Đọc hiểu Cổ tích (Lê Văn Nguyên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bà cụ kẹo ốm một trận. Bà sống được nhờ mấy lọ kẹo và chum nước lã. Hồi sức, bà băn thần như người mất trí, lang thang ăn mày đường phố. Xưa kia mẹ góa con côi. Bà xệp dưới gốc cột đèn góc phố ven đô, bày bán những lọ kẹo bột, kẹo vừng ... mà nuôi đủ ba mẹ con.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CỔ TÍCH

Lê Văn Nguyên

Bà cụ kẹo ốm một trận. Bà sống được nhờ mấy lọ kẹo và chum nước lã. Hồi sức, bà băn thần như người mất trí, lang thang ăn mày đường phố. Xưa kia mẹ góa con côi. Bà xệp dưới gốc cột đèn góc phố ven đô, bày bán những lọ kẹo bột, kẹo vừng ... mà nuôi đủ ba mẹ con.

Giữa trưa hè nắng đổ lửa. Vai đeo bị cói. Bà cụ ràng rạc chạy nắng. Đến gốc đa vệ đê, bà bất chợt gặp một chị cứng tuổi ngồi nghỉ với gánh cỏ đầy. Chị ới bà lại, bé đôi nấm cơm mời ăn. Hai con người cô đơn tìm thấy nhau trong cảnh ngộ chung. Chị rước bà theo.

Nhà chị cỏ bò, một túp lều thưng vách cót, phú mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghễu nghện. Từ rày có mẹ, có con. Tối xuống, bên ngọn đèn hạt đỗ, nho nhỏ câu nói, tiếng cười. Chị có bò - tên người phố đặt cho - cắt có thuê cho mấy anh xe bò. Thêm bà cụ, bớt bát cơm mà vui, cái vui ấm áp mới ghé thăm lều chị. Chị quý bà như mẹ, bà thương chị như con.

Ông trời chơi khăm kẻ khó. Cái nghề cỏ rả bọt bèo ai thèm đếm xỉa mà cũng yếu. Mấy anh chủ nhỏ đua đòi, hùn vốn tậu cái công nông. Ngồi lái cơ giới bành bạch, phì phèo điếu thuốc oách hơn xe bò kéo. Mất nghề, chị cỏ bò đành lân la, van vỉ việc vặt hàng phố.

Mùa đông rét mướt đang về. Rét mướt ác với kẻ nghèo. Từng cơn, từng cơn gió bấc ào ào lùa qua vách cót móng. Những hạt sương sa đồm độp gõ buốt xuống mái giấy dầu. Trong đêm tê cóng, hai tấm thân gầy ôm nhau, ủ ấm hơi thở hôi hôi cho nhau dưới tẩm chăn chiên lỗ chỗ. Biết mình chắng qua khỏi đêm nay, bà lão lào phào vào tai cô gái muộn mẫn:

- Nhỡ mẹ có đi, con nhớ thay sống áo cho mẹ nhé!

Đoạn, mếu máo:

- Con ơi, mẹ thương con lắm! Cầu trời con sống sung sướng ...

Chị có bò thổn thức. Chị chỉ biết cuống quýt hai bàn tay xoa xoa, nắn nắn tấm thân già nguội giá.

Sớm mai, bà cụ đã mất. Chị con nuôi nấu lên nồi lá thơm, lau thi thể mẹ, tìm trong bị một bộ quần áo lành lặn. Ở cái chéo áo lụa màu gụ, có một nút gút hình củ ấu. Chị gỡ nút buộc. Tuột ra, lăn lóc, năm sáu khâu nhẫn, vàng chóe.

Chị cỏ bò sụp xuống, tức tưởi: " ... Mẹ ơi ...! "

(Trích 108 truyện hay cực ngắn, nhiều tác giả, NXB Phụ nữ, 2003, tr107-109)

Câu 1

Xác định ngôi kể của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý lời kể có xuất hiện “tôi” hay không, người kể đứng trong hay ngoài câu chuyện.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Giải thích:

Người kể giấu mình, gọi nhân vật bằng “bà cụ”, “chị cỏ bò”, đứng ngoài kể lại toàn bộ câu chuyện.

Câu 2

Trong văn bản, ngôi nhà của chị cỏ bò được miêu tả qua những chi tiết nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn miêu tả nơi ở của chị cỏ bò, tìm các chi tiết trực tiếp nói về hình dáng, cấu tạo và vị trí ngôi nhà.

Lời giải chi tiết

Ngôi nhà của chị cỏ bò được miêu tả qua những chi tiết: “Nhà chị cỏ bò, một túp lều thưng vách cót, phú mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghễu nghện”

Giải thích:

Các chi tiết: “một túp lều thưng vách cót, phủ mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghễu nghện” cho thấy nơi ở của chị cỏ bò vô cùng đơn sơ, tạm bợ và nghèo khó.

Câu 3

Xác định tình huống truyện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung văn bản, tóm tắt ngắn gọn sự việc trung tâm làm nảy sinh và phát triển câu chuyện.

Lời giải chi tiết

Tình huống truyện: câu chuyện về bà cụ bán kẹo và chị cỏ bò, hai người phụ nữ nghèo khó, cô đơn, gặp nhau và trở thành mẹ con, cùng nhau vượt qua khó khăn, cuối cùng bà cụ qua đời để lại cho chị cỏ bò một gia tài bất ngờ.

