Viết bài văn nêu suy nghĩ của em về cách giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay đối với thế hệ học sinh

Dàn ý chi tiết

A. Mở bài

- Dẫn dắt vấn đề: dẫn từ câu danh ngôn hoặc thực tế đời sống.

- Nêu vấn đề nghị luận: Là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, ta cần quan tâm về việc "Làm thế nào để giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay?".

B. Thân bài

a. Giải thích

- Bản sắc văn hóa dân tộc: Là tổng thể những giá trị tinh thần, vật chất độc đáo, bền vững và đặc trưng được hình thành, lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử, định hình nên bản ngã riêng để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác.

b. Bàn luận

* Tại sao học sinh phải có trách nhiệm chủ động giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc?

- Thực trạng:

+ Xu hướng "nhạt nhòa gốc rễ" ngay trong đời sống học đường: Nhiều học sinh sa đà vào các trào lưu phim ảnh, âm nhạc, thời trang ngoại lai 

+ Tình trạng lạm dụng ngôn ngữ lai căng trên mạng xã hội, viết sai chính tả, xem nhẹ việc học các bộ môn khoa học xã hội (Ngữ văn, Lịch sử) và thờ ơ với các loại hình nghệ thuật dân gian (chèo, tuồng, cải lương).

- Nguyên nhân: 

+ Sự thiếu chủ động trong việc tìm hiểu cội nguồn, tâm lý sính ngoại và chạy theo xu hướng đám đông của tuổi mới lớn

+ Sự lấn lướt của các nền tảng giải trí xuyên quốc gia và việc giáo dục truyền thống đôi khi còn mang tính lý thuyết, chưa bắt kịp thị hiếu giới trẻ.

- Tác động: Nếu học sinh không có ý thức gìn giữ, các giá trị di sản sẽ dần mai một, quốc gia có nguy cơ mất đi tấm "hộ chiếu văn hóa" khi bước ra toàn cầu, và chính thế hệ trẻ sẽ trở nên lạc lõng, "hòa tan" mất gốc ngay trên quê hương mình.

* Giải pháp của học sinh

- Về nhận thức: Nhận thức rõ việc bảo tồn văn hóa là trách nhiệm. Phải thấu hiểu sâu sắc bản chất của quá trình hội nhập: "hòa nhập chứ không hòa tan".

- Về thái độ: Học cách trân trọng, biết ơn và tự hào về những di sản cha ông để lại; hạ bớt tâm lý bài xích cái cũ, thay đổi góc nhìn để thấy được cái hay, cái đẹp của văn hóa truyền thống thay vì coi đó là những điều lỗi thời, lạc hậu.

- Về hành động thực tế:

+ Chủ động trau dồi, giữ gìn từ đời sống hằng ngày: Sử dụng tiếng Việt văn minh, chuẩn mực, không lạm dụng từ lóng lai căng; tích cực học tập, nghiên cứu lịch sử, địa lý, văn hóa địa phương một cách nghiêm túc.

+ Ứng dụng công nghệ để lan tỏa giá trị dân tộc: Chủ động lập các hội nhóm học đường, sản xuất nội dung số (video short, podcast, tranh vẽ đồ họa) để giới thiệu về món ăn truyền thống, danh lam thắng cảnh, trang phục cổ của Việt Nam bằng ngôn ngữ sáng tạo của thế hệ trẻ.

+ Chủ động tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian, các trò chơi dân gian tại trường lớp; ưu tiên lựa chọn trang phục truyền thống (áo dài, áo ngũ thân) trong các ngày lễ lớn, lễ tốt nghiệp để tạo dựng kỷ niệm.

* Dẫn chứng thực tế (gợi ý)

-  Ca sĩ Hòa Minzy với MV "Thị Mầu": Cô đã khéo léo đưa loại hình nghệ thuật chèo cổ truyền thống kết hợp cùng âm nhạc hiện đại, từ trang phục, điệu múa cho đến cách luyến láy để tiếp cận và khơi dậy tình yêu nghệ thuật dân gian trong lòng hàng triệu học sinh, khán giả trẻ.

- Ca nương Kiều Anh với "Phong nữ - Cô đôi thượng ngàn" và "Lá ngọc cành vàng": Nữ nghệ sĩ trẻ đã tạo nên cơn sốt khi đưa di sản hát văn (tín ngưỡng thờ Mẫu) và nghệ thuật ca trù truyền thống vào các bản phối world music hiện đại. Sự sáng tạo này đã biến âm nhạc cổ truyền trở nên đầy thời thượng, cuốn hút tệp khán giả học sinh, sinh viên.

-  Rapper Đen Vâu với các sản phẩm âm nhạc đậm chất Việt: Nam nghệ sĩ thường xuyên đưa những hình ảnh mộc mạc của đời sống Việt Nam như tiếng rao, hình ảnh làng chài, chiếc áo sờn vai cùng làn điệu dân ca ngọt ngào vào nhạc Rap hiện đại, giúp thế hệ trẻ thêm yêu quý và trân trọng nét đẹp văn hóa quê hương.

c. Phản đề, mở rộng

- Phản đề: Phê phán những học sinh ích kỷ, sính ngoại cực đoan, lấy lý do xu hướng hiện đại để tỏ thái độ coi thường văn hóa nước nhà; hoặc tệ hơn là có những hành vi chế giễu, xuyên tạc, làm biến tướng các giá trị di sản trên không gian mạng.

- Mở rộng: Giữ gìn bản sắc văn hóa không đồng nghĩa với việc bảo thủ, bài ngoại hay ôm giữ những hủ tục lỗi thời, mà là biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc để làm giàu thêm cho bản sắc dân tộc trên một cái gốc vững chắc.

d. Bài học và liên hệ bản thân

- Bài học: Việc vun đắp và giữ gìn cốt cách dân tộc là một hành trình bền bỉ, cần được nuôi dưỡng từ những hành động tự giác, bình dị hằng ngày để định hình nên bản lĩnh của mỗi cá nhân.

- Liên hệ bản thân: Là một học sinh, em tự nhắc nhở mình cần buông điện thoại xuống sau giờ học để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà, nói năng chuẩn mực, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa tại trường và luôn chủ động bày tỏ lòng tự hào dân tộc từ những việc nhỏ nhất.

