Viết bài văn NLXH đề xuất giải pháp phù hợp để khắc phục tình trạng xả rác bừa bãi ở trường học

Dàn ý chi tiết

I. MỞ BÀI

- Dẫn dắt vấn đề: Khẳng định trường học không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà còn là môi trường rèn luyện nhân cách. Tuy nhiên, không gian văn minh ấy đang bị ảnh hưởng bởi những hành vi thiếu ý thức.

- Nêu vấn đề cần giải quyết: Vấn nạn xả rác bừa bãi trong khuôn viên trường học.

- Xác định tư cách người nghị luận: Là một học sinh, em nhận thấy mình cần có trách nhiệm nhìn nhận thực trạng và đề xuất những giải pháp thiết thực để khắc phục triệt để tình trạng này.

II. THÂN BÀI

1. Giải thích vấn đề

- Xả rác bừa bãi là hành vi vứt bỏ rác không đúng nơi quy định, không có ý thức giữ gìn vệ sinh chung.

- Trong trường học, có thể biểu hiện qua việc:

• Vứt vỏ bánh, chai nhựa, giấy vụn xuống sân trường, hành lang, gầm bàn.

• Để rác lại sau khi ăn uống ở căn-tin hoặc khu vực sinh hoạt chung.

• Có thùng rác nhưng vẫn tiện tay ném rác ra ngoài.

• Một số học sinh thấy rác nhưng không nhặt vì cho rằng đó không phải trách nhiệm của mình.

- Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở lượng rác mà ở thói quen và ý thức trách nhiệm với không gian chung.

2. Thực trạng và nguyên nhân

a. Thực trạng

- Mặt tích cực: Nhiều học sinh đã có ý thức bỏ rác đúng nơi quy định, tham gia trực nhật, vệ sinh lớp học và các hoạt động làm sạch trường.

- Mặt hạn chế: 

• Vẫn xuất hiện tình trạng rác tập trung ở những khu vực có nhiều hoạt động như sân trường, căn-tin, hành lang sau giờ ra chơi.

• Một số học sinh chỉ giữ vệ sinh khi có giáo viên hoặc cán bộ phụ trách; khi không có người kiểm tra, thói quen xả rác lại tái diễn.

- Dẫn chứng: Sau giờ ra chơi hoặc các hoạt động tập thể, có thể dễ dàng bắt gặp cốc nhựa, túi nilon, vỏ đồ ăn bị bỏ lại dù thùng rác vẫn ở gần đó.

b. Nguyên nhân

- Nguyên nhân chủ quan:

• Nhận thức chưa đầy đủ, cho rằng một mẩu rác nhỏ không gây ảnh hưởng đáng kể.

• Thói quen tiện đâu vứt đó, tâm lý ngại đi đến thùng rác.

• Tư tưởng “đã có lao công dọn”, từ đó đẩy trách nhiệm giữ gìn môi trường cho người khác.

• Một số học sinh chỉ làm đúng khi có sự giám sát, chưa hình thành ý thức tự giác.

- Nguyên nhân khách quan:

• Một số khu vực có lượng rác phát sinh lớn nhưng chưa bố trí thùng rác hợp lí hoặc chưa thuận tiện cho việc phân loại.

• Công tác tuyên truyền đôi khi còn thiên về nhắc nhở, chưa tạo được sự thay đổi lâu dài trong hành vi.

• Gia đình và nhà trường chưa phải lúc nào cũng thống nhất trong việc rèn luyện thói quen giữ vệ sinh cho học sinh.

3. Hậu quả

- Đối với trường học: Làm mất mỹ quan, gây mùi khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng môi trường học tập và sinh hoạt.

- Đối với sức khỏe: Rác tồn đọng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn, côn trùng phát triển, ảnh hưởng đến vệ sinh chung.

- Đối với học sinh: Nếu thường xuyên xả rác mà không bị nhắc nhở hoặc điều chỉnh, hành vi nhỏ có thể trở thành thói quen thiếu trách nhiệm.

- Đối với cộng đồng: Làm suy giảm ý thức bảo vệ môi trường, bởi học sinh hôm nay cũng là những công dân tham gia xây dựng xã hội sau này.

- Vì vậy, xử lí tình trạng xả rác trong trường học không chỉ nhằm tạo ra một ngôi trường sạch hơn, mà còn góp phần hình thành văn hóa ứng xử với không gian chung.

4. Đề xuất giải pháp

a. Giải pháp 1: Học sinh thay đổi nhận thức và hình thành thói quen

- Ai thực hiện: Mỗi học sinh.

- Làm gì: Chủ động chịu trách nhiệm với lượng rác mình tạo ra.

- Cách thực hiện: 

• Bỏ rác đúng nơi quy định, hạn chế đồ dùng một lần, nhặt rác khi thấy trong phạm vi có thể và nhắc nhở bạn bè bằng thái độ phù hợp.

• Không viện lí do “chỉ một mẩu rác” hay “đã có người dọn” để biện minh cho hành vi của mình.

