Đọc hiểu Sự tích quả dưa hấu | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Ngày xưa, có một người tên là Mai An Tiêm được vua Hùng yêu mến nhận làm con nuôi. Một lần, vì hiểu lầm lời nói của An Tiêm nên nhà vua nổi giận, đày An Tiêm ra đảo hoang. Ở đảo hoang, hai vợ chồng An Tiêm dựng nhà bằng tre nứa, lấy cỏ khô phơi tết thành quần áo.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

SỰ TÍCH QUẢ DƯA HẤU

Ngày xưa, có một người tên là Mai An Tiêm được vua Hùng yêu mến nhận làm con nuôi. Một lần, vì hiểu lầm lời nói của An Tiêm nên nhà vua nổi giận, đày An Tiêm ra đảo hoang.

Ở đảo hoang, hai vợ chồng An Tiêm dựng nhà bằng tre nứa, lấy cỏ khô phơi tết thành quần áo.

Một hôm, An Tiêm thấy một đàn chim bay qua thả xuống một loại hạt đen nhánh. Chàng bèn nhặt và gieo xuống cát, thầm nghĩ: “ Thứ quả này chim ăn được thì người cũng ăn được”. Rồi hạt nảy mầm, mọc ra một loại cây dây bò lan rộng. Cây ra hoa rồi ra quả. Quả có vỏ màu xanh thẫm, ruột đỏ, hạt đen nhánh, có vị ngọt và mát. Vợ chồng An Tiêm đem hạt gieo trồng khắp đảo.

Mùa quả chín, nhớ vua cha, An Tiêm khắc tên mình vào quả, thả xuống biển, nhờ sóng đưa vào đất liền. Một người dân vớt được quả lạ đem dâng vua. Vua hối hận cho đón vợ chồng An Tiêm trở về.

Thứ quả lạ đó là giống dưa hấu ngày nay.

(Theo Nguyễn Đổng Chi, Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam)

Câu 1

Truyện Sự tích quả dưa hấu thuộc thể loại nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm của các thể loại truyện dân gian.

Lời giải chi tiết

Truyện cổ tích

Giải thích:

Truyện cổ tích là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số nhân vật quen thuộc, thường có các yếu tố kì ảo nhằm thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về lẽ công bằng và giải thích một số hiện tượng trong cuộc sống. Truyện Sự tích quả dưa hấu vừa giải thích nguồn gốc của quả dưa hấu, vừa ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của Mai An Tiêm.

Mở rộng

- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, xoay quanh cuộc đời, số phận của một số kiểu nhân vật.

- Truyện cổ tích thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.

Link tham khảo: Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện

Câu 2

Vì sao vợ chồng Mai An Tiêm bị đày ra đảo hoang?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ phần đầu văn bản để xác định nguyên nhân.

Lời giải chi tiết

Vợ chồng Mai An Tiêm bị đày ra đảo hoang vì vua Hùng hiểu lầm lời nói của Mai An Tiêm nên nổi giận và đày chàng ra đảo hoang.

Giải thích:

Ngay ở phần mở đầu, văn bản cho biết: "Một lần, vì hiểu lầm lời nói của An Tiêm nên nhà vua nổi giận, đày An Tiêm ra đảo hoang." Đây là nguyên nhân dẫn đến thử thách lớn trong cuộc đời của Mai An Tiêm.

Câu 3

Câu “Quả có vỏ màu xanh thẫm, ruột đỏ, hạt đen nhánh, có vị ngọt và mát” sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ ngữ được sắp xếp nối tiếp để miêu tả cùng một đối tượng.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Liệt kê ("vỏ màu xanh thẫm, ruột đỏ, hạt đen nhánh, có vị ngọt và mát".)

- Tác dụng:

+ Làm cho cách diễn đạt trở nên sinh động, giàu hình ảnh.

+ Miêu tả đầy đủ đặc điểm về màu sắc, hình dáng và hương vị của quả dưa hấu.

+ Nhấn mạnh vẻ đẹp hấp dẫn, tươi ngon của loại quả mới được Mai An Tiêm phát hiện và gieo trồng.

Giải thích:

Phép liệt kê là cách sắp xếp liên tiếp nhiều đặc điểm của cùng một sự vật nhằm làm nổi bật đối tượng được miêu tả. Trong câu văn trên, tác giả liệt kê hàng loạt đặc điểm của quả dưa hấu để người đọc dễ hình dung về hình thức và hương vị của nó.

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 4

Qua câu chuyện, nhân vật Mai An Tiêm đã bộc lộ những phẩm chất nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hành động, suy nghĩ của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Mai An Tiêm bộc lộ nhiều phẩm chất tốt đẹp:

- Chăm chỉ, cần cù, chịu khó lao động.

