Đọc hiểu Tiếng thu (Lưu Trọng Lư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Em không nghe mùa thu
dưới trăng mờ thổn thức?
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
TIẾNG THU (Lưu Trọng Lư)
Em không nghe mùa thu
dưới trăng mờ thổn thức?
Em không nghe rạo rực
hình ảnh kẻ chinh phu
trong lòng người cô phụ?
Em không nghe rừng thu,
lá thu kêu xào xạc,
con nai vàng ngơ ngác
đạp trên lá vàng khô?
(Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học 2000, tr.289)
Câu 1
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kỹ văn bản => Xác định người bộc lộ cảm xúc và xưng hô => Nhận diện nhân vật trữ tình
Quan sát cách xưng hô “em” lặp lại ở đầu các dòng thơ
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình là người đang đối thoại, tâm tình với “em” để bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ về mùa thu, về tình yêu và nỗi nhớ.
Giải thích:
Người nói không xuất hiện trực tiếp nhưng đang hỏi “em” => đó là cái “tôi” trữ tình.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Đọc bài thơ hãy phát hiện những biện pháp nghệ thuật được sử dụng ?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định từ/câu lặp lại (đầu các dòng).
- Xác định câu hỏi, hình ảnh có “hành động của con người”, hình ảnh giàu cảm xúc.
Lời giải chi tiết
Biện pháp nghệ thuật:
+ Điệp ngữ: “Em không nghe” (nhấn mạnh cảm xúc da diết, khơi gợi sự đồng cảm).
+ Câu hỏi tu từ (tạo chất vấn, lay động).
+ Nhân hóa: “lá thu kêu xào xạc” (làm cảnh vật có hồn, biết trò chuyện).
+ Hình ảnh thơ gợi cảm: “con nai vàng ngơ ngác / đạp trên lá vàng khô” (gợi cảnh thu yên ả mà buồn man mác).
Giải thích:
– “Em không nghe” lặp 3 lần: điệp ngữ nhấn mạnh cảm xúc da diết.
– Dạng câu hỏi liên tiếp: câu hỏi tu từ gợi sự đồng cảm.
– “lá thu kêu xào xạc”: nhân hoá làm cảnh có hồn.
– “con nai vàng ngơ ngác…”: hình ảnh gợi cảm tạo bức tranh thu buồn, đẹp
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,… - Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Xác định chủ đề chính bài thơ, chú ý xuất hiện nhiều hình ảnh gì nhất (thu, lá, rừng…).
Lời giải chi tiết
Đề tài: Mùa thu với vẻ đẹp man mác buồn, gợi nhớ tình yêu, nỗi nhớ và tâm trạng cô đơn.
Giải thích:
- Hình ảnh xuyên suốt: mùa thu, rừng thu, lá thu… - Gắn với cảm xúc: buồn, nhớ, cô đơn. => Đề tài: mùa thu gợi nỗi buồn và tâm trạng cô đơn, nhớ thương.
Mở rộng
- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả. - Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.
Câu 4
Trong khổ thơ cuối, hình ảnh nào để lại cho em ấn tượng, hãy ghi lại những cảm xúc của bản thân?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Quan sát 2 dòng cuối (khổ thơ cuối), chọn hình ảnh thơ gây ấn tượng nhất
Nêu cảm xúc cá nhân.
Lời giải chi tiết
- Hình ảnh ấn tượng: “con nai vàng ngơ ngác / đạp trên lá vàng khô”.
- Cảm xúc: Gợi lên bức tranh thu dịu dàng, thanh vắng mà đầy nỗi buồn cô tịch; khiến em thấy lòng mình lắng lại, vừa yêu mùa thu vừa cảm nhận sự mong manh của thời gian.
Giải thích:
“con nai vàng ngơ ngác / đạp trên lá vàng khô” là hình ảnh nổi bật nhất, gợi không gian yên tĩnh, hoang vắng, đồng thời gợi cảm giác buồn nhẹ, cô tịch khiến người đọc thấy lòng lắng lại, man mác buồn
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Quan sát các hình ảnh thu, xác định cảm xúc của con người
Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp
Lời giải chi tiết
Thông điệp: Hãy lắng nghe và cảm nhận những rung động tinh tế của thiên nhiên và cuộc sống; mùa thu không chỉ là cảnh sắc mà còn là tiếng lòng, là sự đồng cảm giữa người với người, giữa con người với thiên nhiên.
Giải thích:
Bài thơ không chỉ tả cảnh mà còn là “tiếng lòng”, vì vậy hãy biết lắng nghe những rung động tinh tế của thiên nhiên.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận