Đọc hiểu Chiếc lá (Trần Hoài Dương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Chiếc lá
Chim sâu hỏi chiếc lá:
– Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
– Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
– Bạn đừng có giấu! Nếu bình thường vậy, sao bông hoa kia lại có vẻ rất biết ơn bạn?
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Chiếc lá
Chim sâu hỏi chiếc lá: – Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi! – Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu. – Bạn đừng có giấu! Nếu bình thường vậy, sao bông hoa kia lại có vẻ rất biết ơn bạn? – Thật mà! Cuộc đời tôi rất bình thường. Ngày nhỏ, tôi là một búp non. Tôi lớn dần lên thành một chiếc lá và cứ là chiếc lá như thế cho đến bây giờ. – Thật như thế sao? Đã có lần nào bạn biến thành hoa, thành quả, thành một ngôi sao, thành vầng mặt trời đem lại niềm vui cho mọi người như trong các câu chuyện cổ tích mà bác gió thường rì rầm kể suốt ngày đêm chưa? – Chưa! Chưa một lần nào tôi biến thành một thứ gì khác tôi cả. Suốt đời tôi chỉ là một chiếc lá nhỏ nhoi bình thường. – Thế thì chán thật! Bông hoa kia đã làm tôi thất vọng. Hoa ơi, bạn chỉ khéo bịa chuyện. – Tôi không bịa chút nào đâu. Mãi mãi tôi kính trọng những chiếc lá bình thường như thế. Chính nhờ họ mới có chúng tôi – những hoa, những quả, những niềm vui mà bạn vừa nói đến.
(Theo Những truyện hay viết cho thiếu nhi của Trần Hoài Dương, NXB Kim Đồng, năm 2019)
Câu 1
Xác định chủ đề của câu chuyện?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bộ câu chuyện để nắm nội dung bao quát.
Xác định ý nghĩa, thông điệp chính mà tác giả muốn gửi gắm qua hình tượng chiếc lá, bông hoa.
Lời giải chi tiết
Chủ đề của truyện: Sự trân trọng và biết ơn những giá trị bình dị và đơn giản trong cuộc sống
Giải thích:
Câu chuyện đề cao vai trò của chiếc lá – một sự vật nhỏ bé, bình thường nhưng lại là nền tảng tạo nên hoa, quả và niềm vui. Qua đó, tác giả nhấn mạnh ý nghĩa của những con người sống âm thầm, lặng lẽ cống hiến.
Mở rộng
Chủ đề là vấn đề cơ bản được nêu ra trong văn bản. Chủ đề thể hiện điều quan tâm cũng như chiều sâu nhận thức của nhà văn đối với cuộc sống.
Theo câu chuyện, vì sao bông hoa lại kính trọng những chiếc lá?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Tìm chi tiết lời nói trực tiếp của bông hoa trong câu chuyện.
- Xác định mối quan hệ giữa lá – hoa – quả.
Lời giải chi tiết
Những bông hoa biết ơn những chiếc lá vì nhờ những chiếc lá mà có hoa, có quả, có những niềm vui.
Giải thích:
Trong truyện, bông hoa khẳng định rõ: chính chiếc lá là điều kiện giúp hoa tồn tại và phát triển. Vì vậy, hoa thể hiện sự biết ơn và kính trọng đối với những chiếc lá bình thường.
Câu 3
Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn dưới đây:
Chính nhờ họ mới có chúng tôi – những hoa, những quả, những niềm vui mà bạn vừa nói đến.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định các từ ngữ được sắp xếp liên tiếp, cùng loại.
- Phân tích tác dụng của cách liệt kê đó đối với nội dung câu văn.
Lời giải chi tiết
– Biện pháp tu từ liệt kê: những hoa, những quả, những niềm vui
– Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu hài hòa, làm cho lời văn thêm nhịp nhàng, phong phú và sinh động hơn.
+ Khẳng định, nhấn mạnh những điều tốt đẹp mà chiếc lá đã mang đến cho hoa, cho cuộc đời.
+ Làm nổi bật sự đóng góp của những điều bình dị trong cuộc sống, khiến người đọc phải suy nghĩ và trân trọng hơn những điều tưởng chừng như nhỏ bé và bình thường.
Giải thích:
Việc liệt kê hàng loạt kết quả tích cực giúp người đọc nhận ra rõ ràng vai trò to lớn của chiếc lá, từ đó làm nổi bật giá trị của những điều bình dị trong cuộc sống.
Mở rộng
Biện pháp tu từ liệt kê kà biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Theo em chiếc lá trong câu chuyện là hình ảnh của những người như thế nào trong cuộc sống của con người?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh chiếc lá.
