Đọc hiểu Nghề giáo tôi yêu (Đinh Văn Nhã) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới :
Có một nghề bụi phấn bám đầy tay
Ta vẫn gọi là nghề cao quý nhất
Có một nghề không trồng cây vào đất
Mà cho đời những đóa hoa thơm
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới :
Có một nghề bụi phấn bám đầy tay
Ta vẫn gọi là nghề cao quý nhất
Có một nghề không trồng cây vào đất
Mà cho đời những đóa hoa thơm
Có một nghề lặng thầm những đêm thâu
Bên đèn khuya miệt mài trang giáo án
Giọt mồ hôi rơi nhòe trang giấy
Đó là nghề, nghề giáo tôi yêu
Như vầng trăng tỏa sáng khắp muôn nơi
Như hàng cây đã bao mùa lá rụng
Đón thu về bâng khuâng tà áo trắng
Khi hè về xôn xao tiếng ve ngân
Như dòng sông êm đềm trôi theo tháng năm
Như cánh buồm chở đầy khát vọng
Đưa đàn em thơ đến chân trời mơ ước
Ôi tự hào nghề giáo tôi yêu.
(Nghề giáo tôi yêu – theo thơ Đinh Văn Nhã)
Câu 1
Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Quan sát số chữ mỗi dòng và cách ngắt nhịp; nếu không đều, nhận diện thơ tự do
Lời giải chi tiết
Thể thơ: tự do
Giải thích:
Các dòng dài ngắn khác nhau, không theo quy luật cố định => đặc trưng thơ tự do.
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Các từ láy: “miệt mài”, “bâng khuâng”, “êm đềm”, “xôn xao” là từ có cấu tạo láy, góp phần gợi cảm xúc và làm câu thơ giàu nhạc điệu
Mở rộng
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.
- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Từ láy được chia thành 2 loại:
+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.
+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn
- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.
Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ ẩn dụ trong đoạn thơ sau:
Có một nghề không trồng cây vào đất
Mà cho đời những đoá hoa thơm
Xem lời giải
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về biện pháp ẩn dụ
Xác định hình ảnh mang ý nghĩa ẩn (không nói trực tiếp)
Lời giải chi tiết
- Biện pháp ẩn dụ: “những đoá hoa thơm” chỉ những lứa tuổi học sinh
- Tác dụng:
+ Cho thấy từng thế hệ học sinh khôn lớn, trưởng thành, trở thành người có ích cho đời là nhờ thầy cô đã dạy dỗ.
+ Ca ngợi công lao to lớn của thầy cô; làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
Giải thích:
Ẩn dụ “những đóa hoa thơm” chỉ học sinh => ca ngợi thành quả giáo dục và công lao của thầy cô.
Mở rộng
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) nêu cảm nhận của em về công việc của thầy, cô giáo qua những dòng thơ dưới đây:
Có một nghề lặng thầm những đêm thâu
Bên đèn khuya miệt mài trang giáo án
Giọt mồ hôi rơi nhòe trang giấy […]
Đưa đàn em thơ đến chân trời mơ ước
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Công việc của những người thầy, người cô vô cùng vất vả, khó nhọc. Để có được những bài giảng hay, cuốn hút, thẩy cô đã phải: đồ mồ hôi công sức, thức bao đêm thâu, miệt mài soạn giáo án để lên lớp dạy học sinh.
- Thầy cô là người nâng đỡ, chắp cánh, tiếp bước cho từng thế hệ học sinh; giúp học sinh đạt được ước mơ, khát vọng của mình.
- Từ đó, chúng ta thấu hiểu, biết ơn công lao to lớn, sự hi sinh thầm lặng của thầy cô đối với bản thân mình.
Lời giải chi tiết
Công việc của thầy cô giáo thật lặng thầm mà cao quý biết bao. Những đêm khuya, thầy cô vẫn miệt mài bên trang giáo án, giọt mồ hôi rơi nhòe trên trang giấy để chuẩn bị cho những bài giảng thật hay, thật ý nghĩa. Dù vất vả, thầy cô vẫn tận tụy, kiên nhẫn dìu dắt từng thế hệ học trò nên người. Họ chính là những người lái đò thầm lặng, chở bao ước mơ của tuổi trẻ đến bến bờ tri thức. Qua đó, em càng thêm kính trọng, biết ơn công lao to lớn và tấm lòng tận tụy của thầy cô – những người âm thầm gieo hạt giống tương lai cho đời.
Giải thích:
Các hình ảnh “đêm thâu”, “giọt mồ hôi”, “đưa đàn em thơ…” cho thấy sự vất vả và vai trò lớn lao
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Nếu ngọn gió nào dẫn con đến phương trời xa thẳm
Con đừng quên lối về nhà
Nơi thung sâu khơi nguồn ngọn gió...
Nếu cánh chim nào chở con lên thăm mặt trời cháy đỏ
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
DẶN CON
Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống
Có vị đắng thú vị của cà phê
vị cay xé lưỡi của trái ớt
vị chát chua của trái chanh vừa mới bứt
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi
THỜI NẮNG XANH
Kính dâng bà ngoại
Nắng trong mắt những ngày thơ bé
Cũng xanh mơn như thể lá trầu
Bà bổ cau thành tám chiếc thuyền cau
Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi phía dưới:
GỬI TỚI ĐẢO XA
Trên bản đồ chỉ là những chấm xanh
Mà thiêng liêng trong tim gợi nhớ
Ơi đảo xa những đêm không ngủ
Đảo quê hương, đảo của ta ơi
Danh sách bình luận