Đọc hiểu Thế giới của con (Dương Hằng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Con bé phát hiện ra thế giới sống động trong khu vườn nhỏ ấy vào buổi chiều. Cơn mưa từ đâu kéo đến giăng kín trời, đất vườn nồng lên mùi ngái ngái

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Con bé phát hiện ra thế giới sống động trong khu vườn nhỏ ấy vào buổi chiều. Cơn mưa từ đâu kéo đến giăng kín trời, đất vườn nồng lên mùi ngái ngái. Con bé đứng bên cửa sổ, luồn tay qua khung cửa gỗ để những giọt mưa nặng trĩu trượt dài trên tay mình trước khi tung tóe trên nền gạch đỏ. Đôi chân của con bé cũng không ngừng nhún nhảy theo điệu nhảy hân hoan của mưa.

    Mưa ngớt dần. Cánh tay vẫn lì lợm vươn ra để níu lấy mấy giọt mưa cuối cùng. Tức thì, con bé thu tay lại khi nhận ra có thứ gì đó bám nhẹ trên tay mình. Ồ! Con chuồn chuồn kim! Con bé nhìn chuồn chuồn kim mảnh mai không chớp mắt. Màu xanh trên thân nó như bầu trời kỳ diệu hiện ra trước mắt. Chuồn chuồn kim chợt run rẩy, hai cánh ướt nhẹp khép vào nhau.

    - Bố! Bố! Bố ơi!

    Con bé vừa chạy đi vừa gọi thét lên, xé tan cả điệu nhạc tí tách yên bình sau cơn mưa. Xòe bàn tay có chuồn chuồn ra trước mắt bố, con bé hốt hoảng:

           - Con chuồn chuồn bị cảm mất bố ơi!

          Ông Tấn chau mày, buông tiếng thở dài:

       - Con đem nó ra ngoài sân rồi mau vào tắm gội đi! Đừng nghịch ngợm nữa!

          Con bé bỏ lại sau lưng lời nhắc nhở của bố và chạy vụt vào trong bếp.

    Lần đầu tiên sau cơn mưa, con bé huơ tay mình trên đống than hồng. Chỉ là để ủ ấm cho con chuồn chuồn kim bé nhỏ.

    Đêm đó, con bé sẵn sàng nhường gối êm cho chuồn chuồn kim nằm im trên đó và thủ thỉ với nó:

      - Em còn lạnh không?

      - Nhà em ở đâu?

     - Em thích chơi ở đâu nè?

     - Mai chị sẽ dẫn em đi chơi nha.

    ... Nhưng chính chuồn chuồn kim lại dẫn đường cho con bé đến thế giới kỳ lạ trong khu vườn. Cơn mưa đêm qua đã gột sạch tất cả bụi bặm trên những tàu lá. Những đốm nắng vàng mơ đậu đầy trên thảm cỏ. Và, ở góc vườn, mấy con bọ ngựa màu xanh đang ngủ say trên tàu lá chuối, vài con cánh cam vừa cựa mình, hai con bướm trắng đang khẽ rung đôi cánh mềm mại như sắp sửa bay lên. Rồi, con ếch cốm, con cóc nâu, con dế mèn... Một, hai, ba... bảy... chín, mười. Con bé đứng tròn mắt nhìn cả thế giới đang động đậy quanh mình. Thoắt cái, con bé lại chạy vụt đi.

    ... Đêm đêm, đàn đom đóm đến phiên gác, thắp đèn lung linh cả góc vườn. Con bé lần theo thứ ánh sáng huyền diệu đó bước vào thế giới của riêng mình. Đó là thế giới thần tiên giữa bóng đêm. Con bé như người khổng lồ đang bước vào xứ sở của những người bạn tý hon.

                   Không! Con bé là người mẹ tí hon của mười đứa con tí hon.

                   Con bé quên cả bữa cơm để chăm sóc con cánh cam bị ốm.

                   Con bé quên cả trưa nắng hè để đi tìm con bướm trắng lạc đường.

                   Con bé quên cả bóng đêm để xem con chuồn chuồn hoa đã ngủ say chưa...

    (“Thế giới của con” - Dương Hằng - Trích trong “65 truyện ngắn hay dành cho thiếu nhi” - NXB Kim Đồng, 2022, tr 509 - 511).

Câu 1

Hãy xác định ngôi kể và các nhân vật trong truyện ngắn trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định ngôi kể dựa vào cách xưng hô trong văn bản (có “tôi” hay không, gọi nhân vật thế nào).

- Liệt kê nhân vật bằng cách đọc toàn văn, chú ý người và sự vật được nhắc đến nhiều.

Lời giải chi tiết

- Ngôi kể: Ngôi thứ ba (người kể ẩn mình, xưng “con bé”).

- Nhân vật:

+ Con bé (nhân vật chính).

+ Ông Tấn (bố con bé).

+ Các con vật trong khu vườn: chuồn chuồn kim, bọ ngựa, cánh cam, bướm trắng, ếch cốm, cóc nâu, dế mèn, đom đóm…

Giải thích:

- Văn bản dùng cách gọi “con bé”, không có “tôi” => người kể giấu mình => ngôi thứ ba.

- Các nhân vật xuất hiện trực tiếp trong truyện (con bé, ông Tấn, các con vật) đều tham gia hoặc gắn với diễn biến nên được xác định là hệ thống nhân vật.

