Đọc hiểu Hạt gạo làng ta (Trần Đăng Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6
): Đọc văn bản sau:
HẠT GẠO LÀNG TA
Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau:
HẠT GẠO LÀNG TA
Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy
1969
(Trần Đăng Khoa, Góc sân và khoảng trời, NXB Văn hóa dân tộc, 1999)
Câu 1
Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Quan sát số tiếng trong từng dòng thơ của đoạn trích.
Lời giải chi tiết
Thể thơ: 4 chữ
Giải thích:
Các dòng thơ trong đoạn trích đều có 4 tiếng nhịp điệu ngắn gọn, đều đặn
Mở rộng
- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ
- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…
Từ các chi tiết về thiên nhiên, lao động, con người, khái quát thành ý nghĩa chung của đoạn thơ.
Lời giải chi tiết
Bài thơ ca ngợi người lao động, ca ngợi hạt gạo. Để làm ra hạt gạo cần tốn nhiều công sức
Giải thích:
Những hình ảnh “có bão tháng bảy”, “có mưa tháng ba”, “giọt mồ hôi sa”, “mẹ em xuống cấy”… cho thấy hạt gạo được làm ra từ nhiều khó khăn và công sức lao động của người nông dân.
=> Nội dung chính là ca ngợi hạt gạo và người lao động làm ra hạt gạo
Mở rộng
- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ
- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…
- “Có bão tháng bảy”, “Có mưa tháng ba” => thời tiết thất thường, khắc nghiệt.
- “Giọt mồ hôi sa” => sự lao động vất vả.
- “Mẹ em xuống cấy” => hình ảnh người nông dân vẫn làm việc trên ruộng.
=> Dù thiên nhiên khắc nghiệt, người nông dân vẫn kiên trì lao động, từ đó làm nổi bật sự nhọc nhằn của họ.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
- Câu “Nước như ai nấu” dùng so sánh để diễn tả nước nóng như đang bị nấu lên, qua đó nhấn mạnh mức độ nóng.
- Hai câu “Chết cả cá cờ / Cua ngoi lên bờ” là cách nói quá nhằm phóng đại cái nóng đến mức cá chết, cua phải bò lên bờ.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng. Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại tính chất, quy mô của đối tượng để nhấn mạnh, tăng sức biểu cảm hoặc gây cười.
Đoạn thơ gợi cho anh/chị suy nghĩ, tình cảm gì đối với những người làm ra hạt gạo?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung đoạn thơ và hình ảnh người nông dân lao động.
Xác định tình cảm hoặc suy nghĩ mà đoạn thơ gợi ra cho bản thân.
Lời giải chi tiết
Đoạn thơ đã gợi ra cho em tình cảm, cảm xúc biết ơn, trân trọng công sức lao động của người nông dân khi làm ra hạt gạo.
Giải thích:
Qua các hình ảnh như “giọt mồ hôi sa”, “những trưa tháng sáu”, “mẹ em xuống cấy”, đoạn thơ cho thấy người nông dân phải lao động rất vất vả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Nhận diện các từ chuyên đi kèm động từ/tính từ để bổ sung ý nghĩa (chỉ hướng, thời gian, mức độ...).
Lời giải chi tiết
- Phó từ “lên”
Giải thích:
Từ "lên" đứng sau động từ trung tâm "ngoi", đóng vai trò làm phó từ bổ sung ý nghĩa chỉ phương hướng của hành động
Mở rộng
- Phó từ là các từ ngữ luôn đi liền với các từ loại khác là tính từ, động từ và trạng từ với tác dụng bổ sung, giải thích rõ hơn ý nghĩa của các từ mà nó đi kèm.
- Phó từ gồm hai loại lớn: Phó từ đứng trước động từ, tính từ và phó từ đứng sau động từ tính từ.
- Phó từ luôn kết hợp với tính từ và động từ để bổ sung, làm rõ nét nghĩa về thời gian, về sự tiếp diễn, về mức độ, về mặt phủ định, về mặt cầu khiến, về khả năng, về kết quả, về tần số và tình thái cho các từ mà nó đi kèm.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Mầm non mắt lim dim
Cố nhìn qua kẽ lá
Thấy mây bay hối hả
Thấy lất phất mưa phùn
Rào rào trận lá tuôn
Rải vàng đầy mặt đất
Rừng cây trông thưa thớt
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận