Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ Mẹ và quả của (Nguyễn Khoa Điềm)

Dàn ý chung

I. Mở bài

- Giới thiệu sơ lược về tác giả Nguyễn Khoa Điềm, tác phẩm “Mẹ và quả”

- Cảm nhận chung: Ấn tượng sâu sắc, xúc động về hình ảnh người mẹ tảo tần và tình yêu của con dành cho mẹ. 

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Cảm xúc về hình ảnh mẹ tần tảo, hy sinh thể hiện như thế nào?

- Cảm xúc về sự so sánh giữa "Quả" và "Mẹ"  hiện lên thế nào?

- Nỗi lòng con khi nghĩ về mẹ ra sao?

2. Đánh giá về nghệ thuật:

- Sử dụng những từ ngữ gần gũi với đời sống nông thôn nhưng chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc.

- Thể thơ tự do: Giúp mạch cảm xúc tuôn trào tự nhiên, biến hóa linh hoạt giữa tự sự và trữ tình.

III. Kết bài

- Khẳng định giá trị: Bài thơ có sức lay động mạnh mẽ nhờ hình ảnh giản dị, gần gũi.

- Tác động đối với người đọc:Bài học về tình yêu thương mẹ, biết ơn những hy sinh của đấng sinh thành.

Dàn ý chi tiết Mẫu 1

I. Mở bài

Trong cuộc đời mỗi con người, mẹ luôn là điểm tựa yêu thương bền vững và thiêng liêng nhất. Tình mẹ không chỉ thể hiện qua những lời nói dịu dàng mà còn ẩn chứa trong từng hi sinh thầm lặng, từng công việc giản dị hằng ngày. Bài thơ “Mẹ và quả” của Nguyễn Khoa Điềm đã khắc họa sâu sắc hình ảnh người mẹ tần tảo và gợi lên những suy ngẫm xúc động về công lao sinh thành, dưỡng dục. Qua những hình ảnh bình dị mà giàu ý nghĩa, tác phẩm khiến người đọc thêm trân trọng tình mẫu tử và tự nhìn lại trách nhiệm của bản thân đối với mẹ.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Hình ảnh người mẹ:

+ Tần tảo, lam lũ, chăm chút từng “quả” – biểu tượng cho thành quả lao động và sự nuôi dưỡng con cái.

+ Gợi cảm xúc yêu thương, kính trọng.

- Hình ảnh “quả”:

+ Vừa là quả trong vườn, vừa là ẩn dụ cho đứa con – kết tinh của tình yêu và công sức của mẹ.

+ Gợi suy ngẫm: con lớn lên nhờ sự hi sinh thầm lặng của mẹ.

- Nỗi niềm của người con:

+ Sự day dứt, lo lắng khi “quả” của mẹ chưa chắc đã “ngọt”.

+ Thể hiện ý thức trách nhiệm, mong muốn sống tốt để không phụ lòng mẹ.

- Ý nghĩa:

+ Ca ngợi tình mẹ thiêng liêng, sâu nặng.

+ Nhắc nhở mỗi người biết trân trọng, biết ơn và sống xứng đáng với công lao của mẹ.

2. Đánh giá về nghệ thuật

- Ngôn ngữ: Giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi.

- Hình ảnh: Giàu tính biểu tượng (mẹ – quả), gần gũi mà sâu sắc.

- Giọng điệu: Nhẹ nhàng, tha thiết, giàu cảm xúc.

- Biện pháp nghệ thuật: Ẩn dụ, điệp từ, tạo chiều sâu ý nghĩa.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: “Mẹ và quả” là bài thơ giàu tính nhân văn, ca ngợi tình mẫu tử và gợi nhiều suy ngẫm sâu sắc.

- Tác động đối với người đọc: Nhắc nhở mỗi người sống tốt, trưởng thành để “trả nghĩa” công lao sinh thành, dưỡng dục.

Dàn ý chi tiết Mẫu 2

I. Mở bài

Nguyễn Khoa Điềm là nhà thơ của những chiêm nghiệm sâu sắc về đất nước và con người. "Mẹ và quả" là một lát cắt đầy ám ảnh về sự hy sinh thầm lặng của mẹ qua hình ảnh vườn quả. Niềm xúc động nghẹn ngào trước sự trôi chảy của thời gian và sự già đi của mẹ.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Sự tần tảo và bàn tay vun xới của mẹ:

+ Hình ảnh mẹ chăm sóc vườn quả qua bao mùa mưa nắng: "những mùa quả lặn rồi lại mọc".

+ Sự đối lập: Bàn tay mẹ gầy guộc đối lập với những trái quả căng mọng, ngọt lành. Mẹ hy sinh sức trẻ để đổi lấy mùa quả (sự trưởng thành của con).

