Đọc hiểu Nghề giáo tôi yêu (Đinh Văn Nhã) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới : Có một nghề bụi phấn bám đầy tay Ta vẫn gọi là nghề cao quý nhất Có một nghề không trồng cây vào đất Mà cho đời những đóa hoa thơm

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới :

Có một nghề bụi phấn bám đầy tay

Ta vẫn gọi là nghề cao quý nhất

Có một nghề không trồng cây vào đất

Mà cho đời những đóa hoa thơm

Có một nghề lặng thầm những đêm thâu

Bên đèn khuya miệt mài trang giáo án

Giọt mồ hôi rơi nhòe trang giấy

Đó là nghề, nghề giáo tôi yêu

Như vầng trăng tỏa sáng khắp muôn nơi

Như hàng cây đã bao mùa lá rụng

Đón thu về bâng khuâng tà áo trắng

Khi hè về xôn xao tiếng ve ngân

Như dòng sông êm đềm trôi theo tháng năm

Như cánh buồm chở đầy khát vọng

Đưa đàn em thơ đến chân trời mơ ước

Ôi tự hào nghề giáo tôi yêu.

(Nghề giáo tôi yêu – theo thơ Đinh Văn Nhã)

Câu 1

Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ mỗi dòng và cách ngắt nhịp; nếu không đều, nhận diện thơ tự do

Lời giải chi tiết

Thể thơ: tự do

Giải thích:

Các dòng dài ngắn khác nhau, không theo quy luật cố định => đặc trưng thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Xác định các từ láy có trong đoạn thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về từ láy

Xác định các từ có sự lặp âm/vần, thường tạo sắc thái biểu cảm

Lời giải chi tiết

Từ láy: “miệt mài, bâng khuâng, êm đềm, xôn xao”

Giải thích:

Các từ láy: “miệt mài”, “bâng khuâng”, “êm đềm”, “xôn xao” là từ có cấu tạo láy, góp phần gợi cảm xúc và làm câu thơ giàu nhạc điệu

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ ẩn dụ trong đoạn thơ sau:

Có một nghề không trồng cây vào đất

Mà cho đời những đoá hoa thơm

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp ẩn dụ

Xác định hình ảnh mang ý nghĩa ẩn (không nói trực tiếp)

Lời giải chi tiết

- Biện pháp ẩn dụ: “những đoá hoa thơm” chỉ những lứa tuổi học sinh

- Tác dụng:

+ Cho thấy từng thế hệ học sinh khôn lớn, trưởng thành, trở thành người có ích cho đời là nhờ thầy cô đã dạy dỗ.

+ Ca ngợi công lao to lớn của thầy cô; làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.

Giải thích:

Ẩn dụ “những đóa hoa thơm” chỉ học sinh => ca ngợi thành quả giáo dục và công lao của thầy cô.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Thông điệp mà nhà thơ muốn gửi gắm tới người đọc qua đoạn thơ là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung chính của đoạn thơ để rút ra bài học.

Lời giải chi tiết

- Thông điệp từ nội dung đoạn thơ có thể là:

+ Sự ghi nhớ biết ơn công lao của thầy, cô;

+ Truyền thống tôn sư trọng đạo;

+ Tình cảm của học sinh với thầy cô;

+ ....

Giải thích:

Nội dung ca ngợi sự hi sinh, tận tụy của nghề giáo => gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn thầy cô và truyền thống tôn sư trọng đạo.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 5

Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) nêu cảm nhận của em về công việc của thầy, cô giáo qua những dòng thơ dưới đây:

Có một nghề lặng thầm những đêm thâu

Bên đèn khuya miệt mài trang giáo án

Giọt mồ hôi rơi nhòe trang giấy […]

Đưa đàn em thơ đến chân trời mơ ước

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Công việc của những người thầy, người cô vô cùng vất vả, khó nhọc. Để có được những bài giảng hay, cuốn hút, thẩy cô đã phải: đồ mồ hôi công sức, thức bao đêm thâu, miệt mài soạn giáo án để lên lớp dạy học sinh.

- Thầy cô là người nâng đỡ, chắp cánh, tiếp bước cho từng thế hệ học sinh; giúp học sinh đạt được ước mơ, khát vọng của mình.

- Từ đó, chúng ta thấu hiểu, biết ơn công lao to lớn, sự hi sinh thầm lặng của thầy cô đối với bản thân mình.

Lời giải chi tiết

Công việc của thầy cô giáo thật lặng thầm mà cao quý biết bao. Những đêm khuya, thầy cô vẫn miệt mài bên trang giáo án, giọt mồ hôi rơi nhòe trên trang giấy để chuẩn bị cho những bài giảng thật hay, thật ý nghĩa. Dù vất vả, thầy cô vẫn tận tụy, kiên nhẫn dìu dắt từng thế hệ học trò nên người. Họ chính là những người lái đò thầm lặng, chở bao ước mơ của tuổi trẻ đến bến bờ tri thức. Qua đó, em càng thêm kính trọng, biết ơn công lao to lớn và tấm lòng tận tụy của thầy cô – những người âm thầm gieo hạt giống tương lai cho đời.

Giải thích:

Các hình ảnh “đêm thâu”, “giọt mồ hôi”, “đưa đàn em thơ…” cho thấy sự vất vả và vai trò lớn lao

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close