Đọc hiểu Mục đồng ngủ trên cát trắng (Trần Quốc Toàn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Suốt ngày dãi nắng Vàng hoe tóc bồng Đêm nhóm lửa hồng Áp lưng cát trắng Lắng nghe gió thổi Thia lia sao xa

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

MỤC ĐỒNG NGỦ TRÊN CÁT TRẮNG (Trần Quốc Toàn)

Suốt ngày dãi nắng 

Vàng hoe tóc bồng

Đêm nhóm lửa hồng

Áp lưng cát trắng

Lắng nghe gió thổi

Thia lia sao xa

Nằm ngâm chân mỏi

Vào sông Ngân Hà...

Những hạt bắp nướng

Chín căng giọt sương

Một hòn than nổ

Bung vì sao băng

Ai vùi khoai củ

Thơm giờ tàn canh

Tù và đã rúc

Đảnh thức bình mình

Dê...

Cừu...

Bứt cọng nắng

Kéo ông mặt trời lên.

(In trong báo Thiếu niên tiền phong, số 168/ 2015)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại, đếm số chữ mỗi dòng

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 4 chữ

Giải thích:

Các dòng đều 4 chữ => đặc trưng là thể thơ 4 chữ.

Mở rộng

- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ

- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…

Link tham khảo: Thơ bốn chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bốn chữ

Câu 2

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:

Tù và đã rúc

Đánh thức bình minh

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tìm từ ngữ chỉ sự vật nhưng có hành động của con người.

- Gọi tên biện pháp => nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

- BPTT nhân hoá: tù và được nhân hoá với hành động “rúc”

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.

+ Làm cho hình ảnh tù và trở nên sinh động, gần gũi, thân thuộc với con người.

+ Thể hiện sự tinh tế, tài hoa của tác giả trong việc sử dụng ngôn ngữ.

Giải thích:

“tù và” (sự vật) có hành động “rúc”, “đánh thức” => nhân hóa làm hình ảnh buổi sáng sinh động, gợi cảm giác làng quê thức giấc đầy sức sống.

Mở rộng

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá

Câu 3

Bức tranh cuộc sống của mục đồng được tác giả miêu tả bằng những hình ảnh nào? Từ đó, em hình dung như thế nào về cuộc sống và tâm hồn của những chú bé mục đồng?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định các hình ảnh theo trình tự: ngày – đêm – sinh hoạt – buổi sáng.

- Từ đó rút ra nhận xét về cuộc sống và tâm hồn.

Lời giải chi tiết

Bức tranh cuộc sống mục đồng được miêu tả qua các hình ảnh:

- Ban ngày: “Suốt ngày dãi nắng / Vàng hoe tóc bồng”.

- Ban đêm: “Đêm nhóm lửa hồng / Áp lưng cát trắng / Lắng nghe gió thổi / Thia lia sao xa / Nằm ngâm chân mỏi / Vào sông Ngân Hà...”

- Sinh hoạt thường ngày: “Những hạt bắp nướng / Một hòn than nổ / Ai vùi khoai củ / Thơm giờ tàn canh”.

- Canh giữ đàn: “Dê… / Cừu…”

- Buổi sáng: “Bứt cọng nắng / Kéo ông mặt trời lên”.

=> Cuộc sống của chú bé mục đồng tuy vất vả, lam lũ nhưng hồn nhiên, gắn bó mật thiết với thiên nhiên. Các em có tâm hồn trong trẻo, giàu trí tưởng tượng, sống vui tươi và lạc quan.

Giải thích:

Các hình ảnh trên cho thấy cuộc sống tuy vất vả nhưng gần gũi thiên nhiên, hồn nhiên; tâm hồn giàu tưởng tượng, vui tươi.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 4

Tác giả thể hiện tình cảm gì với chú bé mục đồng?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào toàn bộ hình ảnh và giọng điệu bài thơ.

- Xác định thái độ của tác giả với nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Tình yêu thương trìu mến, sự đồng cảm với cuộc sống vất vả của em nhỏ.

- Niềm trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng, tinh nghịch, sáng tạo của tuổi thơ nơi thôn dã.

Giải thích:

Các hình ảnh vừa chân thực vừa giàu chất thơ, thể hiện sự nâng niu => Tác giả bộc lộ tình yêu thương, trân trọng và ngợi ca vẻ đẹp hồn nhiên của mục đồng.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Bài thơ chứa đựng những thông điệp cuộc sống tác giả muốn nhắn gửi đến người đọc. Theo em, đó là thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung + hình ảnh nổi bật => rút ra ý nghĩa chung.

Lời giải chi tiết

Hãy yêu thương, trân trọng tuổi thơ – khoảng thời gian hồn nhiên, gắn bó với thiên nhiên, giàu mơ mộng.

Giải thích:

Bài thơ khắc họa tuổi thơ gắn với thiên nhiên, giàu mơ mộng, nhắc nhở chúng ta hãy trân trọng tuổi thơ hồn nhiên và biết yêu cuộc sống giản dị, gần gũi thiên nhiên.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close