Viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến tán thành của em về ý nghĩa câu tục ngữ “Có chí thì nên”Trong cuộc sống, con người luôn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách trên con đường học tập, lao động và chinh phục mục tiêu. Quảng cáo
Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn
Dàn ý chi tiết I. MỞ BÀI - Dẫn dắt: Trong cuộc sống, con người luôn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách trên con đường học tập, lao động và chinh phục mục tiêu. - Dẫn vào câu tục ngữ: Từ thực tế ấy, cha ông ta đã đúc kết kinh nghiệm qua câu tục ngữ: “Có chí thì nên.” - Nêu vấn đề: Câu tục ngữ khẳng định vai trò quan trọng của ý chí, nghị lực đối với thành công và là lời nhắn nhủ sâu sắc về tinh thần kiên trì, bền bỉ trong cuộc sống. II. THÂN BÀI 1. Giải thích -“Chí”: ý chí, nghị lực, quyết tâm, khát vọng vươn lên của con người. - “Nên”: đạt được kết quả tốt đẹp, thành công, hoàn thành mục tiêu. → Câu tục ngữ khẳng định: người có ý chí, quyết tâm và biết kiên trì vượt qua khó khăn sẽ có nhiều cơ hội đạt được thành công. → Đây là một bài học đúng đắn, nhấn mạnh vai trò của nghị lực trong hành trình hoàn thiện bản thân và chinh phục mục tiêu. 2. Biểu hiện - Kiên trì theo đuổi mục tiêu dù gặp khó khăn. - Không nản lòng trước thất bại. - Biết đứng dậy sau những lần vấp ngã. - Luôn cố gắng học hỏi và hoàn thiện bản thân. - Dám thử sức và dám vượt qua giới hạn của chính mìn 3. Ý nghĩa * Với cá nhân
- Với người gia đình, cộng đồng, xã hội
4. Dẫn chứng thực tế - Dù bị liệt hai tay từ nhỏ, Nguyễn Ngọc Ký không đầu hàng số phận mà kiên trì tập viết bằng chân, vượt qua nhiều khó khăn để trở thành nhà giáo ưu tú. Câu chuyện của thầy là minh chứng cho sức mạnh của ý chí và nghị lực. - Sinh ra không có tay và chân, Nick Vujicic từng rơi vào tuyệt vọng nhưng bằng ý chí mạnh mẽ, anh đã vượt lên nghịch cảnh, trở thành diễn giả truyền cảm hứng nổi tiếng thế giới. Anh chứng minh rằng nghị lực có thể giúp con người vượt qua những giới hạn tưởng chừng không thể. 5. Mở rộng vấn đề - Phản đề:
- Mở rộng:
6. Bài học nhận thức và hành động - Nhận thức:
- Hành động
- Gia đình:
- Nhà trường:
III. KẾT BÀI - Khẳng định lại vấn đề: Câu tục ngữ “Có chí thì nên” là bài học sâu sắc về vai trò của ý chí và nghị lực đối với thành công của mỗi con người. - Liên hệ bản thân - Lời kêu gọi Bài mẫu siêu ngắn Hành trình chinh phục mọi mục tiêu trong cuộc sống chưa bao giờ trải đầy hoa hồng, mà luôn đòi hỏi con người phải bước qua vô vàn gian nan. Bằng sự đúc kết tinh tế từ trải nghiệm ngàn đời, cha ông ta đã gửi gắm bài học đắt giá qua câu tục ngữ “Có chí thì nên”—một chân lý khẳng định vai trò quyết định của ý chí đối với mọi thành công. Trong câu tục ngữ, “chí” là ý chí, nghị lực, quyết tâm và khát vọng vươn lên; còn “nên” là sự thành công, đạt được thành quả tốt đẹp như mong nguyện. Lời khuyên ngắn gọn nhưng chứa đựng giá trị sâu sắc: người sở hữu quyết tâm sắt đá và lòng kiên trì nhẫn nại sẽ luôn tìm thấy con đường dẫn tới mục tiêu. Biểu hiện của một người “có chí” không nằm ở lời nói suông, mà thể hiện qua thái độ kiên cường trước nghịch cảnh, không lùi bước trước thất bại và coi khó khăn là cơ hội để tôi luyện bản thân. Ý chí chính là ngọn hải đăng soi sáng giúp cá nhân giữ vững định hướng, biến ước mơ thành hành động thực tế. Khi vượt qua giới hạn của chính mình, con người không chỉ trưởng thành về bản lĩnh mà còn trở thành niềm tự