- Nỗi lo âu về sự chưa trọn vẹn của "quả" (con):

+ Câu thơ đầy ám ảnh: "Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi / Mình vẫn còn là một thứ quả non xanh".

+ Đó là nỗi sợ của người con khi thấy mẹ đã già mà bản thân vẫn chưa đủ vững vàng để mẹ yên lòng.

- Ý nghĩa nhân văn: Bài thơ là lời nhắc nhở về sự hữu hạn của đời người và tầm quan trọng của việc sống sao cho xứng đáng với công lao nuôi dưỡng.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

- Hình ảnh ẩn dụ độc đáo: "Quả" không chỉ là trái cây mà là kết quả của cuộc đời mẹ - chính là con.

- Động từ mạnh và giàu sức gợi: "Lặn", "mọc", "hoảng sợ" làm tăng tính kịch tính và độ nén cảm xúc cho bài thơ.

- Sự kết hợp giữa chất trữ tình và chất triết lý: Biến một câu chuyện vườn tược thành một bài học nhân sinh lớn lao.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: Bài thơ là một trong những tác phẩm hay nhất viết về mẹ, mang đậm phong cách Nguyễn Khoa Điềm.

- Tác động đối với người đọc: Thúc giục mỗi người chúng ta phải sống trách nhiệm hơn, trưởng thành nhanh hơn để bù đắp cho những nhọc nhằn của mẹ.

Dàn ý chi tiết Mẫu 3

I. Mở bài

Trong thơ ca Việt Nam, hình ảnh người mẹ thường gắn liền với những biểu tượng lam lũ như 'con cò', 'bếp lửa' hay 'những bẹ ngô'. Đến với 'Mẹ và quả' của Nguyễn Khoa Điềm, ta lại bắt gặp một hình ảnh mẹ thật khác – người đàn bà cả đời chăm chút cho những mùa quả trong vườn và cũng là người lặng lẽ chăm chút cho 'mùa quả' của cuộc đời mình: đứa con. 

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa bài thơ:

- Quy luật "nhân - quả" trong cuộc đời mẹ:

+ Mẹ trồng cây, hái quả không phải cho mình mà cho con. Cuộc đời mẹ là một hành trình "trồng người" không mệt mỏi.

+ Sự lặng lẽ của mẹ: Mẹ không kể lể gian khó, chỉ âm thầm chờ đợi ngày quả chín.

- Sự thức tỉnh của người con:

+ Cái "hoảng sợ" của nhà thơ là một biểu hiện cao đẹp của lòng hiếu thảo.

+ "Quả non xanh" tượng trưng cho sự dại khờ, chưa chín chắn. Câu thơ thể hiện sự tự vấn lương tâm đầy day dứt.

- Sự vĩnh cửu của tình mẹ: Dù quả có chín hay còn xanh, bàn tay mẹ vẫn luôn nâng niu.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

- Thể thơ tự do: Tạo nhịp điệu giống như dòng tâm tư, lúc chậm rãi kể lể, lúc dồn dập lo âu.

- Sử dụng tương phản: Giữa sự vận động tuần hoàn của thiên nhiên (quả lặn rồi mọc) và sự vận động tuyến tính một đi không trở lại của đời người (mẹ già đi).

- Ngôn ngữ thơ: Chân thực, mộc mạc nhưng giàu sức nặng suy ngẫm.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: Bài thơ tạc vào lòng người đọc một bức tượng đài về người mẹ nông dân Việt Nam.

- Tác động đối với người đọc: Gợi lên niềm trăn trở về đạo làm con, khiến người đọc muốn trở về bên mẹ ngay lập tức.

Dàn ý chi tiết Mẫu 4

I. Mở bài

Có những bài thơ khi đọc xong, ta không chỉ khóc cho người khác mà còn khóc cho chính mình. "Mẹ và quả" của Nguyễn Khoa Điềm là một bài thơ như thế. Bằng giọng điệu thủ thỉ, trầm lắng, nhà thơ đã kể về người mẹ suốt đời vun vén, gieo trồng để rồi một ngày kia, người con chợt nhận ra mình là "quả cuối cùng" – một thứ quả mà mẹ đã chờ cả đời để hái. Đó là khoảnh khắc vừa sung sướng, vừa xót xa, khiến người đọc nghẹn ngào.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Hình ảnh người mẹ tần tảo: Những "quả" trong vườn là thành quả lao động vất vả của mẹ, gợi sự chăm chút, hi sinh âm thầm.

- Lòng biết ơn và sự trưởng thành của con: Người con nhận ra mình cũng là một "quả ngọt" do mẹ "nuôi lớn từng ngày". Cảm xúc hối hận, xót xa khi chưa làm được gì xứng đáng để đền đáp mẹ.