C. Kết bài

- Khẳng định lại vấn đề: Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại số không phải việc của riêng ai, mà là trách nhiệm, là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ học sinh để giữ cho ngọn lửa cội nguồn luôn cháy sáng, làm bệ đỡ vững chắc cho quốc gia tự tin bước ra thế giới.

Bài siêu ngắn

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nhận định văn hóa là sợi dây kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai của một quốc gia. Trong guồng quay hối hả của sự phát triển toàn cầu hiện nay, dòng chảy hội nhập đặt ra thách thức lớn về việc bảo tồn gốc rễ. Là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, ta cần quan tâm về việc "Làm thế nào để giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay?".

Bản sắc văn hóa dân tộc là tổng thể giá trị tinh thần, vật chất độc đáo, bền vững được hình thành qua hàng ngàn năm lịch sử, định hình nên bản ngã riêng của mỗi quốc gia.

Hiện nay, việc học sinh chủ động giữ gìn giá trị này là vô cùng cấp thiết bởi thực trạng một bộ phận người trẻ đang rơi vào xu hướng nhạt nhòa gốc rễ. Nhiều bạn sa đà vào các trào lưu phim ảnh ngoại lai, lạm dụng ngôn ngữ lai căng và thờ ơ với nghệ thuật dân gian. Nguyên nhân bắt nguồn từ tâm lý sính ngoại, chạy theo đám đông khi các nền tảng giải trí xuyên quốc gia phát triển mạnh. Nếu không có ý thức gìn giữ, di sản sẽ mai một, quốc gia có nguy cơ mất đi tấm "hộ chiếu văn hóa" và thế hệ trẻ sẽ bị hòa tan ngay trên quê hương mình.

Để giải quyết vấn đề, học sinh cần tự giác thay đổi từ nhận thức đến hành động. Mỗi người phải hiểu rõ bảo tồn văn hóa là trách nhiệm cá nhân, thấu hiểu nguyên lý "hòa nhập chứ không hòa tan" để nuôi dưỡng thái độ trân trọng di sản. Hành động thiết thực nhất là sử dụng tiếng Việt chuẩn mực, tích cực nghiên cứu lịch sử và ứng dụng công nghệ để sản xuất các nội dung số quảng bá văn hóa Việt. Chúng ta cũng có thể tham gia câu lạc bộ nghệ thuật hoặc mặc trang phục cổ như áo ngũ thân trong lễ tốt nghiệp. Minh chứng rõ nhất cho tinh thần này là ca sĩ Hòa Minzy với MV "Thị Mầu". Cô đã khéo léo đưa nghệ thuật chèo cổ kết hợp cùng âm nhạc hiện đại để khơi dậy tình yêu di sản trong lòng hàng triệu khán giả trẻ.

Dù vậy, chúng ta cần phê phán những học sinh sính ngoại cực đoan, coi thường văn hóa nước nhà. Giữ gìn bản sắc không đồng nghĩa với bảo thủ, bài ngoại, mà là tiếp thu tinh hoa nhân loại một cách có chọn lọc. Việc vun đắp cốt cách dân tộc là một hành trình bền bỉ từ những việc làm tự giác hằng ngày. Là một học sinh, em tự nhắc nhở mình cần buông điện thoại xuống để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà, nói năng chuẩn mực và tích cực tham gia hoạt động văn hóa tại trường.

Hành trình khẳng định vị thế quốc gia luôn song hành cùng việc bảo vệ cội nguồn. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa trong thời đại số là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ học sinh để giữ cho ngọn lửa quê hương luôn cháy sáng.

Bài tham khảo Bài 1

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nhận định rằng văn hóa là sợi dây kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai của một quốc gia. Trong guồng quay hối hả của sự phát triển toàn cầu và sự bùng nổ của công nghệ thông tin như hiện nay, dòng chảy hội nhập vừa mở ra thế giới phẳng rộng lớn, vừa đặt ra thách thức về việc bảo tồn các giá trị gốc rễ. Đứng trước những làn sóng văn hóa mới mẻ đang không ngừng tràn vào đời sống, thế hệ trẻ đóng vai trò quyết định đối với vận mệnh văn hóa nước nhà. Chính vì vậy, là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, ta cần quan tâm về việc "Làm thế nào để giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay?".

Trước hết, chúng ta cần thấu hiểu sâu sắc rằng bản sắc văn hóa dân tộc là tổng thể những giá trị tinh thần, vật chất độc đáo, bền vững và đặc trưng được hình thành, lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử, định hình nên bản ngã riêng để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác. Đó là tiếng mẹ đẻ thiêng liêng, là tà áo dài thướt tha, là những làn điệu dân ca ngọt ngào, và hơn hết là tinh thần yêu nước, lòng nhân ái đã thấm sâu vào máu thịt của mỗi người Việt Nam. Bản sắc văn hóa không phải là một khái niệm trừu tượng, đóng băng trong viện bảo tàng, mà là thực thể sống động hiện hữu trong từng nếp nghĩ, cách ứng xử hằng ngày của chúng ta.

Nhìn vào thực tế hiện nay, việc nâng cao trách nhiệm giữ gìn văn hóa truyền thống của học sinh trở nên vô cùng cấp thiết bởi xu hướng nhạt nhòa gốc rễ ngay trong đời sống học đường. Một bộ phận không nhỏ học sinh đang sa đà vào các trào lưu phim ảnh, âm nhạc, thời trang ngoại lai, ghi nhớ tường tận thông tin của các thần tượng quốc tế nhưng lại mơ hồ về các dấu mốc lịch sử nước nhà. Thêm vào đó, tình trạng lạm dụng ngôn ngữ lai căng trên mạng xã hội, viết sai chính tả diễn ra phổ biến, đi kèm với thái độ xem nhẹ các bộ môn khoa học xã hội như Ngữ văn, Lịch sử và sự thờ ơ đáng ngại với các loại hình nghệ thuật dân gian như chèo, tuồng, cải lương.

