Bài 24: Việt Nam quê hương ta trang 117 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 2 Kết nối tri thức

Khởi động

Trả lời câu hỏi khởi động trang 117 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Nếu gặp một người bạn nước ngoài, em sẽ giới thiệu những gì về đất nước mình?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Nếu gặp một người bạn nước ngoài, em sẽ giới thiệu về đất nước mình qua các nội dung: nước Việt Nam có 64 tỉnh thành, nằm dọc thành dải đất hình chữ S. Nước Việt Nam có một đường bờ biển dài phía đông, phía tây có hệ thống núi đồ sộ, dày đặc; có hai đồng bằng lớn nhất nước tập trung ở dọc hạ lưu sông Hồng và sông Cửu Long. Việt Nam là nước chủ nghĩa xã hội, gồm chỉ một Đảng duy nhất, cho phép tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo trong khuôn khổ pháp luật cho phép.

Nội dung bài đọc

Bài đọc

VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG TA

(Trích)

Việt Nam đất nước ta ơi

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

Cánh cò bay lả rập rờn

Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều.

Quê hương biết mấy thân yêu

Bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau

Mặt người vất vả in sâu

Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn.

Đất nghèo nuôi những anh hùng

Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên

Đạp quân thù xuống đất đen

Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa.

Việt Nam đất nắng chan hoà

Hoa thơm quả ngọt bốn mùa trời xanh

Mắt đen cô gái long lanh

Yêu ai yêu trọn tấm tình thuỷ chung.

Đất trăm nghề của trăm vùng

Khách phương xa tới lạ lùng tìm xem

Tay người như có phép tiên

Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ.

(Nguyễn Đình Thi)

Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Khổ thơ đầu tiên giới thiệu cảnh sắc thiên nhiên Việt Nam đẹp như thế nào?

Phương pháp giải:

Em đọc khổ thơ đầu tiên của bài thơ để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

+ “Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn”: từ “mênh mông” và cách nói (đâu trời đẹp hơn) thể hiện sự trù phú của những cánh đồng lúa.

+ “Cánh cò bay lả rập rờn” thể hiện không gian thanh bình, yên ả.

+ “Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều” thể hiện vẻ đẹp vừa kì vĩ vừa nên thơ của đỉnh Trường Sơn hùng vĩ.

=> Cảnh sắc thiên nhiên Việt Nam từ vùng đồng bằng (nơi có biển lúa) đến vùng núi cao (nơi có đỉnh Trường Sơn) hiện lên tươi đẹp, yên bình, trù phú.

Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Hình ảnh con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh hiện lên ra sao?

Phương pháp giải:

Em đọc khổ thơ 2, 3 của bài thơ để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

– Từ ngữ “vất vả in sâu”, hình ảnh “Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn” thể hiện sự vất vả, lam lũ, chân lấm tay bùn của người Việt Nam, đồng thời cũng thể hiện đức tính cần cù, chịu thương chịu khó trong lao động của ông cha ta từ ngàn đời xưa.

– Con người Việt Nam mạnh mẽ, anh hùng trong chiến đấu, hiền lành, giản dị trong đời thường. Hình ảnh “Bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau” thể hiện con người Việt Nam phải trải qua bao gian khó, thương đau ở các thời kì gian khó.

Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Tác giả muốn nói điều gì về đất nước, con người Việt Nam qua hai khổ thơ cuối?

Phương pháp giải:

Em đọc hai khổ thơ cuối, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Qua hai khổ thơ cuối, tác giả ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên, vẻ đẹp và sự tài hoa của con người Việt Nam.

Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Qua bài thơ, tác giả thể hiện những tình cảm gì đối với quê hương, đất nước?

Phương pháp giải:

Em dựa vào nội dung bài thơ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác giả thể hiện tình cảm tha thiết, gần gũi, gắn bó với quê hương, đất nước thể hiện qua cách gọi tha thiết: Việt Nam đất nước ta ơi. Không chỉ vậy, bài thơ còn là niềm tự hào về cảnh đẹp quê hương, đất nước; sự khâm phục và ngưỡng mộ con người Việt Nam qua các chi tiết ca ngợi vẻ đẹp con người Việt Nam.

Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Em thích những câu thơ nào trong bài? Vì sao?

* Học thuộc lòng 3 khổ thơ đầu.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời.

Lời giải chi tiết:

Em thích câu thơ "Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn" vì nó thể hiện sự bền bỉ, kiên cường và đoàn kết của con người Việt Nam trong mọi hoàn cảnh. Câu thơ này tạo ra một hình ảnh mạnh mẽ về sự đoàn kết và sự tự hào dân tộc, khi mà nam nữ đều cùng một màu áo, một tâm hồn đoàn kết trong cuộc sống gian khổ và đau thương.

Vận dụng Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 vận dụng trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Mỗi từ in đậm trong hai dòng thơ dưới đây có được dùng với nghĩa gốc không? Vì sao?

Tay người như có phép tiên

Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ.

Phương pháp giải:

Em đọc hai dòng thơ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Từ “tay” được dùng với nghĩa gốc, vì “tay người” chỉ bộ phận cơ thể người.

- Từ “dệt” không được dùng với nghĩa gốc, vì nghĩa gốc của từ “dệt” trong từ điển là “làm cho sợi kết vào nhau thành tấm theo những quy cách nhất định để tạo ra vải, chiếu,...”. Còn trong bài thơ, từ "dệt" được dùng với nghĩa chuyển để nói về sự sáng tạo, tài hoa của con người Việt Nam.

Vận dụng Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 vận dụng trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Tìm các từ đồng nghĩa với mỗi từ thân yêu, vất vả trong bài thơ.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và tìm từ đồng nghĩa.

Lời giải chi tiết:

– Từ đồng nghĩa với từ thân yêu: yêu thương, thân thương, thương yêu.

– Từ đồng nghĩa với từ vất vả: khốn khổ, lầm lũi, khó nhọc, nhọc nhằn.

Vận dụng Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 vận dụng trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Đặt câu với 1 – 2 từ tìm được ở bài tập 2.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và đặt câu phù hợp.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Đôi bàn tay ông nội chai sần, ghi dấu những nhọc nhằn của một thời tuổi trẻ.

- Áp đôi bàn tay của ông nội vào má, dù ram ráp, khô cứng chứ chẳng mềm mại, nhẹ nhàng, nhưng em thấy vô cùng ấm áp, thân thương.