Giải thích:

Tình huống truyện: Hai người phụ nữ nghèo, cô đơn gặp nhau, nương tựa thành mẹ con; sau đó bà cụ qua đời và để lại số vàng bất ngờ. Tình huống này vừa thể hiện tình người ấm áp, vừa tạo nút thắt và cao trào ở chi tiết “để lại vàng”.

Câu 4

Từ những nguyên cớ nào mà bà cụ kẹo và chị cỏ bò từ hai người xa lạ có thể trở thành mẹ con?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, tìm nguyên nhân từ hoàn cảnh và hành động của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Bà cụ kẹo và chị cỏ bò từ hai người xa lạ trở thành mẹ con nhờ sự sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau trong hoàn cảnh khó khăn. Họ gặp nhau tình cờ khi bà cụ đang đói và mệt mỏi, chị cỏ bò đã chia sẻ thức ăn và giúp đỡ bà cụ. Từ đó, họ nương tựa vào nhau, cùng nhau sống, cùng nhau san sẻ khó khăn, tình cảm mẹ con dần hình thành.

Giải thích:

Chị cỏ bò cho bà ăn, cưu mang; bà cụ gắn bó, yêu thương như con → tình cảm dần chuyển thành mẹ con.

Câu 5

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn văn sau: “Thêm bà cụ, bớt bát cơm mà vui, cái vui ấm áp mới ghé thăm lều chị. Chị quý bà như mẹ, bà thương chị như con.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn, xác định từ ngữ dùng để so sánh (thường có các từ: như, là, tựa, giống...). Sau đó chỉ ra sự vật được so sánh với nhau và phân tích tác dụng của phép so sánh trong việc thể hiện nội dung, tình cảm của nhân vật cũng như chủ đề của văn bản.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: “Chị quý bà như mẹ, bà thương chị như con.”

- Tác dụng:

+ Góp phần làm tăng hiệu quả diễn đạt, giúp câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn, đồng thời làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu văn.

+ Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh tình cảm gắn bó sâu sắc, thân thiết như ruột thịt giữa hai con người xa lạ - một người đàn bà nghèo khổ và một bà cụ không nơi nương tựa. Đồng thời, nhà văn thể hiện sự trân trọng đối với tình người ấm áp trong hoàn cảnh khó khăn, nhắc nhở người đọc về lòng nhân ái, sự sẻ chia trong cuộc sống.

Giải thích:

Hình ảnh so sánh “Chị quý bà như mẹ, bà thương chị như con” giúp người đọc cảm nhận rõ tình cảm gắn bó sâu nặng giữa hai con người không cùng huyết thống. Từ sự cưu mang, đùm bọc trong hoàn cảnh khó khăn, họ đã trở thành người thân của nhau. Qua đó, văn bản làm nổi bật giá trị của tình người và sức mạnh của lòng nhân ái trong cuộc sống.

Câu 6

Nêu ý nghĩa nhan đề của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nhan đề với nội dung và chi tiết đặc biệt của truyện.

Lời giải chi tiết

Tác phẩm có tên là "Cổ tích" vì câu chuyện mang tính chất cổ tích, có yếu tố bất ngờ, phép màu (việc bà cụ để lại gia tài bất ngờ). Tuy nhiên, câu chuyện không hoàn toàn phi thực tế mà dựa trên những tình huống đời thường, phản ánh số phận của người nghèo khó, đồng thời ca ngợi tình người, sự sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau.

Giải thích:

Dù bối cảnh đời thường nghèo khó, nhưng kết thúc lại mang màu sắc “có hậu”, giàu ý nghĩa nhân văn như truyện cổ tích.

Câu 7

Nêu chủ đề của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ các sự việc, nhân vật và thông điệp mà tác giả gửi gắm, khái quát nội dung tư tưởng chính của tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Văn bản ca ngợi tình người ấm áp giữa những con người nghèo khổ, dù trong hoàn cảnh khó khăn vẫn sẵn sàng san sẻ, cùng nhau vượt qua nghịch cảnh. Tác giả cũng bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc với những phận đời nghèo khó, bấp bênh trong xã hội.

Giải thích:

Toàn bộ câu chuyện xoay quanh tình cảm yêu thương, đùm bọc giữa bà cụ kẹo và chị cỏ bò. Dù đều nghèo khổ và bất hạnh, họ vẫn dành cho nhau sự quan tâm chân thành. Qua đó, tác giả ca ngợi tình người cao đẹp và bày tỏ niềm tin vào lòng nhân ái trong cuộc sống.

Câu 8

Từ câu chuyện trên, em rút ra bài học gì cho bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung câu chuyện, rút ra bài học phù hợp cho bản thân.

Lời giải chi tiết

- Biết yêu thương, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn.

- Sống nhân ái, biết sẻ chia và trân trọng tình cảm giữa con người với con người.

- Không đánh giá người khác qua hoàn cảnh vật chất bên ngoài.

- Tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Giải thích:

Bà cụ và chị cỏ bò tuy nghèo khó nhưng đã đối xử với nhau bằng tất cả sự chân thành và yêu thương. Chính tình cảm ấy đã mang lại hơi ấm và ý nghĩa cho cuộc sống của họ. Câu chuyện nhắc mỗi người hãy sống nhân hậu, biết quan tâm và giúp đỡ người khác.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 6 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close