hào của gia đình và nguồn cảm hứng cho cộng đồng. Thực tế đã chứng minh, thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký dù bị liệt cả hai tay vẫn kiên trì tập viết bằng chân để trở thành Nhà giáo Ưu tú; hay Nick Vujicic sinh ra không có cả tay lẫn chân vẫn vươn lên trở thành diễn giả truyền cảm hứng nổi tiếng thế giới. Họ chính là minh chứng sống động nhất cho thấy nghị lực có thể san bằng mọi rào cản tưởng chừng không thể. Trái lại, trong xã hội vẫn có những người thiếu bản lĩnh, vừa gặp chút trở ngại đã vội nản lòng, buông xuôi hoặc sống thụ động dựa dẫm. Lối sống ấy khiến con người giậm chân tại chỗ và tự đánh mất cơ hội phát triển. Tuy nhiên, “có chí” không đồng nghĩa với sự cố chấp mù quáng. Quyết tâm cần phải đi đôi với tri thức, kế hoạch đúng đắn và sự linh hoạt trong hành động để biến nỗ lực thành kết quả thực chất. Câu tục ngữ “Có chí thì nên” mãi là triết lý sống nguyên giá trị cho mọi thế hệ. Là học sinh đứng trước ngưỡng cửa tương lai, em nhận thức rõ rằng nghị lực không tự nhiên có sẵn mà được rèn giũa từ những nỗ lực nhỏ nhất mỗi ngày. Rèn luyện tinh thần không bỏ cuộc hôm nay chính là chìa khóa tự nhiên nhất để mở ra cánh cửa thành công cho ngày mai. Bài mẫu chi tiết Mẫu 1 Người ta thường nói rằng, nước là thứ mềm mại nhất trên thế gian, nhưng một giọt nước kiên bỉ nhỏ xuống ngày này qua tháng nọ lại có thể đục thủng cả một phiến đá tảng cứng cáp. Sự mài mòn ấy không đến từ sức mạnh bạo liệt của một khoảnh khắc, mà đến từ sự lặp đi lặp lại không biết mệt mỏi của thời gian. Nhìn vào phiến đá bị nước xuyên thủng, ta chợt thấu hiểu sâu sắc tầng ý nghĩa ẩn sau câu tục ngữ ngàn đời của cha ông: “Có chí thì nên”. Lời răn dạy ấy tựa như một kim chỉ nam, định hướng cho mỗi chúng ta về thái độ sống, về tầm quan trọng của nghị lực trên hành trình chinh phục những đỉnh cao của cuộc đời. Trong quan niệm của người xưa, “chí” không phải là một thứ gì đó vô hình hay xa vời. “Chí” là ý chí, là nghị lực, là quyết tâm sắt đá và khát vọng vươn lên không ngừng nghỉ của con người trước những nghịch cảnh. Còn “nên” chính là quả ngọt của sự thành công, là việc ta đạt được mục tiêu, hoàn thiện được lý tưởng đã đề ra. Bằng cách nối kết hai khái niệm này, câu tục ngữ khẳng định một chân lý giản dị nhưng vô cùng mạnh mẽ: bất cứ ai mang trong mình ý chí và sự kiên trì vượt qua giông bão, người đó chắc chắn sẽ tìm thấy cơ hội để chạm tay vào vinh quang. Đây là một bài học nhân sinh đúng đắn, nhấn mạnh rằng năng khiếu bẩm sinh chỉ là nét phác thảo, chính nghị lực mới là cây cọ tô điểm nên bức tranh trọn vẹn của một đời người. Biểu hiện của chữ “chí” luôn hiển hiện rõ nét trong cuộc sống hằng ngày. Đó là thái độ kiên trì bám đuổi mục tiêu dẫu phía trước là muôn trùng chông gai. Người có ý chí không bao giờ nản lòng khi đối mặt với thất bại, họ coi vấp ngã là bài học để tự mình đứng dậy, phủi sạch bụi bùn và bước tiếp. Họ dám thử sức với những ranh giới mới, liên tục học hỏi để lấp đầy những khoảng trống của bản thân. Ý nghĩa của tinh thần này là vô giá. Đối với cá nhân, ý chí là ngọn gió thổi bùng lên khát vọng hành động, rèn luyện cho ta một bản lĩnh thép để không bị quật ngã trước sự khắc nghiệt của thương trường hay trường đời. Khi ta biết nỗ lực, ta không chỉ tự cứu lấy mình mà còn trở thành điểm tựa vững chắc, là niềm tự hào của gia đình. Một cộng đồng quy tụ những con người có tinh thần cống hiến, không lùi bước trước gian lao chắc