- Ý nghĩa: Khi mỗi học sinh tự giác thay đổi, việc giữ vệ sinh sẽ trở thành thói quen thay vì nhiệm vụ chỉ được thực hiện khi có người kiểm tra.

b. Giải pháp 2: Nhà trường xây dựng môi trường thuận lợi cho hành vi đúng

- Ai thực hiện: Nhà trường, giáo viên, cán bộ phụ trách.

- Làm gì: Tạo điều kiện để học sinh dễ dàng thực hiện và duy trì thói quen bỏ rác đúng cách.

- Cách thực hiện:

• Bố trí thùng rác ở những vị trí hợp lí, đặc biệt gần căn-tin, sân trường, hành lang.

• Có thể phân loại rác ở mức phù hợp với điều kiện thực tế của trường.

• Đưa giáo dục ý thức bảo vệ môi trường vào hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt lớp, hoạt động Đoàn, Đội.

• Xây dựng quy định rõ ràng và có hình thức nhắc nhở, xử lí phù hợp với hành vi cố tình vi phạm.

- Ý nghĩa: Không chỉ yêu cầu học sinh “không xả rác” mà phải tạo ra một môi trường khiến hành vi đúng trở nên thuận tiện và dễ duy trì.

c. Giải pháp 3: Giáo dục bằng trải nghiệm và trách nhiệm thực tế

- Thay vì chỉ tuyên truyền bằng khẩu hiệu, tổ chức:

• Ngày làm sạch trường học.

• Hoạt động phân loại và tái chế rác.

• Các dự án nhỏ về giảm nhựa dùng một lần.

• Thiết kế poster, video hoặc chiến dịch truyền thông do chính học sinh thực hiện.

• Cho học sinh trực tiếp quan sát lượng rác phát sinh trong trường hoặc tham gia cải tạo một khu vực cụ thể.

- Khi tự nhìn thấy hậu quả và trực tiếp tham gia giải quyết, học sinh dễ hình thành ý thức bền vững hơn so với việc chỉ nghe nhắc nhở.

d. Giải pháp 3: Gia đình và cộng đồng cùng làm gương

- Gia đình: Rèn cho học sinh thói quen giữ vệ sinh từ nhà; cha mẹ cần làm gương trong việc không xả rác nơi công cộng.

- Nhà trường và gia đình: Thống nhất cách giáo dục, tránh tình trạng ở trường yêu cầu giữ vệ sinh nhưng ở nhà lại xem đó là việc của người khác.

- Cộng đồng: Lan tỏa lối sống xanh, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần và xây dựng thái độ tôn trọng không gian công cộng.

5. Phản biện và mở rộng

- Phê phán những học sinh biết hành vi xả rác là sai nhưng vẫn thực hiện, hoặc thấy người khác xả rác mà thờ ơ, cho rằng “không liên quan đến mình”.

- Cần bác bỏ suy nghĩ “trường đã có lao công nên học sinh không cần quan tâm”: người lao động có nhiệm vụ vệ sinh nhưng không có nghĩa là mọi người được quyền tạo thêm rác một cách thiếu trách nhiệm.

- Tuy nhiên, cũng không nên chỉ tập trung vào xử phạt; nếu chỉ dựa vào giám sát và hình thức kỉ luật, học sinh có thể không xả rác khi bị nhìn thấy nhưng vẫn chưa thay đổi nhận thức.

III. KẾT BÀI

- Khẳng định: Xả rác bừa bãi trong trường học là một hành vi nhỏ nhưng phản ánh vấn đề lớn hơn về ý thức và trách nhiệm với cộng đồng.

- Bài học: Mỗi học sinh cần bắt đầu từ những hành động rất cụ thể: không vứt rác bừa bãi, bỏ rác đúng chỗ, hạn chế tạo rác và sẵn sàng nhắc nhở, hỗ trợ người khác cùng thực hiện.

Bài siêu ngắn

Sau mỗi giờ ra chơi, sân trường ta thường chìm trong một “biển” vỏ bánh kẹo, hộp sữa và chai nhựa nằm ngổn ngang. Thực trạng xả rác bừa bãi này không chỉ làm mất đi vẻ mỹ quan vốn có mà còn trực tiếp đe dọa đến bầu không khí học tập trong lành của toàn thể học sinh. Nguyên nhân chính dẫn đến vấn nạn này xuất phát từ ý thức tự giác còn chưa cao của một bộ phận bạn trẻ, đi kèm thói quen "tiện tay" vứt rác và tâm lý ỷ lại hoàn toàn vào các cô lao công.

