Đọc hiểu Bánh chưng bánh giày | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Ngày đó, vua Hùng trị vì đất nước. Thấy mình đã già, sức khỏe ngày một suy yếu, vua có ý định chọn người nối ngôi Vua có cả thảy hai mươi hai người con trai, người nào cũng đã khôn lớn và tài trí hơn người. Vua bèn quyết định mở một cuộc thi để kén chọn. Vua Hùng cho hội họp tất cả các hoàng tử lại. Vua truyền bảo:

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BÁNH CHƯNG BÁNH GIÀY

Ngày đó, vua Hùng trị vì đất nước. Thấy mình đã già, sức khỏe ngày một suy yếu, vua có ý định chọn người nối ngôi Vua có cả thảy hai mươi hai người con trai, người nào cũng đã khôn lớn và tài trí hơn người. Vua bèn quyết định mở một cuộc thi để kén chọn.

Vua Hùng cho hội họp tất cả các hoàng tử lại. Vua truyền bảo:

- Cha biết mình gần đất xa trời Cha muốn truyền ngôi cho một trong số anh em các con. Bây giờ mỗi con hãy làm một món ăn lạ để cúng tổ tiên . Ai có món ăn quý vừa ý ta thì sẽ được ta chọn.

Nghe vua cha phán truyền thế, các hoàng tử thi nhau cho người đi khắp mọi nơi lùng kiếm thức ăn quý. Họ lặn lội lên ngàn , xuống biển không sót chỗ nào.

Trong số hai mươi hai hoàng tử, có chàng Liêu là hoàng tử thứ mười tám. Mồ côi mẹ từ nhỏ, chàng Liêu từng sống nhiều ngày cô đơn. Chẳng có ai giúp đỡ chàng trong việc lo toan tìm kiếm món ăn lạ. Chỉ còn ba ngày nữa là đến kỳ thi mà Liêu vẫn chưa có gì. Đêm hôm đó, Liêu nằm gác tay lên trán lo lắng, suy nghĩ rồi ngủ quên lúc nào không biết. Liêu mơ mơ màng màng thấy có một vị nữ thần từ trên trời bay xuống giúp chàng. Nữ thần bảo:

- To lớn trong thiên hạ không gì bằng trời đất, của báu nhất trần gian không gì bằng gạo. Hãy đem vo cho tôi chỗ nếp này, rồi kiếm cho tôi một ít đậu xanh.

Rồi Liêu thấy thần lần lượt bày ra những tàu lá rộng và xanh. Thần vừa gói vừa giảng giải:

- Bánh này giống hình mặt đất. Đất có cây cỏ, đồng ruộng thì màu phải xanh xanh, hình phải vuông vắn. Trong bánh phải cho thịt, cho đỗ để lấy ý nghĩa đất chở cầm thú , cỏ cây… Rồi đem thứ nếp trắng đồ lên cho dẻo, giã ra làm thứ bánh giống hình trời: màu phải trắng, hình phải tròn và khum khum như vòm trời…

Tỉnh dậy, Liêu bắt đầu làm bánh y như trong giấc mộng.

Ngày các hoàng tử đem các món ăn đến dự thi là một ngày náo nhiệt nhất ở Phong Châu. Người đông nghìn nghịt. Nhân dân các nơi náo nức về dự một cái Tết tưng bừng hiếm có.

Đúng vào lúc mặt trời mọc, vua Hùng đi kiệu đến làm lễ tổ tiên. Chiêng trống cờ quạt thật là rộn rã. Tất cả trông chờ kết quả cuộc chấm thi.

Nhưng tất cả các món “nem công chả phượng” của các hoàng tử đều không thể bằng thứ bánh quê mùa của Liêu.

Sau khi đã nếm xong, vua Hùng rất ngạc nhiên, cho đòi Liêu lên hỏi cách thứ làm bánh. Hoàng tử cứ thực tâu lên, không quên nhắc lại giấc mộng lạ của mình.

Trưa hôm ấy, vua Hùng trịnh trọng tuyên bố hoàng tử thứ mười tám được giải nhất và được truyền ngôi. Vua cầm hai thứ bánh giơ lên cho mọi người xem và phán rõ:

- Hai thứ bánh này bày tỏ được lòng hiếu thảo của con cháu, tôn ông bà tổ tiên như Trời Đất, nhưng những hạt ngọc ấy mọi người đều làm ra được. Phải chăng đó không phải là những món ăn ngon và quý nhất để ta dâng cúng tổ tiên…

Từ đó thành tục lệ hàng năm cứ đến ngày Tết, mọi người đều làm hai thứ bánh đó, gọi là bánh chưng bánh giầy, để thờ cúng tổ tiên. Hoàng tử Liêu sau được làm vua, tức Hùng Vương thứ bảy.

(Theo Nguyễn Đổng Chi, Kể chuyện 2, trang 75, NXB Giáo dục - 1982)

Câu 1

Truyện Bánh chưng bánh giày thuộc thể loại nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung, nhân vật, cốt truyện và các yếu tố kì ảo của văn bản để xác định thể loại.

Lời giải chi tiết

Truyện Bánh chưng bánh giày thuộc thể loại truyền thuyết.

Giải thích:

Văn bản kể về vua Hùng và hoàng tử Liêu, những nhân vật gắn với thời đại các vua Hùng; đồng thời có yếu tố kì ảo là giấc mộng gặp nữ thần. Truyện còn giải thích nguồn gốc của tục làm bánh chưng, bánh giày vào ngày Tết và thể hiện những quan niệm, tình cảm của nhân dân.

