Đọc hiểu Tuổi thơ im lặng (Duy Khán) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Ta có thể chia văn bản thành 3 đoạn:

- Đoạn 1: Từ “cây mít sum sê” đến “Cả nhà được bữa thòm thèm!” => Nhan đề: Cây mít 

- Đoạn 2: Từ “Cây đu đủ cao vượt cái tường hoa” đến “cơm trộn thân cây đu đủ” => Nhan đề: Cây đu đủ

- Đoạn 3: Từ “Thầy nghĩ ra cách” đến hết => Nhan đề: Cây na

Giải thích:

Mỗi đoạn tập trung kể về một loài cây cùng những kỉ niệm gắn với cây đó.

Một số chi tiết thể hiện sự gắn bó, thân thiết giữa anh em của “tôi”, thầy u của “tôi” với mỗi loài cây trong vườn:

- Gắn bó của cả gia đình:

+ Đến mùa, nó ra bao nhiêu quả. Cả nhà mừng. Quả rất chóng lớn. Nó chín thơm. Cả nhà được bữa thòm thèm

+ Bà hàng ra chọn mua đầy hai rổ sề, còn có vài quả chín nứt nở “như đe thợ rào” và những quả còi kĩnh, chúng tôi chia nhau. U cũng ăn thử. Ngọt lắm.

- Gắn bó giữa anh em:

+ Mai, thổng buổi, thằng Thả leo lên, u lấy chày tay đập vào góc. 

+ Đói quá. Anh Thả và tôi cứ hái dần, băm ra hết nhựa, gọt vỏ, cắt từng miếng, cho vào sanh luộc. Mỗi người ăn hai quả là no căng bụng.

Giải thích:

Các chi tiết như u mong cây mít ra quả, anh em cùng hái và chế biến đu đủ, thầy trồng cây na khi sinh mỗi người con, cả gia đình chăm sóc và thu hoạch quả đều cho thấy cây cối gắn bó mật thiết với cuộc sống hằng ngày, là nguồn sống và chứa đựng nhiều kỉ niệm của gia đình. 

Các chi tiết cho thấy tác dụng của việc kết hợp giữa miêu tả và kể chuyện trong VB:

- “Đến mùa, nó ra bao nhiêu quả. Cả nhà mừng”

- “Nhưng rồi rụng, chỉ còn một quả. Quả rất chóng lớn. Nó chín thơm. Cả nhà được bữa thòm thèm!”

- “Anh Thả và tôi cứ hái dần, băm ra hết nhựa, gọt vỏ, cắt từng miếng, cho vào sanh luộc”

- “Chúng tôi leo lên, chọn quả sắp chín, quả mở mắt, hái xuống để một đống góc sân”

=> Tác dụng: tăng tính biểu cảm khi kể chuyện, tạo sự liên tưởng chân thật cho người đọc, người nghe.

Giải thích:

Các chi tiết được nêu vừa kể lại diễn biến sự việc (cây ra quả, hái quả, bán quả), vừa miêu tả đặc điểm của cây và quả (quả chóng lớn, chín thơm, quả mở mắt...). Vì vậy, câu chuyện trở nên cụ thể, sinh động và giúp người đọc hình dung rõ khung cảnh, đồng thời cảm nhận được tình cảm của tác giả dành cho khu vườn tuổi thơ. 

BPTT: nhân hóa "Những quả na nhắm nghiền mắt rồi mở mắt dần"

=> Thể hiện được sinh động các loài cây trong bài.

Giải thích:

Chi tiết "Những quả na nhắm nghiền mắt rồi mở mắt dần" đã gán cho quả na hoạt động của con người (nhắm mắt, mở mắt), nên đây là biện pháp nhân hóa. Cách diễn đạt này làm hình ảnh quả na trở nên gần gũi, sinh động, đồng thời thể hiện sự quan sát tinh tế và tình yêu thiên nhiên của tác giả. 

Những dấu hiệu giúp em nhận biết VN trên thuộc thể hồi ký:

- VB này được tác giả chứng kiến và kể lại

- VB được kể theo một trình tự hợp lý và gắn với 1 giai đoạn trong cuộc đời tác giả.

Giải thích:

Văn bản kể lại những kỉ niệm tuổi thơ có thật của tác giả bằng ngôi kể thứ nhất, người kể trực tiếp tham gia vào các sự việc và hồi tưởng về quá khứ.