Để trả lại không gian xanh - sạch - đẹp cho mái trường, chúng ta cần cùng nhau thực hiện những giải pháp thiết thực ngay từ hôm nay. Trước hết, mỗi cá nhân phải tự rèn luyện thói quen thu dọn sạch sẽ ngăn bàn của mình và kiên quyết chỉ bỏ rác vào thùng. Bên cạnh đó, các câu lạc bộ truyền thông trong trường có thể sáng tạo thêm các hình ảnh cổ động ngắn trên mạng xã hội nhằm phê phán thói quen xấu, đồng thời đề xuất ban giám hiệu đưa tiêu chí vệ sinh vào điểm số thi đua tuần của các lớp để tăng tính răn đe. Những hành động nhỏ từ việc phân loại rác tái chế hay nhắc nhở khéo léo bạn bè xung quanh chắc chắn sẽ tạo nên sự chuyển biến lớn.

Một ngôi trường văn minh không thể được xây dựng nếu chúng ta chỉ đứng nhìn và than phiền về rác thải. Bạn và tôi hãy cùng bắt tay hành động ngay từ những việc nhỏ nhất, bởi bảo vệ môi trường học đường chính là bảo vệ mái nhà chung thứ hai của chính mình.

Bài tham khảo Mẫu 1

Có những điều tưởng như rất nhỏ nhưng lại nói lên nhiều điều về cách một con người sống cùng cộng đồng. Một mẩu giấy nằm dưới sân trường, một chiếc cốc nhựa bị bỏ lại sau giờ ra chơi hay vài vỏ bánh vương bên hành lang thoạt nhìn chẳng đáng kể. Thế nhưng, khi những thứ nhỏ bé ấy xuất hiện ngày một nhiều, chúng lại khiến một không gian vốn dành cho việc học tập và trưởng thành trở nên nhếch nhác. Trường học không chỉ dạy học sinh những bài học trong sách vở mà còn rèn luyện cách ứng xử với con người và môi trường xung quanh. Vì thế, tình trạng xả rác bừa bãi trong trường học là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc và giải quyết bằng những hành động thiết thực.

Xả rác bừa bãi là hành vi vứt bỏ rác không đúng nơi quy định, thể hiện sự thiếu ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh chung. Ở trường học, hành vi ấy có thể bắt gặp qua việc vứt vỏ bánh, chai nước xuống sân, nhét giấy vụn dưới gầm bàn, để lại cốc nhựa sau khi ăn uống hoặc nhìn thấy rác nhưng mặc nhiên bước qua vì cho rằng đó không phải việc của mình. Điều đáng nói là vấn đề không chỉ nằm ở vài túi rác hay mẩu giấy, mà sâu xa hơn là thói quen coi không gian chung như một nơi không cần mình chịu trách nhiệm.

Thực tế, rất nhiều học sinh đã có ý thức giữ vệ sinh, tích cực trực nhật, bỏ rác đúng chỗ và tham gia những hoạt động làm sạch trường lớp. Tuy nhiên, sau mỗi giờ ra chơi hay hoạt động tập thể, không khó để bắt gặp vỏ đồ ăn, chai nhựa, túi nilon nằm rải rác ngay cả khi thùng rác ở không xa. Có học sinh chỉ chú ý giữ vệ sinh khi giáo viên đứng gần hoặc khi lớp đang được kiểm tra; khi không có sự giám sát, hành vi cũ lại xuất hiện. Nguyên nhân trước hết đến từ sự chủ quan: nhiều người nghĩ một mẩu rác nhỏ chẳng thể gây ra hậu quả gì, hoặc ngại vài bước chân đến thùng rác. Một số người lại có suy nghĩ “đã có cô lao công dọn”, vô tình biến công việc của người khác thành cái cớ để mình thiếu trách nhiệm. Bên cạnh đó, việc bố trí thùng rác chưa hợp lí ở một số khu vực, cách tuyên truyền còn nặng về nhắc nhở và sự phối hợp chưa đồng đều giữa gia đình với nhà trường cũng khiến việc hình thành thói quen gặp khó khăn.

Nếu để tình trạng ấy kéo dài, trường học sẽ mất đi vẻ sạch đẹp vốn có, rác tồn đọng có thể gây mùi khó chịu và ảnh hưởng đến vệ sinh, sức khỏe. Quan trọng hơn, một hành vi nhỏ được lặp lại nhiều lần sẽ dần trở thành thói quen. Hôm nay là một vỏ bánh, ngày mai có thể là thái độ thờ ơ trước một vấn đề chung. Khi học sinh quen với việc có người khác dọn dẹp hậu quả do mình tạo ra, các em cũng khó hình thành tinh thần trách nhiệm cần thiết trong cuộc sống sau này.