Câu 2

Hãy nêu các chi tiết truyện quan trọng thể hiện tình cảm của nhân vật “con bé” với các con vật dễ thương trong khu vườn bé nhỏ? Qua đó em thấy cô bé là người như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định chi tiết thể hiện hành động, lời nói của “con bé” liên quan đến các con vật (rải rác toàn bài), khái quát phẩm chất, tính cách nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Các chi tiết:

+ Con bé lo lắng khi chuồn chuồn kim bị ướt, sợ nó bị cảm.

+ Hơ tay trên bếp than để ủ ấm cho chuồn chuồn.

+ Nhường gối cho chuồn chuồn kim nằm ngủ.

+ Thủ thỉ, trò chuyện cùng các con vật.

+ Quên ăn, quên ngủ để chăm sóc, tìm kiếm, bảo vệ các loài vật.

- Qua đó thấy: Con bé là người giàu tình yêu thương, hồn nhiên, trong sáng, sống giàu trí tưởng tượng và rất gắn bó, đồng cảm với thiên nhiên.

Giải thích:

Các hành động như ủ ấm, nhường gối, trò chuyện, quên ăn ngủ đều thể hiện sự quan tâm đặc biệt.
Những biểu hiện này chứng tỏ con bé có tâm hồn hồn nhiên, giàu yêu thương và trí tưởng tượng, nên kết luận tính cách như đáp án là hợp lí.

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép điệp ngữ trong đoạn trích sau:

   Con bé quên cả bữa cơm để chăm sóc con cánh cam bị ốm.

   Con bé quên cả trưa nắng hè để đi tìm con bướm trắng lạc đường.

   Con bé quên cả bóng đêm để xem con chuồn chuồn hoa đã ngủ say chưa...

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định từ/cụm từ lặp lại (điệp ngữ) và vị trí lặp (đầu câu, giữa câu).

- Nêu tác dụng: nhấn mạnh nội dung gì, cảm xúc gì, góp phần khắc họa nhân vật ra sao.

Lời giải chi tiết

- Điệp ngữ: “Con bé quên cả…” lặp lại ở đầu 3 câu văn.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh tình cảm tha thiết, sự gắn bó đặc biệt của con bé với thế giới loài vật.

+ Thể hiện sự say mê, hồn nhiên đến mức quên cả thời gian và nhu cầu cá nhân.

+ Làm nổi bật tâm hồn giàu tình yêu thương và trí tưởng tượng phong phú của nhân vật.

Giải thích:

Cụm “Con bé quên cả…” lặp lại 3 lần ở đầu câu => làm nổi bật mức độ say mê, yêu thương đến quên bản thân, từ đó khắc sâu hình ảnh con bé giàu tình cảm và sống hết mình với thế giới loài vật.

Câu 4

Nhà văn Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri, tác giả của Hoàng tử bé, từng khẳng định: “Chỉ có con mắt trẻ em mới có thể cảm nhận một cách thuần khiết vẻ đẹp phong phú và bí ẩn của thế giới”. Em thấy điều đó có đúng với truyện ngắn trên không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ văn bản và ý kiến.

- Nêu ý kiến đồng tình/không đồng tình.

- Lấy dẫn chứng trực tiếp từ văn bản để chứng minh nhận định.

Lời giải chi tiết

- Ý kiến “Chỉ có con mắt trẻ em mới cảm nhận thuần khiết vẻ đẹp phong phú, bí ẩn của thế giới” rất đúng với truyện ngắn.

- Vì:

+ Qua đôi mắt trẻ thơ, khu vườn hiện lên như một thế giới thần tiên, sinh động, đầy màu sắc.

+ Con bé không chỉ thấy các con vật nhỏ bé mà còn tưởng tượng chúng thành những “người bạn”, “đứa con tí hon”.

+ Điều đó chứng tỏ tâm hồn trẻ thơ luôn trong sáng, nhạy cảm và giàu tình yêu thương, giúp phát hiện ra cái đẹp giản dị quanh mình.

Giải thích:

Truyện cho thấy qua “con mắt trẻ em”, khu vườn trở thành thế giới thần tiên, sinh động.
Con bé còn nhân hóa, coi các con vật như bạn, như con => chứng minh rõ nhận định là đúng vì trẻ em cảm nhận thế giới bằng sự trong trẻo và giàu tưởng tượng.

Câu 5

Em rút ra cho mình những bài học gì từ văn bản trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung và thông điệp truyện, rút ra bài học phù hợp.

Nêu được bài học về nhận thức và hành động.

Lời giải chi tiết

Bài học:

- Hãy yêu thương, quan tâm và sống chan hòa với thiên nhiên.

- Biết nâng niu những điều nhỏ bé xung quanh mình.

- Giữ gìn tâm hồn trong sáng, giàu trí tưởng tượng như trẻ thơ để thấy cuộc sống luôn tươi đẹp.

- Trân trọng và bảo vệ môi trường tự nhiên.

Giải thích:

Câu chuyện đề cao tình yêu thiên nhiên và sự nâng niu những điều nhỏ bé.
Hình ảnh con bé sống chan hòa với thế giới xung quanh giúp rút ra bài học về giữ tâm hồn trong sáng, biết yêu thương và bảo vệ môi trường sống.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 6 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close