chắn sẽ là một xã hội tiến bộ, văn minh và tràn đầy năng lượng tích cực. Lịch sử và thực tại đã tạc nên những minh chứng bất diệt về sức mạnh của ý chí. Tại Việt Nam, chúng ta mãi cúi đầu khâm phục trước Thầy giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký. Dẫu đôi tay bị liệt từ nhỏ, cậu bé Ký ngày ấy không chấp nhận làm một phế nhân. Bằng nghị lực phi thường, ông kiên trì tập viết bằng đôi chân rớm máu, vượt qua mọi giới hạn thể chất để trở thành một nhà giáo lỗi lạc, truyền cảm hứng cho hàng triệu học sinh. Vươn ra thế giới, nhà phát minh vĩ đại Thomas Edison đã trải qua hơn 10.000 lần thất bại trước khi tìm ra dây tóc bóng đèn sợi đốt. Trong cuốn hồi ký của mình, ông chưa từng gọi đó là thất bại, mà chỉ coi đó là "10.000 bước khám phá ra cách một chiếc bóng đèn không hoạt động". Nếu thiếu đi chữ "chí" kiên cường ấy, nhân loại có lẽ đã phải chìm trong bóng tối lâu hơn rất nhiều. Tuy nhiên, nhìn lại xã hội hôm nay, thật xót xa khi vẫn còn một bộ phận không nhỏ những người mang tâm lý dễ dãi, yếu đuối. Chỉ vừa vấp phải một chút khó khăn, họ đã vội vàng buông xuôi, phó mặc số phận hoặc sống dựa dẫm vào sự bao bọc của gia đình. Sự lười biếng và ngại gian khổ ấy dần tước đi của họ mọi cơ hội trưởng thành, biến họ thành những chiếc bóng mờ nhạt giữa cuộc đời. Mặc dù vậy, ta cũng cần tỉnh táo nhận diện: có ý chí không đồng nghĩa với sự cố chấp mù quáng. Quyết tâm phải được soi sáng bởi tri thức, phương pháp đúng đắn và sự linh hoạt. Một nỗ lực đi sai hướng chỉ mang lại sự kiệt sức vô ích. Do đó, trau dồi bản thân phải đi liền với việc rèn giũa ý chí. Hiểu được giá trị của câu tục ngữ, mỗi chúng ta cần biến nhận thức thành hành động thiết thực. Hãy xác lập cho mình những mục tiêu rõ ràng và không ngừng phấn đấu. Gia đình cần là nơi ươm mầm sự tự lập, không nuông chiều con cái thái quá để chúng học cách chịu đựng áp lực. Nhà trường phải là môi trường tôn vinh những tấm gương vượt khó, giáo dục học sinh về lòng dũng cảm. Giọt nước dẫu bé nhỏ vẫn có thể mài mòn phiến đá tảng nhờ sự kiên bỉ không ngừng. Sức mạnh của con người cũng vậy, không nằm ở vóc dáng mà nằm ở độ sâu của ý chí. Ý thức được điều đó, hành trình theo đuổi chương trình Thạc sĩ Văn học tại một ngôi trường đại học giữa lòng thủ đô Hà Nội vào đầu năm 2026 của tôi chắc chắn sẽ không hề bằng phẳng. Sẽ có những đêm thức trắng nghiên cứu tài liệu, những rào cản học thuật tưởng chừng không thể vượt qua, nhưng chỉ cần mang theo chữ “chí” sắt đá, tôi tin mình sẽ tạc nên được những thành tựu xứng đáng cho thanh xuân của chính mình.
Bài mẫu chi tiết Mẫu 2 Winston Churchill, một trong những nhà lãnh đạo lỗi lạc nhất thế kỷ 20, từng để lại một câu nói bất hủ: “Thành công không phải là cuối cùng, thất bại không phải là chết người: lòng can đảm đi tiếp mới quan trọng”. Lòng can đảm bền bỉ ấy chính là ngọn hải đăng vững chãi đứng giữa biển khơi, không bao giờ bị dập tắt dẫu bão táp có gầm gào. Từ phương Tây xa xôi nhìn về truyền thống phương Đông, ta chợt nhận ra sự đồng điệu kỳ diệu với đúc kết của cha ông ta qua câu tục ngữ: “Có chí thì nên”. Đây không chỉ là một lời khuyên răn, mà là một bảo chứng vĩnh cửu cho sức mạnh của sự nỗ lực trong việc định hình số phận con người. Để thấu hiểu trọn vẹn, ta cần giải mã chữ “chí”. “Chí” ở đây là thước đo của nội lực, là sự quyết tâm, bản lĩnh và khát vọng không lùi bước trước bất kỳ rào cản nào. Chữ “nên” đại diện cho sự viên mãn, là khi