Đọc hiểu Câu chuyện của hai hạt mầm | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Có hai hạt mầm nằm cạnh nhau trên một mảnh đất màu mỡ. Hạt mầm thứ nhất nói: Tôi muốn lớn lên thật nhanh. Tôi muốn bén rễ sâu xuống lòng đất và đâm chồi nảy lộc xuyên qua lớp đất cứng phía trên...

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CÂU CHUYỆN CỦA HAI HẠT MẦM

Có hai hạt mầm nằm cạnh nhau trên một mảnh đất màu mỡ. Hạt mầm thứ nhất nói: Tôi muốn lớn lên thật nhanh. Tôi muốn bén rễ sâu xuống lòng đất và đâm chồi nảy lộc xuyên qua lớp đất cứng phía trên...

Tôi muốn nở ra những cánh hoa dịu dàng như dấu hiệu chào đón mùa xuân...Tôi muốn cảm nhận sự ấm áp của ánh mặt trời và thưởng thức những giọt sương mai đọng trên cành lá.

Và rồi hạt mầm mọc lên.

Hạt mầm thứ hai bảo:

- Tôi sợ lắm. Nếu bén những nhánh rễ vào lòng đất sâu bên dưới, tôi không biết sẽ gặp phải điều gì ở nơi tối tăm đó. Và giả như những chồi non của tôi có mọc ra, đám côn trùng sẽ kéo đến và nuốt ngay lấy chúng. Một ngày nào đó, nếu những bông hoa của tôi có thể nở ra được thì bọn trẻ con cũng sẽ vặt lấy mà đùa nghịch thôi. Không, tốt hơn hết là tôi nên nằm ở đây cho đến khi cảm thấy thật an toàn đã.

Và rồi hạt mầm nằm im và chờ đợi.

Một ngày nọ, một chú gà đi loanh quanh trong vườn tìm thức ăn, thấy hạt mầm nằm lạc lõng trên mặt đất bèn mổ ngay lập tức.

Trong cuộc sống sẽ luôn có những cơ hội cho những ai dám chấp nhận mạo hiểm, trải nghiệm những thử thách, mạnh dạn vượt qua những khuôn khổ lối mòn để bước lên những con đường mới.

(Theo Hạt giống tâm hồn, First News và NXB Tổng hợp TP HCM)

Câu 1

Văn bản trên thuộc thể loại truyện nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm của văn bản như có nhân vật, cốt truyện, sự việc và thông điệp để xác định thể loại.

Lời giải chi tiết

Thể loại: truyện ngắn

Giải thích:

Văn bản kể về hai hạt mầm với những suy nghĩ và lựa chọn khác nhau, qua đó gửi gắm bài học ý nghĩa về cuộc sống.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.

- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý

- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…

Link tham khảo:

Truyện ngắn là gì? Đặc điểm của truyện ngắn

Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện ngắn

Câu 2

Tìm các từ láy có trong văn bản trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, tìm những từ có sự lặp lại âm hoặc vần tạo nhịp điệu gợi hình, gợi cảm.

Lời giải chi tiết

Các từ láy có trong văn bản là: “dịu dàng”, “đùa nghịch”, “loanh quanh”, “lạc lõng”

Giải thích:

Những từ láy này giúp câu văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh và cảm xúc hơn.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Hãy chỉ ra tác dụng của biện pháp điệp ngữ “Tôi muốn” trong lời nói của hạt mầm thứ nhất.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại nhiều lần và phân tích ý nghĩa biểu đạt của sự lặp lại đó.

Lời giải chi tiết

Điệp ngữ “tôi muốn” nhấn mạnh và diễn tả những khát khao, ước mơ của hạt mầm thứ nhất.

Giải thích:

Việc lặp lại cụm từ “tôi muốn” nhiều lần cho thấy hạt mầm luôn hướng tới sự sống, sự phát triển và những điều tốt đẹp phía trước.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Quan điểm sống được thể hiện trong lời nói của hai hạt mầm khác nhau như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời nói và hành động của hai hạt mầm để nhận xét về cách sống của mỗi nhân vật.

Lời giải chi tiết

Sự khác nhau về quan điểm sống được thể hiện trong lời nói của hai hạt mầm:

- Hạt mầm thứ nhất: sống đầy mơ ước, khát khao hương tới những điều cao đẹp, dũng cảm đương đầu với thử thách.

- Hạt mầm thứ hai: chọn cách sống an toàn, sống hèn nhát, thụ động, luôn sợ hãi.

Giải thích:

Hạt mầm thứ nhất dám chấp nhận thử thách để vươn lên nên đã phát triển thành cây. Ngược lại, hạt mầm thứ hai vì quá sợ hãi nên mãi nằm im và cuối cùng bị chú gà ăn mất.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 5

Qua văn bản trên, tác giả muốn gửi đến bạn đọc bài học gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung và kết thúc câu chuyện, rút ra thông điệp và bài học ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Bài học rút ra:

+ Cuộc sống luôn có những cơ hội cho những ai dám chấp nhận thử thách.

+ Dám thực hiện ước mơ vì cuộc sống đích thực có ý nghĩa với chính mình và cuộc đời.

Giải thích:

Qua hình ảnh hai hạt mầm với hai lựa chọn khác nhau, tác giả muốn khẳng định rằng chỉ những người mạnh dạn bước lên mới có thể phát triển và đạt được điều tốt đẹp. Ngược lại, sự sợ hãi và chần chừ có thể khiến con người đánh mất cơ hội của mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6

Viết đoạn văn (khoảng 6-7 dòng) trình bày suy nghĩ của em về con đường để đạt được ước mơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Viết đoạn văn nghị luận ngắn nêu quan điểm, kết hợp giải thích và rút ra bài học. 

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Để đạt được ước mơ, mỗi người cần có mục tiêu rõ ràng và quyết tâm theo đuổi đến cùng. Trên con đường ấy sẽ luôn có khó khăn, thử thách, nhưng nếu sợ hãi và chùn bước thì chúng ta sẽ đánh mất cơ hội thành công. Vì vậy, mỗi người cần chăm chỉ học tập, rèn luyện bản thân, dám thử sức và không ngừng nỗ lực. Bên cạnh đó, chúng ta cũng phải biết kiên trì, biết rút kinh nghiệm sau những lần thất bại. 

Giải thích:

Đoạn văn nêu được quan điểm về con đường đạt tới ước mơ; kết hợp giải thích, bàn luận và rút ra bài học nhận thức, hành động. 

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close