầu của "Thời nắng xanh" là một minh chứng tuyệt đẹp cho nhận định "thơ hay là thơ của tình người".

- Bài thơ không chỉ đem đến cho người đọc một cảm xúc thẩm mỹ mà còn lay động trái tim, gợi nhắc mỗi người về công ơn của những người thân yêu và trân trọng những giá trị bình dị, thiêng liêng nhất trong cuộc đời.

Dàn ý chi tiết Mẫu 3

I. Mở bài

- “Đọc một câu thơ hay, người ta không thấy câu thơ, chỉ còn thấy tình người trong đó” – khẳng định giá trị cốt lõi của thơ ca nằm ở chiều sâu cảm xúc và tình cảm nhân văn.

- 2 khổ thơ đầu – nơi "tình người" đọng lại qua hình ảnh người mẹ và ký ức tuổi thơ.

II. Thân bài

1. Giải thích ý kiến:

• "Không thấy câu thơ": Hình thức ngôn từ, kỹ thuật làm thơ như chìm đi, nhường chỗ cho cảm xúc trào dâng.

• "Tình người": Những tình cảm chân thành, sâu sắc giữa con người với con người (ở đây là tình mẫu tử, lòng biết ơn, nỗi nhớ hoài niệm).

2. Khám phá "tình người" trong 2 khổ thơ đầu:

• Tình yêu thương, sự hy sinh thầm lặng của mẹ dành cho con:

• Ký ức về một "thời nắng xanh" – khoảng trời tuổi thơ êm đềm, tươi sáng dưới sự che chở của mẹ.

• Tình thương của mẹ hiện hữu qua những chăm chút giản dị, vắt cạn sức trẻ và thanh xuân để nuôi con khôn lớn.

• Lòng biết ơn, sự xót xa và nỗi nhớ sâu sắc của con dành cho mẹ:

• Con nhận ra sự trôi chảy của thời gian qua mái tóc, vóc dáng của mẹ.

• Cảm xúc xót xa, tiếc nuối khi tuổi thơ qua đi và mẹ ngày một già đi; sự trân trọng từng khoảnh khắc ký ức bên mẹ.

3. Đánh giá về nghệ thuật biểu hiện "tình người":

• Ngôn ngữ thơ giản dị, giàu sức gợi và tính biểu cảm.

• Hình ảnh thơ gần gũi, ấm áp nhưng ẩn chứa chiều sâu ẩn dụ ("nắng xanh", ký ức tuổi thơ).

• Giọng thơ tha thiết, trầm lắng, như lời tâm sự chân thành từ đáy lòng.

III. Kết bài

- Khổ thơ vượt qua giới hạn của ngôn từ để chạm đến trái tim người đọc bằng tình mẫu tử thiêng liêng, trường tồn.

- Đánh thức trong lòng mỗi người tình yêu thương, sự trân trọng dành cho cha mẹ và biết nâng niu những ký ức tuổi thơ gia đình.

Dàn ý chi tiết Mẫu 4

I. Mở bài

- “Đọc một câu thơ hay, người ta không thấy câu thơ, chỉ còn thấy tình người trong đó” – câu thơ hay là cầu nối tâm hồn, nơi chữ nghĩa nhường chỗ cho sự đồng cảm sâu sắc.

- Giới thiệu bài thơ "Thời nắng xanh" của Trương Nam Hương và 2 khổ thơ đầu như một lời rung động về tình người trước sự trôi chảy của thời gian.

II. Thân bài

1. Giải thích ngắn gọn nhận định:

• Bức thông điệp cảm xúc: Kỹ thuật thơ ca hòa tan vào dòng cảm xúc, làm nổi bật lên nét đẹp tâm hồn và tình cảm nhân văn.

2. Khám phá "tình người" qua góc nhìn trân trọng ký ức và thời gian:

• Sự gắn bó tha thiết với ký ức tươi đẹp của quá khứ ("Thời nắng xanh"):

• "Nắng xanh" là biểu tượng cho tuổi trẻ, sự thuần khiết và những ngày tháng trong trẻo nhất của đời người.

• Tình người thể hiện ở sự nâng niu, trân trọng từng kỷ niệm cũ, không quên nguồn cội và những điều giản dị đã nuôi dưỡng tâm hồn.

• Nỗi niềm trăn trở, xót xa trước quy luật thời gian vô tình:

• Sự đối lập giữa cái vô hạn của thời gian và cái hữu hạn của tuổi trẻ, đời người.

• Tình người lắng đọng trong nỗi tiếc nuối chân thành khi nhận ra những ngày tháng đẹp đẽ trôi qua nhanh chóng, để lại sự hoài niệm khôn nguôi.

3. Đánh giá về nghệ thuật:

• Nhịp điệu thơ nhịp nhàng, dịu nhẹ như dòng chảy ký ức.

• Biện pháp ẩn dụ, đối lập tinh tế giữa "xanh" (tuổi trẻ, ký ức) và sự phai nhạt của thời gian.