những nỗ lực được đền đáp bằng một kết quả rực rỡ, một mục tiêu được hoàn thành. Đặt trong cấu trúc giả định - kết quả, câu tục ngữ khẳng định chắc nịch: người nào giữ được ngọn lửa ý chí trong tim, người đó sớm muộn cũng sẽ chạm tay tới đỉnh cao của sự thành đạt. Lời răn ấy là một bài học mang tính nền tảng, nhắc nhở nhân loại rằng trên bước đường thành công không có dấu chân của những kẻ lười biếng và hèn nhát. Một người có ý chí tựa như ngọn hải đăng không ngừng lan tỏa ánh sáng. Biểu hiện của họ là sự kiên gan bám đuổi ước mơ dẫu bị cuộc đời từ chối hết lần này đến lần khác. Họ không gục ngã sau những đổ vỡ, mà dùng chính những mảnh vỡ ấy để xây lại nền móng vững chắc hơn. Việc mang trong mình nghị lực sắt đá đem lại những giá trị vô song. Với cá nhân, ý chí bơm đầy nhiên liệu cho động cơ hành động, giúp ta bình tĩnh lèo lái con thuyền cuộc đời qua những cơn sóng dữ và trưởng thành hơn sau mỗi cơn bão. Với gia đình và cộng đồng, một cá nhân vươn lên từ gian khó không chỉ cải thiện đời sống vật chất mà còn trở thành tấm gương sáng ngời, truyền cảm hứng sống tích cực cho những người xung quanh. Một xã hội được lấp đầy bởi những con người có tinh thần cống hiến sẽ tạo ra nguồn sức mạnh vô tận để quốc gia phát triển hưng thịnh. Chân lý ấy chưa bao giờ sai lệch khi ta nhìn vào những biểu tượng sống của nhân loại. Nick Vujicic sinh ra đã mang trong mình một bất hạnh tột cùng khi không có cả tay lẫn chân. Từng có lúc tuyệt vọng đến mức muốn kết thúc sinh mệnh, nhưng bằng ý chí sinh tồn mãnh liệt, anh đã vượt lên trên khiếm khuyết cơ thể. Hiện nay, Nick là một diễn giả nổi tiếng thế giới, mang câu chuyện đời mình đi thắp sáng hy vọng cho hàng triệu người. Trong lĩnh vực văn học, nữ nhà văn J.K. Rowling từng là một người mẹ đơn thân thất nghiệp, sống bằng tiền trợ cấp xã hội. Bản thảo "Harry Potter" của bà đã bị từ chối tới 12 lần bởi các nhà xuất bản. Nếu bà buông xuôi ở lần thứ 12, thế giới đã vĩnh viễn mất đi một kiệt tác văn học giả tưởng. Sự kiên trì bám trụ vào ước mơ đã giúp bà trở thành một trong những tác giả vĩ đại nhất thời đại. Dẫu vậy, ta không khỏi chạnh lòng khi nhìn thấy những mảng tối trong bức tranh xã hội. Nhiều người trẻ hiện nay được sống trong nhung lụa nên sinh ra tâm lý thụ động, ngại khó ngại khổ. Mới gặp chút thử thách trong công việc hay học hành đã vội vàng bỏ cuộc, để mặc thời gian trôi qua vô nghĩa. Lối sống thiếu ý chí này sẽ nhấn chìm họ vào sự thất bại và thui chột năng lực. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận thấu đáo: ý chí không phải là đâm đầu vào một ngõ cụt mà không biết suy xét. Sự quyết tâm phải được song hành cùng tri thức, kế hoạch rõ ràng và sự nhạy bén để thay đổi phương pháp khi cần thiết. Hiểu thấu đạo lý này, mỗi người cần tự giác xây dựng mục tiêu và nỗ lực hành động mỗi ngày. Đừng sợ hãi thất bại, hãy coi đó là bài kiểm tra của số phận. Phụ huynh không nên bao bọc con cái trong lồng kính, hãy để chúng đối mặt với khó khăn để tự hình thành kháng thể. Nhà trường phải là nơi biểu dương những nỗ lực vượt khó, giáo dục học sinh không chỉ bằng kiến thức mà còn bằng kỹ năng sống bản lĩnh. Ngọn hải đăng chỉ thực sự có giá trị khi nó vẫn kiên định tỏa sáng giữa đêm giông bão. Lòng can đảm và ý chí của con người cũng vậy. Ý thức được sức mạnh của sự kiên trì, tôi tự nhủ với bản thân trên hành trình chinh phục chứng chỉ HSK bậc 3 và HSKK Sơ cấp vào tháng 9 năm 2025 sắp tới. Việc ghi nhớ từng nét chữ Hán, uốn nắn từng thanh điệu chưa bao giờ là dễ dàng, nhưng bằng sự bền bỉ học hỏi mỗi ngày, tôi tin chắc rằng ngọn hải đăng của ý chí sẽ dẫn đường cho tôi bước tới bến bờ của sự thành công. Bài mẫu chi tiết Mẫu 3 Trong một khu rừng nọ, khi tiết trời đang còn chìm trong cái giá rét của cuối đông, một chú ốc sên nhỏ bé bắt đầu chậm chạp bò lên một cây nho khô cằn. Bọn chim sẻ đậu trên cành cười nhạo: "Mày ngốc quá ốc sên ơi, cây nho này đã rụng hết quả từ lâu rồi!". Chú ốc sên vẫn không dừng lại, vừa nhích từng centimet vừa thủng thẳng đáp: "Không sao, khi tôi bò được lên đến đỉnh, những quả nho mùa xuân chắc chắn sẽ vừa kịp chín". Câu chuyện ngụ ngôn tĩnh lặng ấy để lại một dư âm vô cùng mạnh mẽ về sức mạnh của sự kiên nhẫn và lòng tin vào đích đến. Sự bền bỉ của chú ốc sên cũng chính là hiện thân cho triết lý sâu sắc mà tục ngữ Việt Nam đã đúc kết: “Có chí thì nên”. Để hiểu rõ thông điệp của người xưa, ta cần bóc tách từng lớp nghĩa. “Chí” là danh từ chỉ sức mạnh tinh thần, là ý chí quật cường, là sự nhẫn nại và lòng khao khát đạt được mục đích. Còn “nên” là kết quả của một quá trình, biểu thị sự thành công, sự tạo dựng nên những giá trị bền vững. Gói gọn trong bốn chữ ngắn ngủi, câu tục ngữ khẳng định một chân lý bất diệt: năng lực của con người là vô hạn nếu họ được trang bị một ý chí sắt đá. Lời dạy này phủ nhận tư tưởng phó mặc cho số phận, đồng thời đề cao nỗ lực cá nhân trong việc cải tạo hoàn cảnh để kiến tạo nên tương lai. Một con người mang trong mình chữ “chí” sẽ có những biểu hiện sống vô cùng rực rỡ. Họ giống như chú ốc sên, không vì những lời chê bai hay những khó khăn nhất thời mà dừng lại. Họ biết đối diện với vấp ngã bằng thái độ cầu thị, tự rút ra bài học và dũng cảm vượt qua giới hạn của chính mình. Sự rèn luyện này mang lại ý nghĩa sâu rộng. Đối với bản thân, ý chí là chiếc áo giáp bảo vệ tâm hồn khỏi sự tuyệt vọng, giúp ta khai phá tối đa tiềm năng và chạm đến những đỉnh cao tưởng chừng không thể. Đối với gia đình, một người con kiên cường sẽ là điểm tựa kinh tế và tinh thần vô giá. Nhìn rộng ra xã hội, sự lan tỏa của tinh thần vượt khó sẽ tạo ra một hiệu ứng domino tích cực, thúc đẩy cả một tập thể không ngừng vận động, kiến thiết nên một đất nước giàu mạnh và tự chủ. Thực tiễn cuộc sống đã khắc tạc nên những hình tượng vĩ đại nhờ ý chí. Cố nhà vật lý học Stephen Hawking, dẫu mắc phải căn bệnh ALS quái ác làm teo cơ và liệt toàn thân ở độ tuổi hai mươi, vẫn không để trí tuệ của mình bị giam cầm trên chiếc xe lăn. Bằng ý chí sinh tồn và tình yêu khoa học vô bờ, ông đã dùng một cỗ máy hỗ trợ giọng nói để tiếp tục nghiên cứu, để lại cho nhân loại cuốn "Lược sử thời gian" vĩ đại. Hay như câu chuyện khởi nghiệp muộn màng của Harland Sanders – người sáng lập đế chế gà rán KFC. Bắt đầu hành trình ở tuổi 65 với số tiền trợ cấp ít ỏi, ông đã gõ cửa và bị từ chối công thức gà rán của mình tới 1.009 lần. Nhờ lòng kiên định không bỏ cuộc ở lần thứ 1.010, ông đã tạo ra một thương hiệu tỷ đô. Họ chính là những minh chứng sống động nhất cho thấy: không có giới hạn nào của tuổi tác hay bệnh tật có thể cản bước một ý chí kiên cường. Đáng buồn thay, trong nhịp sống hối hả hiện đại, nhiều người lại đánh mất đi sự nhẫn nại. Họ mong muốn thành công chớp nhoáng, lười lao động và chỉ trực chờ dựa dẫm vào người khác. Thái độ hời hợt này khiến họ dễ dàng sụp đổ trước áp lực, đánh mất đi cơ hội để tỏa sáng. Tuy nhiên, ta