Muốn thay đổi thực trạng đó, trước hết mỗi học sinh phải bắt đầu từ chính mình. Mỗi người cần bỏ rác đúng nơi quy định, hạn chế sử dụng đồ dùng một lần, chủ động nhặt rác trong phạm vi có thể và nhẹ nhàng nhắc bạn bè cùng thực hiện. Không nên lấy lí do “chỉ một mẩu rác” để biện minh, bởi hàng trăm “mẩu rác nhỏ” chính là nguyên nhân tạo nên một môi trường bẩn. Về phía nhà trường, cần bố trí thùng rác thuận tiện tại sân trường, hành lang, căng-tin; đồng thời đưa giáo dục bảo vệ môi trường vào sinh hoạt lớp và hoạt động trải nghiệm. Những ngày làm sạch trường học, hoạt động tái chế, thiết kế poster hay chiến dịch giảm nhựa dùng một lần sẽ hiệu quả hơn nếu học sinh được trực tiếp tham gia thay vì chỉ nghe khẩu hiệu. Gia đình cũng cần rèn thói quen giữ vệ sinh từ những việc hằng ngày và làm gương khi ở nơi công cộng. Bên cạnh giáo dục, nhà trường có thể xây dựng quy định rõ ràng, nhắc nhở hoặc xử lí phù hợp với những trường hợp cố tình vi phạm.

Có người cho rằng trường học đã có nhân viên vệ sinh nên học sinh không cần quá bận tâm đến việc nhặt một mẩu rác. Đó là cách nghĩ thiếu trách nhiệm. Người lao công làm nhiệm vụ vệ sinh không có nghĩa họ phải gánh thay ý thức của tất cả mọi người. Tuy vậy, chỉ xử phạt cũng chưa đủ, bởi một học sinh có thể không xả rác khi bị giám sát nhưng vẫn chưa thực sự thay đổi bên trong. Giáo dục, tạo điều kiện và xây dựng thói quen cần được tiến hành song song.

Một ngôi trường sạch sẽ không tự nhiên mà có. Nó được tạo nên từ vô số lựa chọn nhỏ của mỗi người: một bàn tay bỏ rác vào thùng, một bước chân dừng lại để nhặt mẩu giấy, một lời nhắc nhở đúng lúc. Là học sinh, em hiểu rằng giữ gìn môi trường học đường không phải nhiệm vụ của riêng cô lao công hay thầy cô, mà là trách nhiệm chung của tất cả chúng em. Khi biết giữ sạch nơi mình học tập hôm nay, chúng ta cũng đang học cách giữ gìn cuộc sống của mình và của cộng đồng ngày mai.

Bài tham khảo Mẫu 2

Nếu một ngày bước vào trường và thấy sân trường đầy vỏ bánh, hành lang ngập giấy vụn, những chiếc cốc nhựa nằm dưới gốc cây, liệu chúng ta có còn cảm thấy đó là một nơi đáng để học tập và gắn bó? Có lẽ không ai muốn ngôi trường của mình trở nên như vậy. Thế nhưng, nghịch lí là nhiều người vẫn vô tình góp phần tạo nên khung cảnh ấy chỉ bằng một hành động rất nhanh: tiện tay vứt xuống đất một món rác nhỏ. Bởi vậy, tình trạng xả rác bừa bãi trong trường học là vấn đề không thể xem nhẹ, đặc biệt khi trường học chính là nơi hình thành những thói quen và phẩm chất đầu tiên của mỗi học sinh.

Xả rác bừa bãi có nghĩa là vứt bỏ rác không đúng nơi quy định, bất kể đó là sân trường, hành lang, lớp học hay khu vực căn-tin. Hành vi ấy đôi khi diễn ra rất âm thầm: một mẩu giấy bị đẩy xuống gầm bàn, một chai nước bỏ lại trên ghế đá, một túi nilon nằm bên bồn cây. Có người thậm chí nhìn thấy rác trước mặt nhưng vẫn bước qua bởi cho rằng “không phải mình vứt”. Như vậy, điều đáng lo không chỉ là rác thải xuất hiện ở đâu mà là tâm lí né tránh trách nhiệm đối với không gian chung.

Nhìn vào trường học hiện nay, có thể thấy nhiều học sinh đã hình thành ý thức tốt. Các lớp duy trì việc trực nhật, học sinh tham gia vệ sinh sân trường, trồng cây, thu gom và tái chế rác. Tuy nhiên, sau giờ ra chơi hoặc những buổi sinh hoạt đông người, rác vẫn có thể xuất hiện ở những nơi vốn sạch sẽ. Điều đáng nói là có thùng rác nhưng một số bạn vẫn vứt rác ngay bên cạnh. Nguyên nhân bắt đầu từ sự chủ quan và tiện lợi: họ nghĩ một chiếc vỏ bánh chẳng đáng kể, đi thêm vài bước đến thùng rác quá phiền phức, hoặc tin rằng sẽ có người dọn. Một số học sinh chưa được rèn thói quen tự giác đủ lâu; trong khi đó, việc tuyên truyền ở trường đôi khi mới dừng ở những lời nhắc quen thuộc mà chưa tạo được trải nghiệm khiến học sinh thực sự nhận ra hậu quả của hành vi.

Rác bừa bãi trước hết làm xấu đi diện mạo trường học. Một ngôi trường có khuôn viên sạch đẹp nhưng sau giờ ra chơi lại đầy chai nhựa và giấy vụn sẽ khó tạo nên cảm giác văn minh, thân thiện. Rác tồn đọng còn ảnh hưởng đến vệ sinh và có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn, côn trùng phát triển. Đáng lo hơn cả là tác động âm thầm đến nhân cách. Nếu một học sinh quen với việc gây ra rác rồi để người khác xử lí, em ấy đang hình thành thói quen thiếu trách nhiệm mà có thể mang theo ra ngoài trường học.

Để thay đổi, học sinh cần là lực lượng đi đầu. Mỗi người nên tập thói quen “mình tạo ra rác thì mình có trách nhiệm xử lí”, bắt đầu từ việc bỏ rác đúng chỗ, hạn chế chai nhựa và túi dùng một lần, đồng thời sẵn sàng nhặt một mẩu rác dù không phải mình làm rơi. Nhà trường cũng cần tạo điều kiện để hành vi đúng trở nên dễ thực hiện: đặt thùng rác ở vị trí phù hợp, nhất là quanh căn-tin và sân trường; nếu có điều kiện, hướng dẫn phân loại rác. Các hoạt động như “một ngày không rác”, thu gom chai nhựa, làm sản phẩm tái chế hoặc thiết kế poster tuyên truyền nên được tổ chức để học sinh trực tiếp tham gia. Khi chính tay mình dọn một góc sân, các em sẽ hiểu rằng một khu vực sạch cần nhiều công sức đến thế nào. Gia đình cũng cần đồng hành bằng việc rèn thói quen từ nhà và làm gương trong cuộc sống hằng ngày. Cuối cùng, nhà trường cần có quy định rõ ràng, nhắc nhở và xử lí phù hợp đối với hành vi cố tình vi phạm. Không ít người vẫn nghĩ rằng giữ vệ sinh là việc của lao công. Nếu vậy, những người làm công việc vệ sinh sẽ phải mãi chạy theo những mẩu rác do người khác tạo ra. Cách nghĩ ấy cần được thay đổi. Tuy nhiên, giải pháp cũng không nên chỉ dừng ở việc phạt; bởi mục tiêu cuối cùng không phải khiến học sinh “sợ bị bắt gặp” mà là khiến các em tự thấy xấu hổ khi vứt rác xuống một nơi không thuộc về rác.

Môi trường học đường giống như một tấm gương: nó phản chiếu phần nào cách con người đối xử với những điều thuộc về cộng đồng. Một mẩu rác được đặt đúng chỗ có thể chẳng thay đổi cả thế giới, nhưng hàng nghìn hành động như thế chắc chắn có thể thay đổi một ngôi trường. Em tin rằng nếu mỗi học sinh chịu trách nhiệm với chính thứ rác mình tạo ra, sân trường sẽ không chỉ sạch hơn mà con người bước đi trên sân trường ấy cũng sẽ trưởng thành hơn.

Bài tham khảo Mẫu 3

“Giữ gìn vệ sinh chung” là bài học mà hầu như học sinh nào cũng từng được nghe từ những năm đầu đến trường. Thế nhưng, giữa điều chúng ta biết và điều chúng ta thực sự làm đôi khi vẫn tồn tại một khoảng cách. Một học sinh có thể thuộc lòng những lời nhắc về bảo vệ môi trường nhưng vẫn tiện tay ném vỏ bánh xuống sân. Chính khoảng cách ấy khiến tình trạng xả rác bừa bãi trong trường học vẫn còn tồn tại và trở thành một vấn đề cần được giải quyết bằng những thay đổi cụ thể, chứ không chỉ bằng lời nhắc nhở.

Xả rác bừa bãi là hành vi vứt rác không đúng nơi quy định, thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với môi trường sống và những người cùng sử dụng không gian ấy. Trong trường học, hành vi này có thể xuất hiện từ lớp học đến sân trường, từ hành lang đến căn-tin: giấy vụn nằm dưới bàn, vỏ đồ ăn bị bỏ trên ghế đá, chai nước để quên ở sân, rác bị nhét vào những góc khuất. Thậm chí, có người thấy rác nhưng không nhặt vì nghĩ đó là việc của nhân viên vệ sinh. Vì thế, cốt lõi của vấn đề không nằm ở một vài món rác mà nằm ở ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân.

Không thể phủ nhận rằng nhiều trường học đã có những chuyển biến tích cực. Các phong trào vệ sinh lớp học, chăm sóc cây xanh, thu gom rác tái chế được tổ chức thường xuyên; nhiều học sinh cũng tự giác bỏ rác đúng nơi quy định. Dẫu vậy, tình trạng xả rác vẫn dễ tái diễn vào những thời điểm đông người. Sau một giờ ra chơi, chỉ cần đi qua căn-tin hoặc sân trường, chúng ta có thể bắt gặp những chiếc cốc nhựa, ống hút, vỏ bánh nằm lại dù thùng rác ở gần đó. Vì sao một hành động đơn giản như bỏ rác đúng chỗ vẫn khó thực hiện với một số người? Trước hết là bởi sự chủ quan và thói quen tiện lợi. Một số học sinh cho rằng “một mẩu rác thì có đáng gì”, trong khi người khác lại nghĩ đã có lao công dọn dẹp. Ngoài ra, nếu thùng rác chưa được đặt ở vị trí thuận tiện hoặc việc giáo dục môi trường chỉ dừng ở những khẩu hiệu quen thuộc, học sinh cũng khó duy trì thay đổi lâu dài.