- Liên hệ với những kiểu người trong đời sống thực tế.
Lời giải chi tiết
Chiếc lá là hình ảnh của những người sống khiêm tốn, sống cống hiến, hi sinh âm thầm.
Giải thích:
Chiếc lá không tự nhận mình có công lao, luôn cho rằng bản thân “bình thường”, nhưng lại góp phần tạo nên hoa, quả. Điều đó giống với những con người lặng lẽ làm việc tốt cho xã hội.
Câu 5
Tôi không bịa chút nào đâu. Mãi mãi tôi kính trọng những chiếc lá bình thường như thế. Chính nhờ họ mới có chúng tôi – những hoa, những quả, những niềm vui mà bạn vừa nói đến.
Từ câu trả lời của hoa, em rút ra cho mình những bài học gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Khái quát thông điệp được thể hiện trong lời nói của bông hoa.
- Liên hệ với cách sống, cách ứng xử của con người.
Lời giải chi tiết
Bài học:
- Mỗi người phải biết sống khiêm tốn, thầm lặng cống hiến cho mọi người, cho cuộc đời.
- Giá trị của con người thực chất lại kết tinh ở những điều vô cùng bình thường, giản dị.
- Cuộc sống là tổng hòa của các mối quan hệ xã hội. Giống như bông hoa phải đặt cạnh chiếc lá, chiếc lá tôn vinh nét đẹp của bông hoa.
- Cần phải tri ân với những con người nhỏ bé, bình thường nhưng đã lặng lẽ hy sinh để làm đẹp cho đời, cho cuộc sống
Giải thích:
Qua lời bông hoa, tác giả khẳng định rằng chính những con người nhỏ bé, bình thường mới là nền tảng làm nên vẻ đẹp và niềm vui của cuộc sống, từ đó nhắc nhở mỗi người về cách sống đúng đắn.
Câu 6
Em hiểu nghĩa của từ “nhỏ nhoi” trong câu: “Suốt đời tôi chỉ là một chiếc lá nhỏ nhoi bình thường.”?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh của câu văn và đặc điểm của từ “nhỏ nhoi” để giải thích nghĩa.
Lời giải chi tiết
“Nhỏ nhoi” có nghĩa là rất nhỏ bé, khiêm nhường, không nổi bật, không đáng kể. Trong câu văn, từ “nhỏ nhoi” cho thấy chiếc lá tự nhận mình chỉ là một sự vật bình thường, bé nhỏ, không có gì đặc biệt.
Giải thích:
Từ “nhỏ nhoi” không chỉ miêu tả kích thước của chiếc lá mà còn gợi sự khiêm nhường, âm thầm của chiếc lá.
Mở rộng
Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.
CHIM VÀNH KHUYÊN VÀ CÂY BẰNG LĂNG
Đàn chim vành khuyên bay trong mưa bụi. Rồi đàn chim vụt đậu xuống hàng cây bằng lăng non. Những con chim mỏi cánh xuống nghỉ chân à? Tiếng chim lích chích trên cành. Không, không, chúng em đi làm, năm sớm chúng em đi làm đây, không phải nghỉ chân đâu.
Xương Rồng sống ở bãi cát ven biển đã lâu mà chẳng được ai để ý đến. Bông Cúc Biển thấy lão sống lặng lẽ quá nên xin đến ở chung. Lão hơi khó chịu nhưng vẫn đồng ý. Một hôm, đàn bướm nọ bay ngang qua, kêu lớn:
Ốc sên con ngày nọ hỏi mẹ: “Mẹ ơi! Tại sao chúng ta từ khi sinh ra phải đeo cái bình vừa nặng vừa cứng trên lưng như thế? Thật mệt chết đi được!”
“Vì cơ thể chúng ta không có xương để chống đỡ, chỉ có thể bò, mà bò cũng không nhanh” - Ốc sên mẹ nói.
“ …Chương trình xây nhà của Cun Cút khá quy mô và tỉ mỉ. […] Đến lúc phải bắt tay vào việc. Nhưng Cun Cút chợt nghĩ: “Gì mà phải vội! Ngày mai rồi sẽ bắt đầu cũng chẳng sao. Hôm nay là tiết xuân, phải đi chơi một vòng đã.”.
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:
Bà kiến đã già, một mình ở trong cái tổ nhỏ dưới mô đất, vừa chật hẹp, vừa ẩm ướt. Mấy hôm nay, bà đau ốm cứ rên hừ hừ. Ðàn kiến con đi tha mồi, qua nhà bà kiến, nghe tiếng bà rên liền chạy vào hỏi thăm:
Danh sách bình luận