Hệ lụy này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan khác nhau. Nguyên nhân cốt lõi là sự thiếu chủ động trong việc tìm hiểu cội nguồn, kết hợp với tâm lý sính ngoại và chạy theo xu hướng đám đông của tuổi mới lớn. Đồng thời, sự lấn lướt mạnh mẽ của các nền tảng giải trí xuyên quốc gia trên không gian mạng đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt đối với văn hóa bản địa. Trong khi đó, việc giáo dục truyền thống trong nhà trường đôi khi còn mang tính lý thuyết khô khan, chưa có sự đổi mới để bắt kịp thị hiếu lành mọc của giới trẻ. Nếu tình trạng này tiếp diễn mà học sinh không có ý thức gìn giữ, các giá trị di sản quý báu sẽ dần mai một theo thời gian. Quốc gia sẽ có nguy cơ mất đi tấm "hộ chiếu văn hóa" khi bước ra sân chơi toàn cầu, và chính thế hệ trẻ sẽ trở nên lạc lõng, bị hòa tan và mất gốc ngay trên quê hương của mình.

Để giải quyết triệt để bài toán này, mỗi học sinh cần tự giác thực hiện các giải pháp đồng bộ từ nhận thức, thái độ cho đến hành động thực tế. Về nhận thức, bản thân mỗi người phải hiểu rõ bảo tồn văn hóa là trách nhiệm cá nhân chứ không phải việc vĩ mô của riêng các nhà quản lý, đồng thời thấu hiểu sâu sắc bản chất của quá trình hội nhập là "hòa nhập chứ không hòa tan". Song song với nhận thức, việc thay đổi thái độ cũng đóng vai trò then chốt. Học sinh cần học cách trân trọng, biết ơn và tự hào về những di sản mà cha ông đã đánh đổi bằng xương máu để lại, chủ động hạ bớt tâm lý bài xích cái cũ, thay đổi góc nhìn để thấy được nét đẹp tinh tế của văn hóa truyền thống thay vì xem đó là những điều lỗi thời, lạc hậu.

Từ những chuyển biến trong tư duy, học sinh cần tiến tới những hành động thực tế và thiết thực hằng ngày. Trong đời sống thường nhật, việc sử dụng tiếng Việt văn minh, chuẩn mực, nói không với các từ lóng lai căng vô tội vạ là bước đi đầu tiên để bảo vệ sự trong sáng của tiếng mẹ đẻ. Bên cạnh đó, mỗi học sinh cần có ý thức tích cực học tập, nghiên cứu lịch sử, địa lý và văn hóa địa phương một cách nghiêm túc. Đi xa hơn, thế hệ trẻ có thể tận dụng lợi thế của thời đại số để thành lập các hội nhóm học đường, chủ động sản xuất các nội dung văn hóa lành mạnh như video ngắn, podcast, tranh vẽ đồ họa để giới thiệu món ăn truyền thống, danh lam thắng cảnh và cổ phục Việt Nam bằng tư duy sáng tạo của Gen Z. Ngoài ra, việc tích cực tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian, trò chơi truyền thống tại trường lớp và ưu tiên lựa chọn trang phục như áo dài, áo ngũ thân trong ngày lễ lớn hay lễ tốt nghiệp sẽ giúp tạo dựng những kỷ niệm thực tế vô cùng ý nghĩa.

Để chứng minh cho sức sống của văn hóa dân tộc khi được tiếp sức bởi tuổi trẻ, chúng ta có thể nhìn vào tấm gương của ca sĩ Hòa Minzy với MV "Thị Mầu". Nữ ca sĩ đã khéo léo đưa loại hình nghệ thuật chèo cổ truyền thống kết hợp cùng âm nhạc điện tử hiện đại, từ việc phục dựng trang phục, điệu múa cho đến cách luyến láy đặc trưng của hát chèo. Sự sáng tạo nghiêm túc này không chỉ tạo nên một sản phẩm giải trí chất lượng mà còn thành công vang dội trong việc tiếp cận, khơi dậy tình yêu di sản nghệ thuật dân gian trong lòng hàng triệu học sinh và khán giả trẻ tuổi trên khắp cả nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương tích cực, chúng ta cũng cần thẳng thắn phê phán những học sinh ích kỷ, sính ngoại cực đoan. Những bạn này thường lấy lý do chạy theo xu hướng hiện đại để tỏ thái độ coi thường văn hóa nước nhà, hoặc tệ hơn là có những hành vi chế giễu, xuyên tạc và làm biến tướng các giá trị di sản trên không gian mạng nhằm câu lượt tương tác. Dù vậy, chúng ta cũng cần mở rộng góc nhìn rằng giữ gìn bản sắc văn hóa không đồng nghĩa với việc bảo thủ, bài ngoại hay ôm giữ những hủ tục đã lỗi thời. Ngược lại, đó phải là quá trình biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc để làm giàu thêm cho bản sắc dân tộc trên một cái gốc vững chắc. Việc vun đắp và giữ gìn cốt cách dân tộc là một hành trình bền bỉ, cần được nuôi dưỡng từ những hành động tự giác, bình dị hằng ngày để định hình nên bản lĩnh của mỗi cá nhân. Bản thân em là một học sinh, em tự nhắc nhở mình cần buông điện thoại xuống sau giờ học để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà, nói năng chuẩn mực, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa tại trường và luôn chủ động bày tỏ lòng tự hào dân tộc từ những việc nhỏ nhất.

Nền tảng văn hóa vững chắc chính là chiếc neo giúp con thuyền quốc gia đứng vững trước mọi sóng gió của thời đại. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại số không phải việc của riêng ai, mà là trách nhiệm, là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ học sinh để giữ cho ngọn lửa cội nguồn luôn cháy sáng, làm bệ đỡ vững chắc cho quốc gia tự tin bước ra thế giới.

Bài tham khảo Bài 2

Có ý kiến cho rằng: "Bản sắc văn hóa là cái căn cước của một dân tộc, thiếu nó, một dân tộc sẽ không còn là chính mình". Quật khởi giữa những biến động của dòng thời gian, văn hóa Việt Nam đã trở thành sức mạnh nội sinh giúp đất nước vượt qua ngàn năm văn hiến. Tuy nhiên, trong thời đại hội nhập kinh tế và giao lưu văn hóa mạnh mẽ như hiện nay, thế hệ trẻ lại đang đứng trước vô vàn ngã rẽ với những giá trị mới mẻ từ bên ngoài. Do đó, là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, ta cần quan tâm về việc "Làm thế nào để giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay?".