Hậu quả của tình trạng ấy không chỉ được nhìn thấy bằng mắt. Một khuôn viên đầy rác sẽ mất mỹ quan, ảnh hưởng đến cảm giác thoải mái khi học tập và sinh hoạt. Rác tồn đọng có thể gây mùi, ảnh hưởng đến vệ sinh và sức khỏe. Nhưng đáng sợ hơn, sự dễ dãi với rác có thể trở thành sự dễ dãi với trách nhiệm. Khi một người quen với suy nghĩ “sẽ có người khác lo”, họ dễ mang tâm lí ấy vào nhiều hoàn cảnh khác của cuộc sống. Bởi vậy, giữ vệ sinh trường học thực chất cũng là một cách giáo dục công dân từ những hành động rất nhỏ.

Trước hết, học sinh cần tự đặt cho mình một nguyên tắc đơn giản: **không tạo ra rác vô trách nhiệm và không bỏ mặc rác trong tầm mắt của mình**. Mỗi người cần bỏ rác đúng chỗ, hạn chế sử dụng sản phẩm dùng một lần và chủ động nhắc bạn bè bằng thái độ văn minh. Nhà trường nên bố trí thêm thùng rác tại những điểm phát sinh nhiều rác, hướng dẫn phân loại nếu có điều kiện, đồng thời kết hợp giáo dục môi trường với các hoạt động trải nghiệm. Một buổi thu gom rác, một dự án tái chế hay một chiến dịch giảm chai nhựa do học sinh tự xây dựng đôi khi có sức thuyết phục hơn rất nhiều tiết tuyên truyền. Bên cạnh đó, gia đình cần làm gương và thống nhất với nhà trường trong việc rèn thói quen. Những trường hợp cố tình xả rác cũng cần được nhắc nhở hoặc xử lí phù hợp để duy trì kỉ luật chung.

Có ý kiến cho rằng chỉ cần đặt thật nhiều thùng rác hoặc tăng mức phạt thì vấn đề sẽ được giải quyết. Cách nhìn ấy chưa hoàn toàn đầy đủ. Thùng rác thuận tiện giúp hành vi đúng trở nên dễ dàng, còn quy định giúp tạo khuôn khổ; nhưng nếu nhận thức không thay đổi, người ta vẫn có thể tìm cách đối phó. Ngược lại, chỉ tuyên truyền mà thiếu kiểm tra và quy định cũng khó tạo chuyển biến. Vì vậy, giáo dục ý thức, xây dựng môi trường thuận lợi và duy trì kỉ luật cần được thực hiện đồng thời.

Một ngôi trường đáng nhớ không chỉ bởi những bài học nằm trong sách giáo khoa mà còn bởi những thói quen tốt được hình thành ở đó. Nếu mỗi học sinh biết cúi xuống nhặt một mẩu giấy, biết đưa chiếc chai vào đúng thùng rác và biết nhắc bạn mình bằng một lời nói tử tế, trường học sẽ dần trở thành một không gian sạch đẹp hơn. Và có lẽ, đó cũng là lúc bài học về trách nhiệm không còn nằm trên trang giấy mà đã thực sự bước vào đời sống.

Bài tham khảo Mẫu 4

Trường học là nơi con người học cách đọc một cuốn sách, giải một bài toán, hiểu một tác phẩm văn học, nhưng cũng là nơi học cách sống có trách nhiệm với những người xung quanh. Bởi thế, một sân trường sạch sẽ không chỉ tạo nên vẻ đẹp cho ngôi trường mà còn phản ánh phần nào nếp sống của học sinh. Đáng tiếc, tình trạng vứt rác tùy tiện vẫn xuất hiện ở một số trường học, từ những mẩu giấy nhỏ trong lớp đến chai nhựa, túi nilon ở sân trường và khu vực căn-tin. Đây là vấn đề cần được khắc phục không chỉ để trường học sạch hơn mà còn để xây dựng ý thức công dân cho học sinh.

Xả rác bừa bãi là việc vứt bỏ những thứ không còn sử dụng vào nơi không được quy định để chứa rác. Trong môi trường học đường, đó có thể là hành động ném vỏ bánh xuống sân, bỏ giấy vụn dưới gầm bàn, để cốc nước sau giờ ăn hoặc nhìn thấy rác nhưng không quan tâm. Một số người thậm chí chỉ bỏ rác đúng chỗ khi có giáo viên hoặc cán bộ nhà trường ở gần. Điều này cho thấy vấn đề không đơn thuần là thiếu thùng rác mà còn là sự thiếu tự giác trong cách ứng xử với tài sản và không gian chung.

