Đọc hiểu Những ngày thơ ấu (Nguyên Hồng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: NHỮNG NGÀY THƠ ẤU (Trích) -Nguyên Hồng- Mặt sau cái bìa lịch đã kín chữ rồi! Mỗi lần đau tủi, căm hờn tôi đều biên vào mặt bìa vài dòng thật nhỏ, viết bằng một thứ chữ riêng chỉ mình tôi đọc hiểu thôi, tóm tắt ngày tháng và những sự việc, những nỗi niềm, những ý nghĩ của tôi:

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

NHỮNG NGÀY THƠ ẤU
(Trích)

-Nguyên Hồng-

Mặt sau cái bìa lịch đã kín chữ rồi! Mỗi lần đau tủi, căm hờn tôi đều biên vào mặt bìa vài dòng thật nhỏ, viết bằng một thứ chữ riêng chỉ mình tôi đọc hiểu thôi, tóm tắt ngày tháng và những sự việc, những nỗi niềm, những ý nghĩ của tôi:
[…] Ngày 20-11-1931, giá ai cho tôi một xu nhỉ? Chỉ một xu thôi! Để tôi mua xôi hay bánh khúc. Giời rét thế này, đi học một mình, vừa đi vừa cắn ngon xiết bao? Không! Không có ai cho tôi cả. Vì người ta có phải là mẹ tôi đâu!
Ngày 1-12-1931, cậu ơi! Sống khôn chết thiêng cậu có biết cho con không? Mà con cầu xin cậu lẽ nào cậu lại không nhận lời con? Cậu phù hộ cho con được lấy một hào thôi. Con đói lắm cậu ạ! Trời lại mưa rét quá.
[…] Ngày 4-12-1931, con cháu nọ nó là gì mà không sai? Một trinh vừa muối vừa tương cũng đến mình vác bát đi mua. Đi học về đói mờ cả mắt, sắp cất bát cơm và mà phải đặt xuống, nghĩ mà rơi nước mắt. Mẹ ơi! Sao mẹ đi lâu thế? Mãi chẳng thấy mẹ về?
[…] Có một lần bà tôi lạy van hết chỗ này đến chỗ khác mới cầm cái áo the độc nhất còn lại để mặc đi lễ được một đồng bạc thì giả ngay tiền quà cho đứa con gái con cô tôi hết sáu hào, và, còn mua thêm cho hai gắp chả và bún nữa. Lúc ấy cơm nước đã sẵn sàng. Nhưng tôi vừa mới cất lời hỏi xin chưa dám nói là xin gì thì bị hất ngay tay đi. Tôi vừa khóc vừa ghi vào bìa lịch.

(“Trong đêm đông”, trích “Những ngày thơ ấu”, Nguyên Hồng, NXB Văn học, 2021, tr. 57-60)

Câu 1

Đoạn văn bản trên được kể theo ngôi kể nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đại từ xưng hô của người kể và xem người kể có trực tiếp tham gia vào câu chuyện hay không. 

Lời giải chi tiết

Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (nhân vật xưng “Tôi”).

Giải thích:

Người kể xưng "tôi", trực tiếp kể lại những sự việc, cảm xúc và suy nghĩ của chính mình nên câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi. 

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể 

Câu 2

Nhân vật “tôi” trong đoạn văn bản trên đã kể lại những sự việc gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc các mốc thời gian, xác định những sự việc chính được ghi lại

Lời giải chi tiết

Nhân vật “tôi” trong đoạn văn bản đã kể lại những sự việc:

- Bị bỏ đói (Ngày 20-11-1931; Ngày 1-12-1931).

- Bị bắt nạt (Ngày 4-12-1931).

Giải thích:

Qua các dòng nhật kí, nhân vật "tôi" kể về những lần bị đói khát, thiếu thốn, bị đối xử bất công và luôn nhớ thương mẹ. Đây đều là những sự việc tiêu biểu phản ánh tuổi thơ cơ cực của nhân vật. 

Mở rộng

- Hồi kí là ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến.

- Các sự việc trong hồi kí thường được kể theo trình tự thời gian

- Hình thức ghi chép và cách kể sự việc trong hồi kí: “ghi chép” hiểu theo cách thông thường, là việc chuẩn bị nguồn tư liệu về những điều có thật, đã xảy ra để viết nên tác phẩm. Tư liệu được “ghi chép” để viết hồi kí phải đảm bảo độc xác thực, tin cậy.

