Đọc hiểu Cô Tô (Nguyễn Tuân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: […] Mặt trời lại rọi lên ngày thứ sáu của tôi trên đảo Thanh Luân một cách thật quá là đầy đủ. Tôi dậy từ canh tư. Còn tối đất, cố đi mãi trên đá đầu sư, ra thấu đầu mũi đảo.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

[…] Mặt trời lại rọi lên ngày thứ sáu của tôi trên đảo Thanh Luân một cách thật quá là đầy đủ. Tôi dậy từ canh tư. Còn tối đất, cố đi mãi trên đá đầu sư, ra thấu đầu mũi đảo. Và ngồi đó rình mặt trời lên. Điều tôi dự đoán, thật là không sai. Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi. Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết. Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn. Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển ửng hồng. Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển Đông. Vài chiếc nhạn mùa thu chao đi chao lại trên mâm bể sáng dần lên cái chất bạc nén. Một con hải âu bay ngang, là là nhịp cánh...

(Trích Cô Tô, Nguyễn Tuân)

Câu 1

Nêu các phương thức biểu đạt và thể loại của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích biểu đạt của đoạn văn (kể việc, tả cảnh, bộc lộ cảm xúc) và dựa vào đặc trưng thể loại 

Lời giải chi tiết

- PTBĐ: tự sự, miêu tả, biểu cảm

- Thể loại: du kí

Giải thích:

Đoạn văn vừa kể lại hành trình tác giả dậy sớm ra đầu mũi đảo ngắm bình minh (tự sự), vừa miêu tả cảnh mặt trời mọc và thiên nhiên biển đảo (miêu tả), đồng thời bộc lộ niềm say mê, ngợi ca vẻ đẹp của Cô Tô (biểu cảm). 

Mở rộng

- Du kí là thể loại kí ghi chép về những chuyến đi tới các vùng đất, xứ sở nào đó, mang đến những kiến thức, thông tin mới mẻ về các vùng đất, con người, và văn hoá cho độc giả.

- Du ký tập trung vào việc ghi lại những gì tác giả trực tiếp trải qua, chứng kiến, và cảm nhận trong chuyến đi. Đồng thời thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, và những đánh giá chủ quan của tác giả về địa điểm, con người, và văn hoá nơi họ đến

Link tham khảo: Du kí là gì? Đặc điểm của du kí

Câu 2

Trong đoạn trích, để nhận ra vẻ đẹp của Cô Tô, nhà văn đã quan sát cảnh thiên nhiên và hoạt động của con người trên đảo ở những thời điểm nào và từ vị trí nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn, xác định các chi tiết chỉ thời gian và địa điểm quan sát được nêu trực tiếp trong văn bản. 

Lời giải chi tiết

- Nhà văn quan sát cảnh thiên nhiên vào buổi sáng sớm, khi mặt trời mới mọc (từ canh tư đến lúc mặt trời lên).

- Vị trí quan sát là trên đá đầu sư, ở đầu mũi đảo Thanh Luân.

Giải thích:

Các chi tiết "Tôi dậy từ canh tư", "ngồi đó rình mặt trời lên", "ra thấu đầu mũi đảo" cho biết rõ thời gian và vị trí quan sát. Nhờ đứng ở nơi cao, thoáng đãng và đón bình minh, tác giả cảm nhận được trọn vẹn vẻ đẹp của biển đảo. 

Mở rộng

- Du kí là thể loại kí ghi chép về những chuyến đi tới các vùng đất, xứ sở nào đó, mang đến những kiến thức, thông tin mới mẻ về các vùng đất, con người, và văn hoá cho độc giả.

- Du ký tập trung vào việc ghi lại những gì tác giả trực tiếp trải qua, chứng kiến, và cảm nhận trong chuyến đi. Đồng thời thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, và những đánh giá chủ quan của tác giả về địa điểm, con người, và văn hoá nơi họ đến

Link tham khảo: Du kí là gì? Đặc điểm của du kí 

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ trong câu văn sau:

“Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ thể hiện biện pháp tu từ, phân tích giá trị gợi hình, gợi cảm và ý nghĩa biểu đạt. 

Lời giải chi tiết

- Phép tu từ: So sánh.

- Tác dụng: Gợi hình ảnh thiên nhiên sau bão trở nên trong trẻo, sáng sủa và tinh khôi; qua đó thể hiện cảm xúc say mê, trân trọng của nhà văn trước vẻ đẹp thanh sạch của biển trời Cô Tô.

Giải thích:

Tác giả so sánh bầu trời và mặt biển với tấm kính vừa được lau sạch, giúp người đọc hình dung cảnh vật trong vắt, không còn mây bụi. Cách so sánh này làm hình ảnh trở nên cụ thể, giàu sức gợi và tăng giá trị biểu cảm. 

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh 

Câu 4

Từ đoạn văn trên, em thấy mình cần làm gì để bảo vệ thiên nhiên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ với nội dung văn bản, rút ra bài học nhận thức và đề xuất những việc làm cụ thể để bảo vệ thiên nhiên. 

Lời giải chi tiết

Từ đoạn văn, em thấy mình cần:

- Trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên, biết yêu quý môi trường xung quanh.

- Không xả rác bừa bãi, không gây ô nhiễm môi trường.

- Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ biển đảo, giữ gìn thiên nhiên trong lành cho hôm nay và mai sau.

Giải thích:

Đoạn văn ca ngợi vẻ đẹp trong lành, hùng vĩ của thiên nhiên Cô Tô. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường để những cảnh đẹp ấy luôn được bảo tồn cho hiện tại và các thế hệ sau. 

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close