Hiện nay, ý thức giữ gìn vệ sinh của học sinh đã có nhiều chuyển biến. Nhiều lớp duy trì trực nhật, học sinh tham gia trồng cây, làm sạch sân trường, thu gom rác tái chế. Tuy nhiên, chỉ cần quan sát sau giờ ra chơi, chúng ta vẫn có thể thấy những chiếc vỏ bánh, cốc nhựa hay túi đựng thức ăn bị bỏ lại. Có trường hợp thùng rác ở ngay gần nhưng rác vẫn nằm bên ngoài. Nguyên nhân trước hết xuất phát từ suy nghĩ đơn giản rằng một hành động nhỏ sẽ không gây ảnh hưởng. Cùng với đó là tâm lí ngại bất tiện, thói quen được hình thành từ lâu và quan niệm “đã có người dọn”. Ở một số nơi, thùng rác chưa được bố trí hợp lí, việc phân loại chưa thuận tiện; hoạt động tuyên truyền cũng chưa phải lúc nào đủ sức biến nhận thức thành thói quen.

Hậu quả dễ nhận thấy nhất là trường học trở nên mất vệ sinh và kém thân thiện. Rác có thể gây mùi khó chịu, làm ảnh hưởng đến cảnh quan và môi trường sinh hoạt. Nếu tồn đọng lâu ngày, rác còn có thể trở thành nơi phát sinh các yếu tố gây mất vệ sinh. Nhưng điều đáng lo hơn nằm ở hậu quả đối với con người: một học sinh nhiều lần được phép xả rác mà không chịu trách nhiệm sẽ dễ hình thành lối sống ích kỉ, chỉ quan tâm đến sự tiện lợi của bản thân. Một ngôi trường sạch vì có người dọn liên tục chưa chắc đã là một ngôi trường có học sinh thực sự văn minh.

Giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất phải đến từ chính học sinh. Mỗi người cần hiểu rằng thứ rác mình tạo ra cũng là phần trách nhiệm của mình. Hãy bỏ rác đúng nơi quy định, hạn chế đồ dùng một lần, đồng thời sẵn sàng nhặt rác trong phạm vi có thể. Nhà trường có thể hỗ trợ bằng cách đặt thùng rác ở những nơi thuận tiện, nhất là gần căn-tin, sân trường và hành lang; tổ chức hoạt động trải nghiệm về môi trường thay cho việc chỉ đọc khẩu hiệu. Chẳng hạn, mỗi lớp có thể thực hiện một dự án nhỏ: thống kê lượng chai nhựa sử dụng trong một tuần, tìm cách giảm lượng rác hoặc biến vật liệu đã qua sử dụng thành sản phẩm mới. Khi học sinh được tự mình quan sát và giải quyết vấn đề, ý thức sẽ có cơ hội trở thành hành động. Gia đình cũng cần làm gương, bởi một đứa trẻ khó hình thành thói quen tốt nếu thường xuyên nhìn thấy người lớn xả rác ở nơi công cộng. Nhà trường đồng thời cần có quy định rõ ràng và biện pháp xử lí phù hợp đối với những trường hợp cố tình vi phạm. Cần phê phán thái độ thờ ơ, đặc biệt là suy nghĩ “không phải rác của mình thì không cần quan tâm”. Tuy nhiên, cũng không nên biến việc giữ vệ sinh thành một cuộc kiểm tra liên tục, bởi mục tiêu cuối cùng là sự tự giác. Một học sinh chỉ nhặt rác vì sợ bị trừ điểm vẫn chưa thực sự hiểu ý nghĩa của hành động ấy. Giáo dục cần đi trước, kỉ luật cần đi cùng và sự tự giác mới là đích đến.

Có lẽ, chúng ta thường mong trường học cho mình những bài học lớn lao về ước mơ, tương lai và trách nhiệm. Nhưng đôi khi, bài học ấy bắt đầu từ một điều rất giản dị: sau khi ăn xong, ta biết mình phải làm gì với chiếc vỏ bánh trên tay. Nếu mỗi học sinh đều lựa chọn đúng trong khoảnh khắc nhỏ bé ấy, sân trường sẽ sạch hơn, môi trường sẽ đẹp hơn và quan trọng nhất, chúng ta sẽ trưởng thành hơn trong cách sống cùng cộng đồng.

Bài tham khảo Mẫu 5

Có một câu hỏi tưởng rất dễ trả lời: “Em có muốn học tập trong một ngôi trường sạch đẹp không?”. Chắc chắn phần lớn học sinh sẽ nói “có”. Thế nhưng, để tạo nên không gian ấy, mỗi người lại phải tự trả lời một câu hỏi khác khó hơn: “Mình đã làm gì để giữ cho ngôi trường ấy sạch đẹp?”. Khoảng cách giữa mong muốn và hành động chính là nơi tình trạng xả rác bừa bãi có cơ hội xuất hiện. Là học sinh, em cho rằng đây không phải chuyện nhỏ có thể bỏ qua, bởi cách chúng ta đối xử với một mẩu rác hôm nay cũng phần nào cho thấy cách chúng ta đối xử với không gian chung trong tương lai.