Một số link tham khảo:

Hồi kí là gì? Đặc điểm của hồi kí

Người kể chuyện và tính cá nhân của hồi kí

Câu 3

Nỗi niềm của chú bé Hồng khi chịu cảnh đói khát trong đoạn văn sau là gì?

“Ngày 20-11-1931, giá ai cho tôi một xu nhỉ? Chỉ một xu thôi! Để tôi mua xôi hay bánh khúc. Giời rét thế này, đi học một mình, vừa đi vừa cắn ngon xiết bao? Không! Không có ai cho tôi cả. Vì người ta có phải là mẹ tôi đâu!”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những từ ngữ, câu cảm thán và lời độc thoại để xác định tâm trạng, mong ước của nhân vật. 

Lời giải chi tiết

Nỗi niềm của chú bé Hồng:

- Mong có một xu để mua xôi hay bánh khúc.

- Nhớ thương mẹ, ao ước có mẹ bên cạnh.

- Buồn tủi, xót xa vì không có ai giúp đỡ.

Giải thích:

Chi tiết "giá ai cho tôi một xu", "Vì người ta có phải là mẹ tôi đâu!" cho thấy chú bé đói khát, khao khát có tiền mua thức ăn, nhớ mẹ tha thiết và tủi thân vì không có ai yêu thương, giúp đỡ. 

Mở rộng

- Hồi kí là ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến.

- Hồi kí phản ánh góc nhìn, suy nghĩ riêng của tác giả về sự kiện, có thể đan xen những chiêm nghiệm, nhận thức cá nhân

- Người kể chuyện ngôi thứ nhất trong hồi kí (thường xưng “tôi”, “chúng tôi”) mang hình bóng của tác giả, nhưng không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Một số link tham khảo:

Hồi kí là gì? Đặc điểm của hồi kí

Người kể chuyện và tính cá nhân của hồi kí

Câu 4

Anh/Chị hiểu như thế nào về thành ngữ “sống khôn chết thiêng”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nghĩa quen thuộc của thành ngữ kết hợp với ngữ cảnh sử dụng trong đoạn trích để giải thích. 

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa thành ngữ “sống khôn chết thiêng”:

- Khi còn sống đã có trí khôn hiểu biết mọi việc, nay chết rồi cũng nên linh thiêng để chứng giám, phù hộ.

- Đây là lời cầu khẩn của người sống mong người đã khuất cứu giúp, phù hộ.

Giải thích:

Thành ngữ "sống khôn chết thiêng" thể hiện quan niệm rằng người khi còn sống thông minh, tốt bụng thì sau khi mất vẫn linh thiêng, có thể phù hộ cho người còn sống. Trong đoạn trích, đó là lời cầu khẩn đầy tuyệt vọng của chú bé Hồng khi quá đói và bất lực. 

Mở rộng

- Thành ngữ là một loại cụm từ cố định, có nghĩa bóng bẩy. Nghĩa của thành ngữ là nghĩa toát ra từ cả cụm từ, chứ không phải được suy ra từ nghĩa của từng thành tố.

- Các cách phân loại cấu tạo thành ngữ:

+ Dựa vào số lượng thành tố trong thành ngữ:

+ Dựa vào kết cấu ngữ pháp

- Vì thành ngữ mang đậm sắc thái biểu cảm nên dễ dàng bày tỏ, bộc lộ được tâm tư, tình cảm của người nói, người viết đối với điều được nhắc tới.

Link tham khảo: Thành ngữ là gì? Nghĩa của một số thành ngữ thông dụng 

Câu 5

Theo anh/chị, tình yêu thương có vai trò như thế nào đối với trẻ thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nội dung văn bản với hiểu biết thực tế để nêu vai trò của tình yêu thương đối với sự phát triển của trẻ. 

Lời giải chi tiết

Tình yêu thương giúp trẻ cảm thấy an toàn, tự tin và hạnh phúc. Nó là nguồn động lực để trẻ học hỏi, khám phá và sáng tạo. Tình yêu thương không chỉ là sự nuôi dưỡng về thể chất mà còn hỗ trợ tinh thần, giúp trẻ phát triển toàn diện cả về cảm xúc lẫn nhân cách.

Giải thích:

Qua hoàn cảnh thiếu thốn tình yêu thương của chú bé Hồng, có thể thấy tình yêu thương là điểm tựa giúp trẻ cảm thấy được che chở, yêu thương, có niềm tin và phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần cũng như nhân cách. Thiếu tình yêu thương, trẻ dễ mặc cảm, tủi thân và chịu nhiều tổn thương. 

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close