Để đi tìm câu trả lời, trước hết chúng ta cần hiểu rõ bản sắc văn hóa dân tộc là tổng thể những giá trị tinh thần, vật chất độc đáo, bền vững và đặc trưng được hình thành, lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử, định hình nên bản ngã riêng để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác. Bản sắc ấy nằm trong những câu ca dao ngọt ngào bên nôi của mẹ, trong màu xanh của bánh chưng ngày Tết, trong kiến trúc mái đình cong vút và trong cả những triết lý sống trọng nghĩa tình, hiếu học của người Việt. Đó chính là phần hồn của dân tộc, là sợi dây vô hình gắn kết các thế hệ lại với nhau.

Mặc dù mang ý nghĩa quan trọng như vậy, nhưng việc gìn giữ bản sắc văn hóa ở thế hệ học sinh hiện nay đang đối mặt với nhiều dấu hiệu đáng lo ngại, thể hiện qua thực trạng nhạt nhòa gốc rễ ngay trong đời sống học đường. Không khó để bắt gặp những nhóm học sinh say mê bàn luận về các bộ phim bom tấn nước ngoài, các xu hướng thời trang ngoại lai hay những bản nhạc thị trường quốc tế, nhưng lại lúng túng khi được hỏi về các danh nhân văn hóa dân tộc. Đáng nói hơn, tình trạng lạm dụng ngôn ngữ lai căng, chèn tiếng nước ngoài vô tội vạ trên mạng xã hội đang làm tổn hại đến sự trong sáng của tiếng Việt. Nhiều bạn học sinh còn bộc lộ thái độ xem nhẹ các bộ môn khoa học xã hội như Ngữ văn, Lịch sử và hoàn toàn thờ ơ, xa lánh với các loại hình nghệ thuật dân gian như chèo, tuồng, cải lương.

Xem xét một cách thấu đáo, hiện tượng này nảy sinh từ sự thiếu chủ động trong việc tìm hiểu cội nguồn văn hóa, đi kèm với tâm lý sính ngoại và thói quen chạy theo xu hướng đám đông của tuổi mới lớn. Đồng thời, sự lấn lướt mạnh mẽ của các nền tảng giải trí xuyên quốc gia đã khiến giới trẻ dễ dàng bị bủa vây bởi các sản phẩm nghe nhìn ngoại nhập hấp dẫn. Trong khi đó, việc giáo dục truyền thống tại một số nhà trường đôi khi còn mang tính lý thuyết nặng nề, thiếu đi những trải nghiệm thực tế sinh động để có thể bắt kịp thị hiếu của giới trẻ. Tác động của điều này là vô cùng lớn lao, bởi nếu học sinh không có ý thức gìn giữ, các giá trị di sản quý báu sẽ dần bị mai một và lãng quên. Khi đó, quốc gia có nguy cơ mất đi tấm "hộ chiếu văn hóa" lúc bước ra thế giới, và chính thế hệ trẻ sẽ trở nên lạc lõng, bị hòa tan mất gốc ngay trên mảnh đất quê hương.

Đứng trước nguy cơ đó, việc tìm kiếm các giải pháp thiết thực cho học sinh trở thành một yêu cầu cấp bách. Về nhận thức, mỗi học sinh cần phải ý thức rõ ràng rằng bảo tồn văn hóa không phải là công việc xa vời của các nhà quản lý mà là trách nhiệm tự thân của từng cá nhân, đồng thời cần thấu hiểu sâu sắc bản chất của quá trình hội nhập là "hòa nhập chứ không hòa tan". Song song đó, việc thay đổi thái độ là vô cùng cần thiết khi học sinh phải học cách trân trọng, biết ơn và tự hào về những di sản mà cha ông đã dày công vun đắp. Việc hạ bớt cái tôi vị kỷ và loại bỏ định kiến cho rằng văn hóa truyền thống là cũ kỹ, lỗi thời sẽ giúp người trẻ mở lòng để đón nhận những giá trị tốt đẹp của dân tộc.

Chuyển hóa từ nhận thức và thái độ, học sinh cần thể hiện bằng những hành động thực tế cụ thể trong đời sống hằng ngày. Trước hết là việc sử dụng tiếng Việt văn minh, chuẩn mực, giữ gìn sự trong sáng của tiếng mẹ đẻ trong giao tiếp hằng ngày và trên không gian mạng. Tiếp theo, học sinh cần tích cực học tập, chủ động nghiên cứu lịch sử, địa lý và văn hóa địa phương để làm giàu vốn hiểu biết của bản thân. Trong thời đại số, người trẻ hoàn toàn có thể ứng dụng công nghệ để lan tỏa giá trị dân tộc thông qua việc lập các hội nhóm học đường, sản xuất nội dung số sáng tạo như video ngắn, podcast, tranh vẽ đồ họa quảng bá ẩm thực, trang phục cổ và danh lam thắng cảnh Việt Nam. Cuối cùng, việc hào hứng tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian, trò chơi dân gian tại trường lớp, cũng như ưu tiên lựa chọn trang phục truyền thống như áo dài, áo ngũ thân trong các ngày lễ lớn hay lễ tốt nghiệp sẽ giúp văn hóa truyền thống luôn hiện diện sinh động trong đời sống tuổi học trò.

Chúng ta có thể thấy rõ tinh thần chủ động này qua hành trình của ca nương Kiều Anh với các tiết mục như "Phong nữ - Cô đôi thượng ngàn" và ca khúc "Lá ngọc cành vàng". Là một nghệ sĩ trẻ trưởng thành từ chiếc nôi nghệ thuật dân gian, cô đã tạo nên một cơn sốt lớn khi khéo léo đưa di sản hát văn trong tín ngưỡng thờ Mẫu và nghệ thuật ca trù truyền thống vào các bản phối world music hiện đại. Sự sáng tạo táo bạo nhưng đầy tôn trọng này đã biến âm nhạc cổ truyền trở nên thời thượng, hấp dẫn, thành công thu hút một lượng lớn khán giả là học sinh, sinh viên tìm hiểu về cội nguồn âm nhạc dân tộc.

Bên cạnh những điểm sáng, chúng ta cũng cần lên án mạnh mẽ những học sinh ích kỷ, sính ngoại cực đoan, thường lấy lý do hòa nhập xu hướng hiện đại để tỏ thái độ coi thường văn hóa nước nhà. Đáng buồn hơn là những cá nhân có hành vi chế giễu, xuyên tạc hoặc làm biến tướng các giá trị di sản quý báu trên không gian mạng chỉ để thu hút sự chú ý. Tuy nhiên, giữ gìn bản sắc không có nghĩa là bảo thủ, bài ngoại một cách mù quáng, mà là biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc để làm giàu thêm cho bản sắc dân tộc trên một cái gốc vững chắc. Việc vun đắp cốt cách dân tộc là một hành trình bền bỉ, cần được nuôi dưỡng từ những hành động tự giác hằng ngày. Là một học sinh, em tự nhắc nhở mình cần buông điện thoại xuống sau giờ học để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà, nói năng chuẩn mực, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa tại trường và luôn chủ động bày tỏ lòng tự hào dân tộc từ những việc nhỏ nhất.

Bảo tồn di sản chính là bảo vệ tương lai và sự tự chủ về mặt tinh thần của đất nước. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại số không phải việc của riêng ai, mà là trách nhiệm, là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ học sinh để giữ cho ngọn lửa cội nguồn luôn cháy sáng, làm bệ đỡ vững chắc cho quốc gia tự tin bước ra thế giới.

Bài tham khảo Bài 3

Một nhà triết học nước ngoài từng để lại một lời cảnh báo sâu sắc: "Nếu bạn bắn vào quá khứ bằng súng lục, tương lai sẽ bắn vào bạn bằng đại bác". Câu nói ấy như một hồi chuông cảnh tỉnh đối với mọi thế hệ về tầm quan trọng của việc trân trọng những giá trị cội nguồn lịch sử. Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ cùng sự bùng nổ của công nghệ thông tin ngày nay, ranh giới giữa các nền văn hóa dường như đang mờ dần, mang lại cả cơ hội lẫn nguy cơ lớn cho văn hóa bản địa. Chính vì vậy, là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, ta cần quan tâm về việc "Làm thế nào để giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay?".

Chúng ta cần hiểu rằng bản sắc văn hóa dân tộc là tổng thể những giá trị tinh thần, vật chất độc đáo, bền vững và đặc trưng được hình thành, lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử, định hình nên bản ngã riêng để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác. Đó là kết tinh từ mồ hôi, xương máu và trí tuệ của các thế hệ đi trước, thể hiện qua phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, các tác phẩm nghệ thuật dân gian và cả hệ giá trị đạo đức cốt lõi của con người Việt Nam. Bản sắc văn hóa chính là rễ sâu giúp cây đại thụ dân tộc đứng vững trước những cơn bão táp của lịch sử.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, trách nhiệm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của học sinh đang bị thách thức bởi thực trạng nhạt nhòa gốc rễ ngay trong đời sống học đường. Không khó để nhận ra xu hướng nhiều học sinh sa đà vào các trào lưu phim ảnh, âm nhạc, thời trang ngoại lai một cách mê muội, xem đó là biểu tượng của sự sành điệu. Ngược lại, các bạn lại bộc lộ sự thiếu hụt kiến thức trầm trọng về lịch sử nước nhà, thờ ơ với các loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống như chèo, tuồng, cải lương. Thêm vào đó, việc lạm dụng ngôn ngữ lai căng, viết sai chính tả bừa bãi trên mạng xã hội đang diễn ra hằng ngày, đi cùng thái độ xem nhẹ các bộ môn khoa học xã hội như Ngữ văn, Lịch sử trong nhà trường.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ cả những yếu tố chủ quan lẫn khách quan trong xã hội hiện đại. Trước hết là do sự thiếu chủ động của học sinh trong việc tìm hiểu cội nguồn văn hóa dân tộc, kết hợp với tâm lý sính ngoại và xu hướng chạy theo đám đông ở lứa tuổi học trò. Bên cạnh đó, sự lấn lướt mạnh mẽ của các nền tảng giải trí xuyên quốc gia với các sản phẩm được đầu tư bắt mắt đã dễ dàng thu hút sự chú ý của giới trẻ. Một nguyên nhân khác không thể bỏ qua là việc giáo dục truyền thống trong nhà trường đôi khi còn mang tính lý thuyết, rập khuôn, chưa bắt kịp được với thị hiếu thay đổi nhanh chóng của giới trẻ. Nếu học sinh không sớm thức tỉnh ý thức gìn giữ, các giá trị di sản quý báu sẽ dần bị mai một, quốc gia sẽ đối mặt với nguy cơ mất đi tấm "hộ chiếu văn hóa" trên trường quốc tế, và thế hệ tương lai sẽ trở nên lạc lõng, hòa tan mất gốc ngay trên quê hương mình.

Để giải quyết vấn đề này, việc đề ra các giải pháp thiết thực cho học sinh là điều vô cùng cần thiết. Về nhận thức, học sinh phải hiểu rõ bảo tồn văn hóa không phải là việc vĩ mô của các nhà quản lý mà là trách nhiệm tự thân của mỗi cá nhân, thấu hiểu sâu sắc rằng bản chất của quá trình hội nhập là "hòa nhập chứ không hòa tan". Về thái độ, thế hệ trẻ cần nuôi dưỡng lòng trân trọng, biết ơn và tự hào đối với những di sản cha ông để lại, chủ động thay đổi góc nhìn để nhận ra vẻ đẹp tinh túy của văn hóa truyền thống thay vì giữ định kiến coi đó là những điều lỗi thời, lạc hậu.

Từ nhận thức và thái độ đúng đắn, học sinh cần chuyển hóa thành những hành động thực tế cụ thể. Trong sinh hoạt hằng ngày, việc sử dụng tiếng Việt văn minh, chuẩn mực, giữ gìn sự trong sáng của tiếng mẹ đẻ chính là biểu hiện đầu tiên của lòng yêu nước. Đồng thời, học sinh cần tích cực học tập, chủ động nghiên cứu lịch sử, địa lý và văn hóa địa phương. Đặc biệt, người trẻ có thể tận dụng sức mạnh của công nghệ để lan tỏa giá trị dân tộc bằng cách lập các hội nhóm học đường, sản xuất các nội dung số sáng tạo như video ngắn, podcast, tranh vẽ đồ họa để giới thiệu ẩm thực, trang phục cổ và danh lam thắng cảnh Việt Nam. Việc tích cực tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian, trò chơi dân gian tại trường và ưu tiên lựa chọn trang phục truyền thống như áo dài, áo ngũ thân trong các ngày lễ lớn, lễ tốt nghiệp cũng là những hành động vô cùng ý nghĩa.