Xả rác bừa bãi là hành vi vứt bỏ rác không đúng nơi quy định, làm ảnh hưởng đến vệ sinh và cảnh quan chung. Trong trường học, hành vi ấy không khó nhận ra: giấy vụn dưới gầm bàn, vỏ bánh ở sân trường, chai nước trên ghế đá, cốc nhựa và túi nilon còn sót lại sau giờ ăn. Đáng chú ý hơn, có những học sinh không trực tiếp vứt rác nhưng thấy rác cũng không nhặt, vì nghĩ rằng đó là nhiệm vụ của lao công. Như vậy, đằng sau vấn đề rác thải là một vấn đề lớn hơn: con người có thực sự cảm thấy mình có trách nhiệm với nơi mà nhiều người cùng sử dụng hay không?

Nhìn một cách công bằng, không phải học sinh nào cũng thiếu ý thức. Nhiều bạn duy trì thói quen bỏ rác đúng chỗ, tích cực trực nhật và tham gia các phong trào bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, tình trạng xả rác vẫn xuất hiện, đặc biệt ở những khu vực đông người như căn-tin, sân trường sau giờ ra chơi. Có khi chiếc thùng rác chỉ cách vài mét nhưng người ta vẫn chọn cách ném rác xuống đất. Lí do rất đơn giản: sự tiện lợi của cá nhân được đặt cao hơn trách nhiệm chung. Một số bạn nghĩ rằng “một cái vỏ bánh thì có đáng gì”, một số khác quen với việc có người dọn dẹp phía sau. Bên cạnh những nguyên nhân ấy, việc bố trí thùng rác chưa phù hợp hoặc giáo dục môi trường còn thiên về nhắc nhở cũng khiến thay đổi khó duy trì.

Một mẩu rác không làm ngôi trường bẩn ngay lập tức, nhưng hàng trăm, hàng nghìn mẩu rác nhỏ chắc chắn sẽ làm được điều đó. Rác làm xấu cảnh quan, ảnh hưởng đến vệ sinh, gây cảm giác khó chịu và có thể tác động đến sức khỏe. Song hậu quả đáng ngại nhất lại nằm ở thói quen con người. Nếu học sinh quen với việc xả rác rồi mặc nhiên để người khác dọn, các em có thể hình thành lối sống thiếu trách nhiệm, luôn tìm cách đẩy phần việc khó khăn cho người khác. Vì thế, giải quyết vấn đề này cũng chính là góp phần xây dựng nhân cách.

Để thay đổi, trước hết mỗi học sinh cần tự biến mình thành “người giữ cửa” của môi trường học đường. Mỗi người phải chịu trách nhiệm với rác do mình tạo ra, bỏ đúng nơi, hạn chế những sản phẩm dùng một lần và chủ động nhặt rác khi có thể. Nếu thấy bạn bè xả rác, chúng ta nên nhắc nhở bằng thái độ chân thành thay vì chế giễu. Nhà trường cần đồng thời xây dựng môi trường thuận lợi: đặt thùng rác ở những nơi phù hợp, đặc biệt tại khu vực có nhiều rác; hướng dẫn phân loại và tái chế nếu điều kiện cho phép. Những hoạt động như ngày làm sạch trường, cuộc thi thiết kế poster, dự án giảm chai nhựa hay thu gom vật liệu tái chế nên được tổ chức thường xuyên để học sinh được trực tiếp hành động. Gia đình cũng cần duy trì thói quen ấy ở nhà và làm gương khi ra ngoài. Đối với trường hợp cố tình vi phạm, việc nhắc nhở và xử lí phù hợp là cần thiết để bảo đảm kỉ luật chung.

Có người cho rằng việc giữ vệ sinh đã có nhân viên lao công đảm nhận. Nhưng nếu ai cũng nghĩ như vậy thì công việc của những người ấy sẽ chẳng bao giờ kết thúc. Lao công có trách nhiệm làm sạch trường học, còn học sinh có trách nhiệm không biến công việc ấy thành gánh nặng do sự cẩu thả của mình. Mặt khác, xử phạt chỉ nên là một phần của giải pháp; điều cần hướng tới vẫn là việc học sinh tự giác làm đúng ngay cả khi không có ai quan sát.

Một ngôi trường đẹp không chỉ có những hàng cây xanh, những bức tường sạch hay những lớp học được trang trí đẹp mắt. Vẻ đẹp ấy còn nằm ở cách mỗi học sinh cúi xuống nhặt một mẩu rác thay vì bước qua, ở việc biết bỏ đi sự tiện lợi của mình để giữ gìn sự thoải mái cho người khác. Em tin rằng thay đổi môi trường học đường không cần bắt đầu bằng một điều quá lớn. Chỉ cần mỗi người tự nhủ “rác của mình, trách nhiệm của mình”, những khoảng sân hôm nay sẽ dần sạch hơn, và những con người đang bước qua sân trường ấy cũng sẽ biết sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng.