Đọc hiểu Lời ru của mẹ (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Chủ thể trữ tình trực tiếp xuất hiện qua đại từ nhân xưng “con”

Giải thích:

Bài thơ liên tục hướng tới “con”: “Khi con vừa ra đời”, “Mai rồi con lớn khôn”.

- Biện pháp tu từ so sánh: “Lời ru là tấm chăn, Lời ru là bóng mát”

- Tác dụng: Thể hiện được giá trị, ý nghĩa của lời ru đối với con, lời ru là tấm chăn mang lại sự ấm áp, lời ru là gió mát mang lại sự tươi mát, bình yên trong tâm hồn. Từ đó khắc sâu tình mẫu tử thiêng liêng. Tăng hiệu quả cho sự diễn đạt, tăng sức gợi hình, gợi cảm.

Giải thích:

“Tấm chăn” gợi ấm áp, “bóng mát” gợi chở che.
=> Lời ru được cảm nhận như nguồn yêu thương theo con suốt đời.

Trân trọng, biết ơn, thấu hiểu giá trị nuôi dưỡng tâm hồn của lời ru đối với cuộc sống của mỗi người

Giải thích:

Lời ru theo con từ lúc lọt lòng đến khi trưởng thành, đi khắp nẻo đường đời.

=> Bài thơ bộc lộ sự ngợi ca vai trò bền bỉ, âm thầm của lời ru mẹ.

Trong xã hội hiện đại, những lời ru không còn giữ được trọn vẹn giá trị như trong bài thơ bởi chúng đang dần bị mai một. Nhiều bậc cha mẹ trẻ ít sử dụng những làn điệu dân ca để ru con mà thay vào đó là nhạc hiện đại. Cuộc sống bận rộn khiến cha mẹ không có nhiều thời gian dành cho con, cùng với sự phát triển của công nghệ đã làm cho những giá trị truyền thống bị lãng quên. Theo em, để gìn giữ giá trị của lời ru, cần tổ chức các chương trình truyền hình, sân khấu để giới trẻ hiểu và yêu những làn điệu dân ca. Đồng thời, có thể phổ biến, lan tỏa lời ru qua âm nhạc, sách báo, mạng xã hội để giữ cho nét đẹp truyền thống này sống mãi trong đời sống hôm nay.

Giải thích:

Lời ru là giá trị văn hóa truyền thống, gắn với bản sắc dân tộc, vì vậy cần chủ động bảo tồn để nuôi dưỡng tâm hồn thế hệ sau.

Chủ đề: ý nghĩa của những lời mẹ ru với cuộc đời con người, khẳng định tình mẫu tử thiêng liêng, ấm áp. 

Giải thích:

Bài thơ ca ngợi ý nghĩa và giá trị to lớn của lời ru của mẹ đối với cuộc đời mỗi con người. Lời ru không chỉ nuôi dưỡng con trong những năm tháng tuổi thơ mà còn trở thành nguồn động viên, chở che, nâng đỡ con trên mọi chặng đường trưởng thành. Qua đó, tác giả khẳng định tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng và bền bỉ của người mẹ dành cho con.

- Lời ru của mẹ hóa thành: tấm chăn, giấc mộng, xuống ruộng khoai cùng con đi chơi, theo con đến trường, ngọn cỏ, bóng mát.

- Giá trị của lời ru: lời ru của mẹ luôn theo con trong mọi hoàn cảnh, cùng con trên mọi chặng đường đời.

Giải thích:

Lời ru của mẹ xuất hiện từ khi con vừa ra đời, khi con ngủ, khi con thức giấc, khi con đến lớp, khi con lớn khôn, lúc đi trên đường xa nắng gắt, khi lên núi thẳm và khi ra biển rộng. Những chi tiết ấy cho thấy lời ru luôn đồng hành cùng con trong mọi giai đoạn của cuộc đời. Lời ru đem lại sự ấm áp, bình yên; là nguồn động viên, chở che, nâng đỡ con vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống. 

- “Khi con ra biển rộng” là lúc con bước ra thế giới bên ngoài, khám phá những chân trời mới mẻ, rộng lớn.

- “Lời ru thành mênh mông”: tình yêu của mẹ lúc nào cũng theo con, dù con đi tới đâu. Mẹ luôn dõi theo, cổ vũ, động viên con trên mọi bước đường đời. 

⇒ khẳng định tình mẫu tử thiêng liêng.

Giải thích:

Hình ảnh “biển rộng” là ẩn dụ cho cuộc đời rộng lớn với nhiều cơ hội, thử thách và những hành trình mới mà con sẽ trải qua khi trưởng thành. “Lời ru thành mênh mông” cho thấy tình yêu thương của mẹ và những điều tốt đẹp mẹ gửi gắm qua lời ru luôn theo con, nâng đỡ con trên mọi nẻo đường. Dù con đi xa đến đâu, tình mẹ vẫn bao la, rộng lớn như biển cả, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc trong cuộc đời con. 

Điệp ngữ “lời ru” có tác dụng:

- Tạo nhịp điệu cho bài thơ, giúp bài thơ mang âm điệu du dương, dặt dìu như lời hát ru của mẹ.

- Khẳng định lời ru có ở khắp nơi, theo con từ lúc sinh ra đến khi khôn lớn, dù ở bất cứ nơi nào mẹ cũng dành cho con những điều tốt đẹp nhất. 

Giải thích:

Điệp ngữ “lời ru” được lặp lại nhiều lần trong bài thơ nhằm nhấn mạnh hình ảnh trung tâm của tác phẩm. Cách lặp này giúp làm nổi bật ý nghĩa và vai trò của lời ru đối với cuộc đời con: từ lúc mới sinh ra, trong tuổi thơ đến khi trưởng thành, lời ru luôn hiện diện, che chở và đồng hành cùng con. Đồng thời, điệp ngữ còn tạo âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết, du dương như một khúc hát ru của mẹ, qua đó thể hiện tình mẫu tử sâu nặng và sự trân trọng của tác giả đối với những lời ru thân thương.

Ý nghĩa của lời ru

- Lời ru là biểu hiện của tình mẹ yêu con, chan chứa những tình cảm chân thành, tự nhiên của người mẹ

- Lời ru của mẹ ẩn chứa những bài học, lẽ sống, không chỉ nuôi dưỡng con người về tình cảm mà còn nuôi con trưởng thành về nhận thức

- Tình mẫu tử thiêng liêng, dù con nhỏ hay đã lớn, dù con đi tới đâu, tình yêu của mẹ vẫn sẽ luôn bên con

Giải thích:

Lời ru của mẹ chính là chiếc nôi nuôi dưỡng tình cảm sơ khai, truyền tải những bài học đạo đức làm người đầu tiên và trở thành điểm tựa tinh thần vững chãi giúp mỗi người trưởng thành một cách toàn diện về cả nhân cách lẫn tâm hồn.