- Triết lý về sự kết nối các thế hệ: "Quả" gắn với cội nguồn; tình mẹ là nền tảng nâng đỡ con trưởng thành. Qua đó, nhà thơ nhắn nhủ đạo lý "uống nước nhớ nguồn", biết trân trọng công lao cha mẹ.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

- Thể thơ tự do, lời thơ mộc mạc, giọng điệu thủ thỉ, trầm lắng như lời tự sự.

- Hình ảnh thơ bình dị, giàu sức gợi: "quả", "cây", "mẹ", "con".

- Ngôn ngữ cô đọng, hàm súc nhưng thấm đượm cảm xúc, đặc biệt ở những câu thơ cuối (sự giật mình, chiêm nghiệm của con).

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: "Mẹ và quả" là bài thơ xúc động về tình mẫu tử, ca ngợi đức hi sinh cao cả của người mẹ và nhắc nhở về lòng biết ơn, trách nhiệm của con cái.

- Tác động đối với người đọc: Khơi dậy tình cảm yêu thương, kính trọng mẹ; khiến mỗi người tự nhìn lại bản thân và trân quý hơn những gì mình đang có.

Dàn ý chi tiết Mẫu 5

I. Mở bài

“Mẹ” từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng miên man trong thơ ca, bồi đắp những vần điệu dịu dàng và sâu lắng. Nói về mẹ, không ít nhà thơ đã để lại cho người đọc ấn tượng khó phai bằng những tứ thơ thấm đẫm tình yêu thương, lòng tri ân. Ở dòng chảy ấy, Nguyễn Khoa Điềm tìm được một tứ thơ vừa mới mẻ, vừa dung dị trong bài “Mẹ và Quả”. Nhờ đó, thi phẩm gợi lên bức tranh tương giao độc đáo giữa người mẹ tảo tần với thiên nhiên hoa trái và dòng chảy bền bỉ của thời gian.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

a. Bóng dáng mẹ tảo tần, chăm chút cho vườn cây:

- Những mùa quả “lặn” rồi “mọc”: “lặn”, “mọc” chỉ sự tuần hoàn, không có có hồi kết nhằm diễn tả sự hi sinh, cần mẫn của mẹ. Mẹ làm quanh năm suốt tháng.

- Quả “bí” và bầu” lớn xuống “mang dáng giọt mồ hôi mặn”=> công sức của mẹ sau bao tháng ngày vun trồng, chăm bón.

=> Mẹ là người phụ nữ tần tảo, rất giàu đức hi sinh.

b. Tình cảm của tác giả đối với người mẹ của mình:

- Biết ơn, ghi nhớ công lao và sự hi sinh của mẹ: “Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên”: Nhờ sự chăm chút, nuôi dưỡng của mẹ mà những đứa con mới có thể trưởng thành, lớn lên. Cũng giống như những quả bí, quả bầu “lớn xuống” là nhờ những giọt mồ hôi, công sức của mẹ.

=> Tình cảm sâu nặng của người con với công lao to lớn, âm thầm, lặng lẽ suốt đời của mẹ.

- Lo lắng, hoảng sợ:

+ “Và chúng tôi, một thứ quả trên đời/ Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái”: Những đứa con chính là thứ quả mẹ dùng cả đời để nuôi dưỡng. Mẹ thu hái biết bao mùa bí, mùa bầu nhưng điều mẹ mong ước nhất là “được hái” thứ quả trưởng thành, lớn khôn ở các con.

+ “Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi/ Mình vẫn còn một thứ quả non xanh”: nỗi sợ hãi khi thấy mẹ già đi mà mình chưa kịp trưởng thành.

=> Tình cảm yêu thương, chân thành mà con dành cho mẹ.

2. Nghệ thuật của bài thơ

- So sánh Mặt Trời-Mặt Trăng “Như Mặt Trời, khi như Mặt Trăng”.

+ Đối lập lớn lên><lớn xuống“Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên/ Còn những bí và bầu thì lớn xuống”.

+ Hoán dụ, nói giảm nói tránh: bàn tay mẹ mỏi => yếu, già “Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi”.

+ Ẩn dụ: non xanh=> vẫn chưa trưởng thành “Mình vẫn còn một thứ quả non xanh”.

- Nhịp thơ linh hoạt, giàu nhịp điệu.

- Hình ảnh thơ gần gũi, quen thuộc với đời sống thường nhật.

III. Kết bài

- Khẳng định giá trị: “Mẹ và Quả” của Nguyễn Khoa Điềm là lời tâm sự chan chứa tình yêu và lòng biết ơn đối với người mẹ Việt Nam lam lũ. 

- Tác động đối với người đọc: Dư âm còn vang mãi, mời gọi ta nhìn lại cách sống của mình, để không phụ công dưỡng dục của mẹ khi bà đã dành trọn một đời vun trồng và chờ đợi.