Bài 18: Người thầy của muôn đời trang 93 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 2 Kết nối tri thức

Khởi động

Trả lời câu hỏi khởi động trang 93 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Nhan đề bài đọc Người thầy của muôn đời gợi cho em suy nghĩ gì?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Bài đọc sẽ nói về một người thầy. Đây là người thầy mẫu mực được tất cả các thế hệ học trò tôn vinh, kính trọng và noi gương.

Nội dung bài đọc

Bài đọc

NGƯỜI THẦY CỦA MUÔN ĐỜI 

Chu Văn An là một nhà giáo nổi tiếng đời Trần. Cụ đỗ cao nhưng không làm quan mà mở trường dạy học ở quê nhà nhằm truyền bá đạo lí và đào tạo nhân tài cho đất nước. Trường của cụ rất đông học trò, có nhiều người trở thành những nhân vật nổi tiếng.

Năm ấy, đến ngày mừng thọ cụ giáo Chu tròn sáu mươi tuổi, từ sáng sớm, các môn sinh đã tề tựu trước sân nhà cụ. Cụ Chu đội khăn ngay ngắn, mặc áo dài thâm ngồi trên sập. Mấy học trò cũ từ xa về dâng biếu thầy những cuốn sách quý do chính họ sưu tầm và chép lại. Cụ hỏi thăm công việc của từng người, bảo ban các học trò nhỏ, rồi đột nhiên nói:

– Thầy cảm ơn các anh. Bây giờ, thầy muốn mời tất cả các anh theo thầy tới thăm một người mà thầy mang ơn sâu nặng.

Các môn sinh đồng thanh dạ ran. Thế là thầy đi trước, trò theo sau. Các anh có tuổi đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, mấy chú tóc để trái đào đi sau cùng. Cụ dẫn học trò đi về cuối làng, đến một ngôi nhà tranh đơn sơ nhưng sáng sủa, ấm cúng. Ở hiên trước, một cụ già trên tám mươi tuổi, râu tóc bạc phơ đang ngồi sưởi nắng. Cụ giáo Chu bước vào sân, chắp tay cung kính vái và nói to:

– Lạy thầy! Hôm nay con đem tất cả môn sinh đến tạ ơn thầy.

Cụ già tóc bạc ngước lên, nghiêng đầu nghe. Cụ đã nặng tai. Thầy giáo Chu nói lại thật to câu nói vừa rồi một lần nữa. Thì ra đây là cụ đồ xưa kia đã dạy vỡ lòng cho cụ giáo Chu.

Tiếp sau cụ giáo Chu, các môn sinh lần lượt theo lứa tuổi vái tạ cụ đồ già. Ngày mừng thọ thầy Chu năm ấy, họ được thêm một bài học thấm thía về nghĩa thầy trò.

(Theo Hà Ân)

Từ ngữ

- Môn sinh (cách gọi cũ): học trò của cùng một thầy.

- Áo dài thâm: áo dài màu đen.

- Sập: giường gỗ, mặt liền với chân.

- Cụ đồ: thầy giáo già dạy chữ Nho thời trước.

Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 bài đọc trang 94 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Đoạn mở đầu bài đọc giới thiệu những gì về thầy giáo Chu Văn An?

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn đầu tiên của bài đọc để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Đoạn mở đầu giới thiệu thầy giáo Chu Văn An là người rất nổi tiếng ở đời Trần. Cụ đỗ cao nhưng không làm quan mà mở trường dạy học ở quê nhằm truyền bá đạo lí và đào tạo nhân tài cho đất nước. Trường của cụ rất đông học trò và nhiều người đã trở thành những nhân vật nổi tiếng.

Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 bài đọc trang 94 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Tìm những chi tiết cho thấy các môn sinh rất kính trọng cụ giáo Chu.

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn thứ hai của bài đọc để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Những chi tiết cho thấy các môn sinh rất kính trọng cụ giáo Chu:

- Ngay từ sáng sớm, các môn sinh đã tề tựu trước sân nhà cụ giáo Chu để mừng thọ thầy;

- Họ dâng biếu cụ những cuốn sách quý do chính họ sưu tầm và chép lại;

- Họ dạ ran khi cụ giáo Chu mời họ cùng tới thăm một người mà cụ mang ơn sâu nặng;

- Họ kính cẩn đi theo sau cụ.

Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 bài đọc trang 94 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Hình ảnh cụ giáo Chu dẫn theo các môn sinh tới thăm người thầy dạy vỡ lòng của cụ nói lên điều gì?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Hình ảnh đó nói lên sự kính trọng và lòng biết ơn sâu nặng của cụ giáo Chu dành cho người thầy đầu tiên của mình. Cụ giáo Chu muốn dạy cho học trò của mình truyền thống Tôn sư trọng đạo, Uống nước nhớ nguồn bằng chính việc làm của mình.

Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 bài đọc trang 94 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Những hành động nào thể hiện tình cảm của cụ giáo Chu đối với người thầy của mình?

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn từ “Cụ giáo Chu bước vào” đến “dạy vỡ lòng cho cụ giáo Chu” để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Những hành động thể hiện tình cảm của cụ giáo Chu đối với người thầy của mình là: mời học trò đến thăm thầy giáo cũ, chắp tay cung kính, lạy thầy, vái tạ.

Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 bài đọc trang 94 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Em học được điều gì từ câu chuyện trên?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Em học được bài học về tôn sư trọng đạo.

Vận dụng Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 vận dụng trang 95 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Tìm các câu ghép trong đoạn văn sau:

(1) Các môn sinh đồng thanh dạ ran. (2) Thế là thầy đi trước, trò theo sau. (3) Các anh có tuổi đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, mấy chú tóc để trái đào đi sau cùng. (4) Cụ dẫn học trò đi về cuối làng, đến một ngôi nhà tranh đơn sơ nhưng sáng sủa, ấm cúng.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ đoạn văn để tìm các câu ghép.

Lời giải chi tiết:

Các câu ghép:

(2) Thế là thầy đi trước, trò theo sau.

(3) Các anh có tuổi đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, mấy chú tóc để trái đào đi sau cùng.

Vận dụng Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 vận dụng trang 95 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Xác định các vế câu trong những câu ghép tìm được ở bài tập 1 và cho biết chúng được nối với nhau bằng cách nào.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Câu (2) có 2 vế: Thế là thầy đi trước/ trò theo sau. Hai về được nối với nhau bằng dấu phẩy.

Câu (3) có 3 vế: Các anh có tuổi đi ngay sau thầy/ người ít tuổi hơn nhường bước/ mấy chú để trái đào đi sau cùng. Các vế được nối với nhau bằng dấu phẩy.

Vận dụng Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 vận dụng trang 95 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Đặt một câu ghép nói về tình cảm của em đối với thầy cô giáo.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và đặt câu phù hợp.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nghỉ hè, em rất nhớ các thầy cô và các bạn, em mong đến ngày tựu trường để được gặp lại mọi người.