cũng cần mở rộng góc nhìn: ý chí không phải là việc đâm đầu vào vách đá một cách vô minh. Để "nên" chuyện, quyết tâm phải đi đôi với tri thức, một kế hoạch hành động khoa học và sự linh hoạt thích ứng với thời đại. Nhận thức được điều này, mỗi cá nhân cần tự vạch ra lộ trình cho cuộc đời mình và bám đuổi nó bằng sự kỷ luật cao độ. Đừng hoảng sợ trước thất bại. Các bậc làm cha mẹ hãy để con cái tự giải quyết những bài toán khó của tuổi thơ thay vì làm hộ chúng. Nhà trường cần đa dạng hóa các hoạt động trải nghiệm để tôi luyện bản lĩnh học sinh, vinh danh những tấm gương nỗ lực vươn lên từ nghịch cảnh. Chú ốc sên dẫu chậm chạp nhưng với sự kiên bỉ không ngừng, cuối cùng cũng sẽ thưởng thức được những trái nho ngọt ngào nhất. Đường đời không thiếu những gian truân, và thành công không bao giờ tự gõ cửa. Nhìn lại hành trình tôi miệt mài tham gia các hoạt động quyên góp xã hội qua nền tảng App Thiện Nguyện suốt từ tháng 5 năm 2025, tôi nhận ra rằng lòng tốt cũng cần một ý chí mãnh liệt để duy trì bền bỉ tháng này qua năm khác. Chỉ khi có "chí", ta mới có thể biến những khát vọng nhỏ bé thành những giá trị lớn lao, góp phần làm cho cuộc sống của chính mình và cộng đồng ngày một rực rỡ hơn. Bài mẫu chi tiết Mẫu 4 Có một sự thật tàn nhẫn nhưng vô cùng sòng phẳng của tạo hóa: cuộc đời không bao giờ trải sẵn thảm đỏ cho bất kỳ ai bước tới vinh quang. Dưới lớp tro tàn lạnh lẽo của những thất bại và nghịch cảnh, thứ duy nhất có thể giúp con người hồi sinh chính là một ngọn lửa ý chí âm ỉ cháy. Thấu hiểu sâu sắc quy luật sinh tồn này, ông cha ta từ ngàn đời xưa đã đúc kết lại bằng một câu tục ngữ vô cùng ngắn gọn nhưng chứa đựng sức nặng của một chân lý: “Có chí thì nên”. Việc bàn luận về ý nghĩa của câu tục ngữ này không chỉ là dịp để ta soi chiếu lại thái độ sống của bản thân, mà còn để thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết trên con đường đi tìm giá trị đích thực của mỗi con người. Bước vào chiều sâu của ngôn từ, ta thấy chữ “chí” là tinh hoa của sức mạnh nội tại. Nó bao hàm nghị lực, khát vọng vươn lên, lòng can đảm và sự bền bỉ bám trụ với lý tưởng sống dẫu phải đi qua muôn trùng bão tố. Chữ “nên” là biểu tượng của sự thành tựu, là khoảnh khắc ta chạm tay vào cái đích đã định, tạo ra được những giá trị được công nhận. Lời răn dạy này mang một thông điệp cổ vũ vô cùng mạnh mẽ: chỉ cần bạn không để ngọn lửa hy vọng trong tim bị dập tắt, bạn kiên cường tiến về phía trước, mọi nỗ lực của bạn sớm muộn cũng sẽ kết tinh thành sự nghiệp lẫy lừng. Ngọn lửa ý chí ấy tỏa nhiệt qua những hành vi vô cùng thực tế. Nó bộc lộ khi một người học sinh miệt mài giải lại một bài toán khó hàng chục lần thay vì gấp sách đi ngủ. Nó thể hiện qua cách một người trẻ khởi nghiệp đứng dậy từ đống tro tàn của sự phá sản, mỉm cười rút ra bài học và làm lại từ đầu. Ý nghĩa của việc nuôi dưỡng ngọn lửa này là nền tảng của sự sinh tồn. Đối với mỗi cá nhân, ý chí giúp ta tự cường, không bị khuất phục trước sự tàn nhẫn của số phận, từ đó gặt hái được những thành tựu vượt ngoài sự mong đợi. Đối với gia đình, một người sống có nghị lực là một tấm khiên vững chãi che chở cho người thân. Khi xã hội có hàng vạn, hàng triệu ngọn lửa ý chí cùng cháy lên, đó sẽ là một tập thể kiên cường, sẵn sàng đạp bằng mọi khó khăn để đưa đất nước đi lên sự thịnh vượng và văn minh. Lịch sử nhân loại đã ghi nhận vô số những ngọn lửa vĩ đại bùng lên từ tro tàn. Nữ văn sĩ Helen Keller là một minh chứng không thể chối cãi. Bị cướp đi cả thính giác lẫn thị giác từ lúc 19 tháng tuổi, thế giới của bà chỉ là một bóng tối tĩnh lặng. Nhưng bằng một nghị lực kinh hồn, bà đã học cách giao tiếp, học chữ nổi, tốt nghiệp đại học và trở thành một nhà văn, một nhà hoạt động xã hội kiệt xuất của thế giới. Hay như câu chuyện của Walt Disney – cha đẻ của đế chế giải trí khổng lồ. Ông từng bị tòa soạn báo Kansas City Star sa thải vì lý do "thiếu trí tưởng tượng và không có những ý tưởng tốt". Không để lời chê bai ấy dập tắt hoài bão, Disney đã kiên trì theo đuổi đam mê hội họa và làm phim hoạt hình, kiến tạo nên một kỷ nguyên phép thuật cho trẻ em toàn cầu. Tuy nhiên, thật xót xa khi một bộ phận giới trẻ hiện đại lại dễ dàng để ngọn lửa của mình lụi tàn. Sống trong thời đại công nghệ số, họ quen với sự dễ dãi và đòi hỏi kết quả tức thời. Vấp phải sự chỉ trích nhỏ cũng đủ khiến họ tổn thương, bỏ cuộc và tìm cách trốn tránh trách nhiệm. Lối sống yếu hèn này sẽ biến họ thành những mảnh vụn vô giá trị giữa dòng đời. Mặc dù vậy, ý chí cũng cần phải song hành cùng trí tuệ. Cố chấp đi theo một con đường sai lầm mà không chịu tiếp thu kiến thức mới sẽ chỉ mang lại sự tàn phá. Vì vậy, nỗ lực luôn cần được dẫn dắt bởi một cái đầu lạnh và một phương pháp khoa học. Để ngọn lửa “chí” mãi sáng, mỗi cá nhân phải tự rèn luyện tính kỷ luật, đặt ra những mục tiêu nhỏ và kiên quyết hoàn thành. Phụ huynh cần ngừng ngay việc đáp ứng mọi yêu cầu của con trẻ một cách vô điều kiện, hãy để chúng đổ mồ hôi cho những thứ chúng muốn. Nhà trường cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng đối mặt với thất bại, giúp học sinh nhận ra rằng vấp ngã là đặc quyền của tuổi trẻ. Ngọn lửa dẫu có âm ỉ trong lớp tro tàn, chỉ cần một trận gió của lòng quyết tâm thổi qua, nó sẽ bùng lên thiêu rụi mọi rào cản. Chân lý ấy luôn đúng với mọi nẻo đường đời. Tôi chợt nghĩ đến những công việc tưởng chừng vụn vặt trong năm 2024 của mình, từ việc tự tay xoay xở thanh toán các hóa đơn tiện ích công cộng hằng tháng, hay chắt chiu thu nhập để mua sắm từng món đồ gia dụng nhỏ bé từ tiệm Uchan nhằm vun vén cho cuộc sống tự lập. Quá trình ấy đã dạy tôi rằng, để dựng xây nên sự nghiệp của một người trưởng thành, từ những việc nhỏ nhặt nhất cũng đòi hỏi một ý chí bền bỉ và một ngọn lửa không bao giờ tắt. Bài mẫu chi tiết Mẫu 5 Hãy nhắm mắt lại và mường tượng về một vách đá cheo leo, cằn cỗi, nơi không có nước ngọt hay lớp đất mùn mỡ màng nào hiện diện. Ở một nơi khắc nghiệt như thế, việc một hạt mầm nứt vỏ và bung nở thành một đóa hoa rực rỡ dường như là một điều bất khả thi. Thế nhưng, thiên nhiên luôn chứa đựng những phép màu, và con người cũng vậy. Trong hoàn cảnh tối tăm nhất, sức mạnh để vươn lên thành một đóa hoa trên vách đá chính là sự kết tinh của nghị lực sống. Thấu hiểu sâu sắc quy luật ấy, ông cha ta đã đúc kết lại qua một câu tục ngữ dung dị mà vô cùng triết lý: “Có chí thì nên”. Việc chiêm nghiệm về lời dạy này mở ra cho chúng ta một không gian nhận thức rộng lớn về giá trị của sự kiên trì trong hành trình làm người. Đi sâu vào không gian ngôn từ, “chí” là biểu tượng cho sức mạnh tinh thần bất khuất. Đó là lòng kiên trì, là sự gan dạ và kháthao vượt lên trên những giới hạn của hoàn cảnh. “Nên” là trạng thái đơm hoa kết trái, là việc hoàn thành những ước mơ và đạt được một cuộc sống có ý nghĩa. Câu tục ngữ là một lời tuyên ngôn đanh thép: không có bất kỳ một rào