Một minh chứng tiêu biểu cho hành động giữ gìn bản sắc văn hóa đầy sáng tạo của thế hệ trẻ chính là rapper Đen Vâu với các sản phẩm âm nhạc đậm chất Việt. Nam nghệ sĩ đã khéo léo đưa vào nhạc Rap hiện đại những hình ảnh vô cùng mộc mạc của đời sống Việt Nam như tiếng rao đêm, hình ảnh làng chài lưới, chiếc áo sờn vai của mẹ, cùng việc lồng ghép các làn điệu dân ca ngọt ngào ở phần kết thúc của tác phẩm. Sự lồng ghép tinh tế này không chỉ làm cho bản nhạc rap trở nên sâu sắc hơn mà còn giúp thế hệ học sinh, sinh viên thêm yêu quý, trân trọng và tự hào về những nét đẹp văn hóa bình dị của quê hương mình.

Dù có nhiều điểm sáng, chúng ta vẫn phải thẳng thắn phê phán một bộ phận học sinh ích kỷ, sính ngoại cực đoan, luôn lấy lý do đi theo xu hướng hiện đại để tỏ thái độ coi thường văn hóa nước nhà. Đáng lo ngại hơn là những hành vi chế giễu, xuyên tạc, làm biến tướng các giá trị di sản truyền thống trên không gian mạng để trục lợi cá nhân. Dẫu vậy, chúng ta cần hiểu rộng ra rằng giữ gìn bản sắc văn hóa không đồng nghĩa với việc bảo thủ, bài ngoại hay ôm giữ những hủ tục đã lạc hậu. Bản chất của việc này là biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc để làm giàu thêm cho bản sắc dân tộc trên một cái gốc vững chắc. Việc vun đắp và giữ gìn cốt cách dân tộc là một hành trình bền bỉ, cần được nuôi dưỡng từ những hành động tự giác, bình dị hằng ngày để định hình nên bản lĩnh của mỗi cá nhân. Là một học sinh, em tự nhắc nhở mình cần buông điện thoại xuống sau giờ học để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà, nói năng chuẩn mực, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa tại trường và luôn chủ động bày tỏ lòng tự hào dân tộc từ những việc nhỏ nhất.

Đánh mất văn hóa truyền thống cũng đồng nghĩa với việc đánh mất đi cội nguồn sức mạnh của một quốc gia. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại số không phải việc của riêng ai, mà là trách nhiệm, là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ học sinh để giữ cho ngọn lửa cội nguồn luôn cháy sáng, làm bệ đỡ vững chắc cho quốc gia tự tin bước ra thế giới.

Bài tham khảo Bài 4

Bước vào thế kỷ hai mươi mốt, nhân loại đang chứng kiến một cuộc bùng nổ thông tin chưa từng có, nơi các quốc gia đan cài vào nhau trong một mạng lưới toàn cầu chặt chẽ. Sự giao thoa này mang đến cơ hội lớn để mở rộng tầm nhìn nhưng cũng đi kèm nguy cơ đồng hóa văn hóa sâu sắc, đe dọa trực tiếp đến sự sống còn của các giá trị truyền thống. Đứng trước làn sóng mạnh mẽ ấy, thế hệ học sinh, những người chủ tương lai của đất nước, đang gánh vác một trọng trách vô cùng lớn lao. Vì vậy, là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, ta cần quan tâm về việc "Làm thế nào để giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay?".

Để nhận thức đúng đắn về trách nhiệm của mình, trước hết chúng ta phải hiểu bản sắc văn hóa dân tộc là tổng thể những giá trị tinh thần, vật chất độc đáo, bền vững và đặc trưng được hình thành, lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử, định hình nên bản ngã riêng để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác. Đó là chữ Nôm, chữ Quốc ngữ qua các thời kỳ lịch sử, là những phong tục thờ cúng tổ tiên kính nhớ nguồn cội, là tà áo dài truyền thống và các làn điệu nghệ thuật đặc sắc. Bản sắc văn hóa đóng vai trò như chiếc la bàn tinh thần, giúp con người không bị lạc phương hướng giữa dòng đời vạn biến.

Thế nhưng, thực trạng hiện nay cho thấy một bộ phận học sinh đang có xu hướng nhạt nhòa gốc rễ ngay trong chính đời sống học đường hằng ngày. Rất nhiều bạn trẻ hiện nay dành phần lớn thời gian để chạy theo các trào lưu phim ảnh, âm nhạc, thời trang ngoại lai từ các quốc gia khác, coi đó là chuẩn mực duy nhất của cái đẹp. Ngược lại, tình trạng học sinh xem nhẹ việc học các bộ môn khoa học xã hội như Ngữ văn, Lịch sử, viết sai chính tả bừa bãi và lạm dụng ngôn ngữ lai căng trên mạng xã hội đang gióng lên hồi chuông cảnh báo. Nhiều học sinh còn bộc lộ thái độ thờ ơ, xa lánh các loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống như chèo, tuồng, cải lương, coi đó là những thứ cũ kỹ không còn giá trị giải trí.

Sự suy giảm ý thức này xuất phát từ nhiều nguyên nhân sâu xa khác nhau trong xã hội hiện đại. Về mặt chủ quan, đó là do sự thiếu chủ động của bản thân học sinh trong việc tìm hiểu cội nguồn văn hóa, đi kèm với tâm lý sính ngoại và sở thích chạy theo xu hướng đám đông ở lứa tuổi học trò. Về mặt khách quan, sự lấn lướt mạnh mẽ của các nền tảng giải trí xuyên quốc gia trên Internet đã tạo ra những sản phẩm nghe nhìn vô cùng cuốn hút, dễ dàng làm lu mờ văn hóa bản địa. Ngoài ra, việc giáo dục truyền thống trong nhà trường đôi khi còn nặng tính lý thuyết, thiếu các hoạt động trải nghiệm thực tế để khơi gợi niềm đam mê của học sinh. Nếu tình trạng này kéo dài, các giá trị di sản quý báu sẽ dần bị mai một, quốc gia đứng trước nguy cơ mất đi tấm "hộ chiếu văn hóa" khi bước ra toàn cầu, và thế hệ trẻ sẽ trở nên lạc lõng, hòa tan mất gốc ngay trên quê hương mình.