Câu 2

Nhân vật chính trong văn bản trên là ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định nhân vật giữ vai trò trung tâm, xuất hiện xuyên suốt và có ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến, kết quả của câu chuyện.

Lời giải chi tiết

Nhân vật chính trong văn bản là hoàng tử Liêu (Lang Liêu) và vua Hùng.

Giải thích:

Vua Hùng là người đưa ra cuộc thi và quyết định truyền ngôi; Liêu là người trực tiếp tham gia cuộc thi, làm ra bánh chưng, bánh giày và được chọn nối ngôi. Các sự việc quan trọng của truyện đều xoay quanh hai nhân vật này.

Câu 3

Theo em, nghĩa của từ “Ngẫm nghĩ” là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh sử dụng từ và nghĩa của các tiếng cấu tạo nên từ để xác định nghĩa.

Lời giải chi tiết

“Ngẫm nghĩ” là suy nghĩ kĩ, sâu xa về một vấn đề hoặc sự việc nào đó.

Giải thích:

Trong văn bản, Liêu “gác tay lên trán lo lắng, suy nghĩ” vì chưa tìm được món ăn để dự thi. Điều đó cho thấy chàng đang tập trung suy xét, tìm cách giải quyết vấn đề chứ không chỉ nghĩ thoáng qua.

Câu 4

Qua cách thức nối ngôi của nhà vua, ta thấy ông là người như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào cách vua Hùng lựa chọn người nối ngôi và tiêu chí mà nhà vua đặt ra để nhận xét phẩm chất của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Qua cách thức nối ngôi, có thể thấy vua Hùng là người sáng suốt, công bằng, coi trọng tài năng, trí tuệ và tấm lòng hiếu thảo của người con.

Giải thích:

Vua tổ chức cuộc thi để các hoàng tử tự thể hiện tài năng. Cuối cùng, vua chọn Liêu vì chàng làm ra món bánh thể hiện lòng hiếu thảo, sự trân trọng đất trời và những sản vật do con người làm ra. Cách lựa chọn ấy cho thấy nhà vua biết nhìn nhận phẩm chất và năng lực thực sự của người kế vị.

Câu 5

Văn bản gửi gắm đến em những thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào hành động của các nhân vật để rút ra những bài học.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Cần hiếu thảo, kính trọng và biết ơn ông bà, tổ tiên.

- Cần trân trọng những sản vật và thành quả lao động do con người làm ra.

- Không nên đánh giá con người chỉ qua sự giàu sang, địa vị, mà cần coi trọng tài năng, phẩm chất của người khác.

- Trong cuộc sống, cần sáng tạo, kiên trì và biết phát huy những điều bình dị, gần gũi để tạo nên những điều giá trị.

Giải thích:

Liêu tuy mồ côi mẹ, không có điều kiện như các hoàng tử khác nhưng vẫn cố gắng suy nghĩ và tạo ra bánh chưng, bánh giày từ những nguyên liệu quen thuộc. Món bánh thể hiện lòng hiếu thảo và sự trân trọng trời đất, đồng thời cho thấy giá trị không nhất thiết đến từ những thứ quý hiếm mà có thể được tạo nên từ những điều bình dị bằng tài năng và tấm lòng. Qua đó, truyện nhắc nhở mỗi người biết sống hiếu thảo, trân trọng lao động và không ngừng sáng tạo.

  • Đọc hiểu Yết Kiêu | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Ngày xưa, ở làng Hạ Bì, có một người tên là Yết Kiêu làm nghề đánh cá. Một hôm, ông ta đi dọc theo bờ biển về làng bỗng thấy trên bãi có hai con trâu đang ghì sừng húc nhau dưới bóng trăng khuya. Sẵn đòn ống, ông cầm xông lại phang mạnh mấy cái vào mình trâu. Tự dưng hai con trâu chạy xuống biển rồi biến mất.

  • Đọc hiểu Yết Kiêu | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Ngày xưa, ở làng Hạ Bì, có một người tên là Yết Kiêu làm nghề đánh cá. Một hôm, ông ta đi dọc theo bờ biển về làng bỗng thấy trên bãi có hai con trâu đang ghì sừng húc nhau dưới bóng trăng khuya. Sẵn đòn ống, ông cầm xông lại phang mạnh mấy cái vào mình trâu. Tự dưng hai con trâu chạy xuống biển rồi biến mất.

  • Đọc hiểu Tản viên sơn thánh | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Động Lăng Xương bên sông Đà có một người đàn bà tên là Hàn xấu xí, nghèo khổ không ai lấy. Một hôm bà đi cấy, giẫm phải một vết chân to, cảm động mà thụ thai. Dân làng đuổi bà vào rừng. Bà dựng lều ở, ngày ngày có hổ mang thịt tới nuôi bà cho tới kì sinh nở. Sau mười bốn tháng mang thai, bà sinh được một người con trai đặt tên là Tuấn.

  • Đọc hiểu Bà cháu | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    [...]Vàng bạc, châu báu lạnh lẽo không bù lại được tình thương đầm ấm của người bà. Sống giữa cung điện cao vọi, nhiều lúc anh em cảm thấy trống trải. Nhìn đâu cũng thấy vàng bạc mà không mảy may thấy bóng dáng thân thương của bà ngoại.

  • Đọc hiểu Sơn Tinh Thuỷ Tinh | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Hùng Vương thứ 18 muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng…. ……Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo: “Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”. Hôm sau, mới tờ mờ sáng, Sơn Tinh đã đem đầy đủ lễ vật đến rước Mị Nương về núi.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close