cản xuất thân hay sự thiếu thốn vật chất nào có thể ngăn cản một con người đi tới thành công, miễn là người đó giữ được cho mình một ý chí bền bỉ. Nó khẳng định rằng, số phận không nằm trong những đường chỉ tay, mà nằm trong lòng bàn tay đang siết chặt của mỗi chúng ta. Sự nở rộ của "chí" hiển hiện qua muôn vàn hành động trong không gian sống. Nó là việc ta kiên nhẫn làm lại từ đầu sau khi phá sản, là thái độ không tự ti về hoàn cảnh nghèo khó mà nỗ lực học tập gấp đôi người khác. Lợi ích của việc sở hữu một ý chí kiên cường là vô giá. Đối với bản thân, nó là nguồn dưỡng chất giúp tâm hồn trở nên mạnh mẽ, tạo ra năng lượng tích cực để vượt qua mọi chông gai, từ đó nắm bắt được những cơ hội đổi đời. Đối với gia đình, một thành viên có nghị lực sẽ là ngọn cờ đầu kéo cả gia đình thoát khỏi cảnh bần hàn, mang lại niềm kiêu hãnh cho mẹ cha. Ở quy mô xã hội, những con người không chịu khuất phục trước số phận sẽ là nguồn nhân lực chất lượng cao, lan tỏa tinh thần kiến thiết, tạo nên một cộng đồng vững mạnh, văn minh và luôn tiến về phía trước. Không gian lịch sử đã lưu giữ hình ảnh của biết bao đóa hoa nở muộn trên vách đá nghèo khổ. Abraham Lincoln, vị tổng thống vĩ đại của Hoa Kỳ, xuất thân từ một gia đình bần nông. Cả cuộc đời ông là một chuỗi dài những thất bại thảm hại: phá sản, hôn thê qua đời, và thua tới 8 cuộc bầu cử khác nhau. Nếu ông từ bỏ, thế giới sẽ không có một người giải phóng nô lệ kiệt xuất. Ý chí sắt đá đã đưa ông bước vào Nhà Trắng năm 1860. Cùng chung một không gian của sự vươn lên, nữ tỷ phú truyền thông Oprah Winfrey từng trải qua một tuổi thơ cơ cực, lạm dụng và đầy rẫy sự miệt thị tại Mississippi. Bằng một khát vọng sống mãnh liệt và sự kiên trì theo đuổi con đường truyền hình, bà đã phá vỡ mọi định kiến về chủng tộc và giới tính, vươn lên trở thành một trong những người phụ nữ quyền lực nhất hành tinh. Tuy nhiên, nhìn vào không gian xã hội hiện đại, ta vẫn thấy những người quen thói than thân trách phận. Họ lấy lý do xuất thân kém cỏi hay môi trường không thuận lợi để biện minh cho sự lười biếng, thụ động của mình. Họ chờ đợi một phép màu từ trên trời rơi xuống thay vì tự mình hành động. Thái độ sống ỷ lại này sẽ đẩy họ vào sự tụt hậu vĩnh viễn. Dẫu vậy, cũng cần nhớ rằng, ý chí cần được dẫn đường bởi tri thức. Có quyết tâm mà thiếu đi sự linh hoạt, không chịu nâng cấp kiến thức thì sự nỗ lực ấy cũng chỉ như chiếc xe nổ máy mà không được gài số. Nhận thức được bài học này, mỗi chúng ta cần chủ động kiến tạo không gian sống cho riêng mình. Hãy lên kế hoạch chi tiết cho tương lai và kiên trì thực hiện. Gia đình cần là mảnh đất nuôi dưỡng lòng tự tin, dạy con cái biết đương đầu với giông bão. Nhà trường phải tạo ra những không gian giáo dục trải nghiệm, nơi học sinh được phép sai và học cách tự đứng dậy sau vấp ngã. Đóa hoa nở muộn trên vách đá dẫu không có đất màu mỡ vẫn tỏa hương thơm ngát nhờ sự kiên cường hút từng giọt sương mai. Lòng người cũng vậy, chỉ cần có ý chí, mọi sự đợi chờ hay khó khăn đều sẽ kết trái ngọt. Giống như cách tôi từng nhẫn nại liên hệ hỗ trợ để giải quyết những rắc rối khi các đơn hàng vận chuyển quốc tế bị trì hoãn nhiều tháng liền trong năm 2024. Sự chờ đợi mệt mỏi ấy đã dạy tôi rằng: ý chí giúp ta giữ được sự điềm tĩnh và kiên trì trước mọi khúc mắc của cuộc sống, và không có một rào cản nào là không thể vượt qua nếu ta không bao giờ từ bỏ nỗ lực.  Chia sẻ Bình luận
|
Danh sách bình luận