Đối diện với thực tế đó, học sinh cần nhanh chóng tìm ra những giải pháp thiết thực để tự cứu lấy những giá trị cốt lõi của dân tộc. Về nhận thức, học sinh phải nhận thức rõ bảo tồn văn hóa là trách nhiệm tự thân của mỗi cá nhân chứ không phải việc vĩ mô của riêng các nhà quản lý, luôn ghi nhớ bản chất của hội nhập là "hòa nhập chứ không hòa tan". Về thái độ, người trẻ cần học cách trân trọng, biết ơn và tự hào về những di sản cha ông để lại, chủ động thay đổi góc nhìn để cảm nhận cái hay, cái đẹp của văn hóa truyền thống thay vì coi đó là những điều lỗi thời, lạc hậu.

Từ những chuyển biến tích cực trong tư duy, học sinh phải bắt tay vào những hành động thực tế cụ thể. Trong đời sống hằng ngày, việc sử dụng tiếng Việt văn minh, chuẩn mực, giữ gìn sự trong sáng của tiếng mẹ đẻ là hành động tiên quyết. Đồng thời, học sinh cần tích cực học tập, nghiên cứu lịch sử, địa lý và văn hóa địa phương một cách nghiêm túc. Trong kỷ nguyên công nghệ, việc ứng dụng các công cụ số để lan tỏa giá trị dân tộc là vô cùng phù hợp thông qua việc thành lập hội nhóm học đường, sản xuất các nội dung sáng tạo như video ngắn, podcast, tranh vẽ đồ họa giới thiệu về món ăn truyền thống, danh lam thắng cảnh và cổ phục Việt Nam. Hơn thế nữa, học sinh cần chủ động tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian, các trò chơi dân gian tại trường lớp và ưu tiên lựa chọn trang phục truyền thống như áo dài, áo ngũ thân trong các ngày lễ lớn, lễ tốt nghiệp để tạo dựng những kỷ niệm thực tế tươi đẹp.

Một ví dụ điển hình cho việc đưa giá trị dân tộc vào đời sống hiện đại của người trẻ chính là phong trào mặc cổ phục Việt (như áo tấc, áo ngũ thân) trong ngày lễ tốt nghiệp đang nở rộ ở các trường trung học phổ thông và đại học trên cả nước. Thay vì lựa chọn những bộ lễ phục mang phong cách phương Tây, các bạn học sinh đã chủ động tìm hiểu, lựa chọn và kiêu hãnh khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống để chụp ảnh kỷ yếu, ghi lại dấu mốc quan trọng của cuộc đời. Hành động này chứng minh rằng văn hóa truyền thống không hề xa rời đời sống mà hoàn toàn có thể trở thành một nét đẹp thời thượng, đầy tự hào của thế hệ Gen Z.

Dẫu có những chuyển biến tích cực, chúng ta vẫn cần thẳng thắn phê phán những học sinh ích kỷ, sính ngoại cực đoan, luôn lấy lý do xu hướng hiện đại để tỏ thái độ coi thường văn hóa nước nhà. Đáng trách hơn là những cá nhân có hành vi chế giễu, xuyên tạc hoặc làm biến tướng các giá trị di sản quý báu trên không gian mạng để tìm kiếm sự chú ý ảo. Mặc dù vậy, cần phải khẳng định rộng hơn rằng giữ gìn bản sắc văn hóa không đồng nghĩa với việc bảo thủ, bài ngoại hay ôm giữ những hủ tục đã lỗi thời. Ngược lại, đó là quá trình biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc để làm giàu thêm cho bản sắc dân tộc trên một cái gốc vững chắc. Việc vun đắp và giữ gìn cốt cách dân tộc là một hành trình bền bỉ, cần được nuôi dưỡng từ những hành động tự giác, bình dị hằng ngày để định hình nên bản lĩnh của mỗi cá nhân. Là một học sinh, em tự nhắc nhở mình cần buông điện thoại xuống sau giờ học để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà, nói năng chuẩn mực, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa tại trường và luôn chủ động bày tỏ lòng tự hào dân tộc từ những việc nhỏ nhất.

Sức mạnh của một dân tộc nằm ở khả năng bảo tồn những giá trị tinh thần độc nhất của mình trước sóng gió thời gian. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại số không phải việc của riêng ai, mà là trách nhiệm, là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ học sinh để giữ cho ngọn lửa cội nguồn luôn cháy sáng, làm bệ đỡ vững chắc cho quốc gia tự tin bước ra thế giới.

Bài tham khảo Bài 5

Người xưa có câu tục ngữ vô cùng sâu sắc để răn dạy con cháu về lòng biết ơn: "Nước có nguồn, cây có cội". Câu nói giản dị ấy nhắc nhở mỗi con người về gốc gác, về nguồn cội văn hóa thiêng liêng mà mình đang thừa hưởng. Ngày nay, trước làn sóng mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghệ và xu thế hội nhập toàn cầu, ranh giới giữa các quốc gia đang được thu hẹp lại hơn bao giờ hết. Sự giao thoa này mang đến nhiều cơ hội giao lưu học hỏi nhưng cũng đặt văn hóa truyền thống trước nguy cơ phai nhạt nghiêm trọng. Do đó, là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, ta cần quan tâm về việc "Làm thế nào để giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện nay?".

Để xác định được hành động đúng đắn, trước tiên chúng ta cần làm rõ bản sắc văn hóa dân tộc là tổng thể những giá trị tinh thần, vật chất độc đáo, bền vững và đặc trưng được hình thành, lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử, định hình nên bản ngã riêng để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác. Bản sắc ấy chính là hệ thống ngôn ngữ, là phong tục tập quán mộc mạc, là trang phục truyền thống, là các loại hình nghệ thuật dân gian và cả lòng yêu nước nồng nàn đã trở thành truyền thống quý báu. Bản sắc văn hóa chính là nền móng vững chắc quyết định sự trường tồn của một quốc gia.