- Thông minh, biết quan sát và mạnh dạn thử nghiệm khi gieo hạt chim đánh rơi.

- Có ý chí, nghị lực, không đầu hàng trước hoàn cảnh khó khăn.

- Hiếu nghĩa, luôn nhớ đến vua cha dù đang sống nơi đảo hoang.

Giải thích:

Bị đày ra đảo hoang, Mai An Tiêm không tuyệt vọng mà cùng vợ dựng nhà, trồng trọt để sinh sống. Khi thấy chim thả hạt giống, chàng suy nghĩ: "Thứ quả này chim ăn được thì người cũng ăn được" rồi đem gieo trồng. Đến khi dưa chín, chàng còn khắc tên mình lên quả và thả xuống biển với mong muốn gửi tin về đất liền. Những hành động ấy cho thấy Mai An Tiêm là người giàu nghị lực, thông minh, yêu lao động và luôn sống nghĩa tình.

Mở rộng

Nhân vật trong truyện cổ tích đại diện cho các kiểu người khác nhau trong xã hội, thường được chia làm hai tuyến: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)

Link tham khảo: Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện cổ tích

Câu 5

Truyện Sự tích quả dưa hấu muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra ý nghĩa từ nội dung và phẩm chất của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Truyện gửi đến chúng ta thông điệp rằng con người cần tin vào sức lao động, luôn kiên trì, không nản chí trước khó khăn và biết sống bằng chính khả năng của mình. Chỉ có sự chăm chỉ, ý chí và nghị lực mới giúp con người vượt qua thử thách, tạo dựng cuộc sống tốt đẹp. Đồng thời, câu chuyện cũng nhắc nhở mỗi người cần sống nghĩa tình, biết trân trọng những người đã từng yêu thương, giúp đỡ mình.

Giải thích:

Mai An Tiêm không oán trách số phận mà chủ động lao động, tìm ra giống dưa hấu để nuôi sống gia đình. Chính sự cố gắng ấy đã giúp chàng được nhà vua đón trở về và có cuộc sống hạnh phúc. Điều đó khẳng định giá trị của ý chí và lao động chân chính.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

  • Đọc hiểu Tấm Cám | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Ngày xửa ngày xưa, có hai chị em cùng cha khác mẹ, chị tên là Tấm, em tên là Cám. Mẹ Tấm mất sớm, sau đó mấy năm cha Tấm cũng qua đời, Tấm ở với dì ghẻ là mẹ Cám. Bà mẹ kế này rất cay nghiệt, bắt Tấm phải làm hết mọi việc nặng nhọc từ việc nhà đến việc chăn trâu cắt cỏ. Trong khi đó Cám được nuông chiều không phải làm gì cả.

  • Đọc hiểu Sự tích cây vú sữa | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    1. Ngày xưa, có một cậu bé ham chơi. Một lần, bị mẹ mắng, cậu vùng vằng bỏ đi. Cậu la cà khắp nơi, chẳng nghĩ đến mẹ ở nhà mỏi mắt chờ mong. 2. Một hôm, vừa đói vừa rét, cậu mới tìm đường về nhà. Ở nhà, cảnh vật vẫn như xưa, nhưng không thấy mẹ đâu.

  • Đọc hiểu Sự tích hoa cúc trắng | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Ngày xưa, có một gia đình nghèo gồm hai mẹ con sống nương tựa vào nhau, cuộc sống của họ bình yên trong một ngôi nhà nhỏ. Người mẹ hàng ngày tần tảo làm lụng nuôi con. Người con thì cũng hiếu thảo, biết vâng lời mẹ và chăm chỉ học hành.

  • Đọc hiểu Sự tích cây khế | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Ngày xưa, có hai anh em cha mẹ mất sớm. Đến lúc chia gia tài, người anh cậy thế mình là anh cả chiếm hết mọi tài sản cha mẹ để lại, chỉ cho người em một mảnh vườn nhỏ có cây khế ở cuối vườn. Người em cặm cụi làm thuê cuốc mướn kiếm sống và chăm sóc cây khế.

  • Đọc hiểu Sự tích cây khế | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

    Ngày xưa, có hai anh em cha mẹ mất sớm. Đến lúc chia gia tài, người anh cậy thế mình là anh cả chiếm hết mọi tài sản cha mẹ để lại, chỉ cho người em một mảnh vườn nhỏ có cây khế ở cuối vườn. Người em cặm cụi làm thuê cuốc mướn kiếm sống và chăm sóc cây khế.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close