III. Kết bài

- Hai khổ thơ là tiếng lòng đồng cảm sâu sắc về kiếp người, về cái đẹp trôi qua và giá trị của ký ức.

-Giúp người đọc biết sống sâu sắc hơn ở hiện tại, biết trân trọng từng khoảnh khắc yêu thương và nâng niu những giá trị tinh thần trong cuộc sống.

Dàn ý chi tiết Mẫu 5

I. Mở bài

“Đọc một câu thơ hay, người ta không thấy câu thơ, chỉ còn thấy tình người trong đó”. Thơ ca chân chính không chỉ là sự lắp ghép của ngôn từ mà là tiếng lòng, là nơi kết tinh cao độ của tình cảm, cảm xúc con người. Trương Nam Hương là một hồn thơ say đắm, tha thiết với những hoài niệm qua thi phẩm “Thời nắng xanh”.

II. Thân bài

1. Giải thích nhận định

• “Không thấy câu thơ”: Không phải là phủ nhận vai trò của hình thức (ngôn từ, vần điệu, biện pháp tu từ), mà muốn nhấn mạnh rằng hình thức nghệ thuật đã đạt đến độ tự nhiên, tinh tế, hòa tan vào nội dung.

• “Chỉ còn thấy tình người trong đó”: Giá trị cốt lõi, sức sống lâu bền của một câu thơ, bài thơ nằm ở giá trị nhân đạo, ở tình cảm chân thành, sâu sắc của tác giả gửi gắm và sự đồng điệu trong tâm hồn người đọc.

• => Bản chất của nhận định: Thơ ca khởi nguồn từ trái tim và đi đến trái tim. Nghệ thuật đích thực phải vị nhân sinh, lấy tình cảm con người làm chỗ dựa vững chắc nhất.

2. Phân tích "Tình người" qua hai khổ thơ đầu bài "Thời nắng xanh"

Khổ 1: Tình cảm hoài niệm về tuổi thơ và lòng biết ơn sâu sắc đối với người bà

(Lưu ý: Dựa trên văn bản hai khổ đầu của bài thơ để phân tích cụ thể)

• Hình ảnh "thời nắng xanh": Biểu tượng cho tuổi thơ trong trẻo, hồn nhiên, tươi đẹp nhưng đã lùi xa vào quá khứ.

• Hình bóng của người bà: Bà hiện lên gắn liền với những nhọc nhằn, lam lũ nhưng đầy ắp tình yêu thương chở che cho cháu.

• Phân tích từ ngữ, hình ảnh gợi không gian hoài niệm (màu nắng, bóng sương, mái tóc bà...).

• Biện pháp tu từ (nếu có, như nhân hóa, ẩn dụ) làm nổi bật sự hy sinh thầm lặng của bà.

• Tình người thể hiện ở đây là:

• Sự thấu hiểu và lòng biết ơn vô hạn của người cháu (tác giả) đối với những tảo tần, nuôi nấng của bà.

• Nỗi xót xa khi nhận ra thời gian trôi đi, bà ngày một già yếu còn cháu thì đã lớn khôn.

Khổ 2: Sự kết nối tâm hồn giữa quá khứ - hiện tại và nỗi nhớ da diết

• Cảm xúc đối diện với thực tại: Khi đứa cháu đã đi qua "thời nắng xanh", đối mặt với cuộc sống trưởng thành đầy biến động.

• Lời tự tình/Lời nhắn gửi: Tâm trạng thảng thốt, tiếc nuối những kỷ niệm êm đềm bên bà.

• Phân tích sự đối lập giữa cái vô hạn của thời gian và cái hữu hạn của đời người (đời bà).

• Âm điệu thơ trầm lắng, nghẹn ngào như một nốt lặng của tâm hồn.

• Tình người thể hiện ở đây là:

• Sự nâng niu, trân trọng từng mảnh ký ức tuổi thơ.

• Tình yêu gia đình, cội nguồn bền chặt, là điểm tựa tinh thần giúp con người không bị lạc lối giữa cuộc đời.

3. Đánh giá nghệ thuật thể hiện "Tình người"

• Ngôn từ: Giản dị, giàu sức gợi, không cầu kỳ, hoa mỹ nhưng có sức lay động mạnh mẽ (chính là "không thấy câu thơ").

• Hình ảnh: Giàu tính biểu tượng, gần gũi với ca dao, dân ca (nắng, tóc sương, cánh diều, bóng bà...).

• Giọng điệu: Thành kính, thiết tha, mang đậm chất tự sự hòa quyện với trữ tình.

III. Kết bài

- Hai khổ thơ đầu "Thời nắng xanh" đã thể hiện trọn vẹn một "tình người" ấm áp, cao đẹp và đầy tính nhân văn.

- Người nghệ sĩ phải sống sâu sắc, yêu thương hết mình; người đọc cần mở rộng tâm hồn để đón nhận những tín hiệu tình cảm mà thơ ca trao gửi.