Đáng tiếc thay, trong giai đoạn hiện nay, trách nhiệm gìn giữ những giá trị này ở thế hệ học sinh đang bộc lộ thực trạng nhạt nhòa gốc rễ ngay trong đời sống học đường. Không khó để quan sát thấy nhiều học sinh đang sa đà vào các trào lưu phim ảnh, âm nhạc, thời trang ngoại lai, coi việc bắt chước phong cách nước ngoài là biểu hiện của sự tiến bộ. Ngược lại, các bạn lại thể hiện sự thờ ơ đáng ngại với các loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống như chèo, tuồng, cải lương. Đồng thời, tình trạng lạm dụng ngôn ngữ lai căng, chèn tiếng nước ngoài vô tội vạ và viết sai chính tả trên mạng xã hội đang làm giảm đi sự trong sáng của tiếng Việt, đi kèm thái độ xem nhẹ việc học các bộ môn khoa học xã hội như Ngữ văn, Lịch sử.

Tìm hiểu nguyên nhân, hiện tượng này xuất phát từ sự thiếu chủ động của bản thân học sinh trong việc tìm tòi cội nguồn văn hóa, cùng với tâm lý sính ngoại và thói quen chạy theo xu hướng đám đông ở tuổi học trò. Ở góc độ khách quan, sự lấn lướt mạnh mẽ của các nền tảng giải trí xuyên quốc gia trên Internet đã tạo ra một môi trường giải trí quá hấp dẫn, lôi kéo giới trẻ rời xa truyền thống. Thêm vào đó, công tác giáo dục truyền thống trong nhà trường đôi khi còn mang nặng tính lý thuyết khô khan, chưa có nhiều đổi mới về phương pháp để bắt kịp thị hiếu năng động của giới trẻ. Nếu học sinh không nâng cao ý thức gìn giữ, các giá trị di sản quý báu sẽ dần bị mai một theo thời gian, quốc gia đối mặt với nguy cơ mất đi tấm "hộ chiếu văn hóa" khi bước ra thế giới, và chính thế hệ trẻ sẽ trở nên lạc lõng, hòa tan mất gốc ngay trên quê hương mình.

Nhằm khắc phục tình trạng này, học sinh cần chủ động thực hiện các giải pháp thiết thực từ tư duy đến hành động. Về nhận thức, học sinh phải ý thức rõ bảo tồn văn hóa là trách nhiệm cá nhân của chính mình chứ không phải việc vĩ mô của riêng các nhà quản lý, luôn ghi nhớ bản chất của hội nhập là "hòa nhập chứ không hòa tan". Về thái độ, người trẻ cần nuôi dưỡng lòng trân trọng, biết ơn và tự hào về những di sản mà cha ông để lại, chủ động thay đổi góc nhìn để nhận ra vẻ đẹp tinh túy của văn hóa truyền thống thay vì giữ định kiến coi đó là những điều lỗi thời, lạc hậu.

Chuyển hóa từ nhận thức sang hành động, học sinh cần bắt đầu từ những việc làm cụ thể trong đời sống hằng ngày. Trước hết là việc sử dụng tiếng Việt văn minh, chuẩn mực, không lạm dụng từ lóng lai căng để giữ gìn sự trong sáng của tiếng mẹ đẻ. Tiếp theo, học sinh cần tích cực học tập, chủ động nghiên cứu lịch sử, địa lý và văn hóa địa phương. Trong thời đại số, người trẻ hoàn toàn có thể ứng dụng công nghệ để lan tỏa giá trị dân tộc thông qua việc lập các hội nhóm học đường, sản xuất nội dung số sáng tạo như video ngắn, podcast, tranh vẽ đồ họa quảng bá món ăn truyền thống, danh lam thắng cảnh và cổ phục Việt Nam. Cuối cùng, việc tích cực tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian, trò chơi dân gian tại trường lớp và ưu tiên lựa chọn trang phục truyền thống như áo dài, áo ngũ thân trong các ngày lễ lớn, lễ tốt nghiệp sẽ giúp văn hóa luôn tràn đầy sức sống.

Một ví dụ sống động cho tinh thần đổi mới và gìn giữ văn hóa của thế hệ trẻ ngày nay là dự án "Họa Sắc Việt" của nhà thiết kế trẻ Trịnh Thu Trang. Đây là một dự án nghiên cứu và số hóa các họa tiết, màu sắc độc đáo của dòng tranh dân gian Hàng Trống để ứng dụng vào các sản phẩm thiết kế đồ họa hiện đại như bao bì, trang phục và đồ dùng hằng ngày. Dự án này không chỉ cứu sống một dòng tranh cổ đang có nguy cơ thất truyền mà còn đưa những giá trị nghệ thuật truyền thống tiếp cận một cách gần gũi, thời thượng với thị hiếu của đông đảo học sinh, sinh viên hiện nay.

Mặc dù có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận, chúng ta vẫn phải thẳng thắn phê phán những học sinh ích kỷ, sính ngoại cực đoan, lấy lý do đi theo xu hướng hiện đại để tỏ thái độ coi thường văn hóa nước nhà. Đáng buồn hơn là những hành vi chế giễu, xuyên tạc, làm biến tướng các giá trị di sản quý báu trên không gian mạng chỉ để thu hút sự chú ý. Tuy nhiên, giữ gìn bản sắc không có nghĩa là bảo thủ, bài ngoại một cách mù quáng, mà là biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc để làm giàu thêm cho bản sắc dân tộc trên một cái gốc vững chắc. Việc vun đắp cốt cách dân tộc là một hành trình bền bỉ, cần được nuôi dưỡng từ những hành động tự giác hằng ngày. Là một học sinh, em tự nhắc nhở mình cần buông điện thoại xuống sau giờ học để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà, nói năng chuẩn mực, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa tại trường và luôn chủ động bày tỏ lòng tự hào dân tộc từ những việc nhỏ nhất.

Văn hóa chính là căn cước định danh của một quốc gia, giúp chúng ta không bị nhầm lẫn giữa hàng trăm dân tộc khác nhau trên thế giới. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại số không phải việc của riêng ai, mà là trách nhiệm, là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ học sinh để giữ cho ngọn lửa cội nguồn luôn cháy sáng, làm bệ đỡ vững chắc cho quốc gia tự tin bước ra thế giới.