Đọc hiểu Tết này nhớ mẹ (Nguyễn Trọng Tạo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Đã hai Tết Con về nhà Vắng Mẹ Cây quanh vườn mồ côi Mẹ hai năm Màu xanh lá buồn chi ngơ ngác thế? Lòng bồi hồi ra ngõ ngóng xa xăm.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

TẾT NÀY NHỚ MẸ

- Nguyễn Trọng Tạo-

Đã hai Tết
        Con về nhà
                 Vắng Mẹ
Cây quanh vườn mồ côi Mẹ hai năm
Màu xanh lá buồn chi ngơ ngác thế?
Lòng bồi hồi ra ngõ ngóng xa xăm.

Như thuở nhỏ đường làng người đi chợ
Những đứa con thắc thỏm ngóng mẹ về
Con tóc bạc đi theo bầy trẻ nhỏ
Mẹ đâu còn để chờ bánh đa kê.

Mẹ đâu còn để đánh thức giao thừa
Con ngái ngủ giật mình thấy Mẹ về rất tỏ
Thắp nén nhang dâng bàn thờ Tiên Tổ
Bên hình Cha, Mẹ nở nụ cười hiền.

Con thấy Mẹ lom khom vào bếp, ra vườn
Mẹ múc nước giếng nhà trong vắt
Mẹ cho lợn ăn. Mẹ xới thêm luống đất
Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời…

Rồi Mẹ tiễn con đi về phía cuối trời
Chiếc gậy chống đã vẹt mòn năm tháng
Con ngoảnh lại chốn quê nhà xanh thẳm
Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo…

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào hình thức câu thơ: số chữ mỗi dòng đều hay không đều, cách ngắt nhịp linh hoạt hay theo quy tắc gì không

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Bài thơ không tuân theo số chữ, niêm luật cố định như lục bát hay thất ngôn => đặc trưng thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Em hãy kể tên một bài thơ (ghi rõ tác giả) cũng viết về hình ảnh người mẹ mà em đã đọc.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhớ lại các bài thơ đã học hoặc đã đọc có cùng chủ đề “mẹ”, nêu đúng tên tác phẩm và tác giả.

Lời giải chi tiết

- Mẹ (Đỗ Trung Lai)

- Mẹ và quả (Nguyễn Khoa Điềm)

Giải thích:

Các bài như Mẹ (Đỗ Trung Lai), Mẹ và quả (Nguyễn Khoa Điềm) đều viết về hình ảnh người mẹ

Câu 3

Nêu tác dụng của dấu chấm lửng trong hai câu thơ:

“Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời…”

Và “Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định vị trí dấu chấm lửng (ở cuối hai câu thơ gần cuối bài)

Xét ngữ cảnh: đang hồi tưởng => tác dụng biểu đạt cảm xúc kéo dài, chưa dứt.

Lời giải chi tiết

- Ở dòng thơ: “Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời...”, dấu chấm lửng có thể được dùng để thể hiện sự hồi tưởng của con về những lời hát, điệu hát của mẹ, đồng thời, diễn tả dòng kí ức miên man chưa dứt của nhà thơ về mẹ.

- Còn trong dòng thơ: “Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo...”, dấu chấm lửng khắc hoạ cái nhìn dõi theo cho đến khi không còn thấy bóng con của mẹ, thể hiện sự bịn rịn, lo lắng,... của mẹ khi tiễn con đi xa.

Giải thích:

“Mẹ hát điệu xa vời…”: gợi dòng kí ức về mẹ kéo dài, miên man, chưa kết thúc.

“Mẹ cười hiền… nhìn theo…”: diễn tả ánh nhìn dõi theo đầy bịn rịn, lưu luyến của mẹ.
=> Dấu chấm lửng làm cho cảm xúc lan tỏa, sâu lắng hơn.

Mở rộng

- Dấu chấm lửng là dấu chấm thông thường sẽ xuất hiện ở giữa hoặc ở cuối câu, có kí hiệu là …

- Tác dụng của việc sử dụng dấu chấm lửng:

+ Tức ý vẫn còn chưa diễn đạt hết, vẫn còn điều muốn nói.

+ Sử dụng với mục đích ngập ngừng, ngắt quãng trong câu.

+ Hoặc trong một vài trường hợp dấu chấm lửng còn là dấu hiệu cho sự châm biếm, mỉa mai.

+ Dấu chấm lửng còn là đoạn kéo dài của một loại âm thanh nào đó.

- Chú ý: Khi đọc bài có dấu chấm lửng cần ngắt nghỉ

Link tham khảo:

Tìm hiểu về Dấu chấm lửng

Công dụng của dấu chấm lửng

Câu 4

Em hiểu thế nào về nghĩa của từ “vắng” trong câu thơ “Vắng mẹ” ? Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu tác dụng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đặt từ “vắng” vào ngữ cảnh khổ đầu (“Vắng Mẹ”, “mồ côi Mẹ hai năm”) để suy ra nghĩa thực sự, rồi xác định biện pháp tu từ.

Lời giải chi tiết

- Trong ngữ cảnh của bài thơ nói chung và khổ 1 nói riêng, từ “vắng” nên được hiểu là “mất”, tức là mẹ đã mất, đã không còn sống trên cõi đời.

- Tác giả sử dụng biện pháp tu từ nói giảm, nói tránh.

- Tác dụng: để giảm sự đau buồn khi nói về việc mẹ không còn nữa

Giải thích:

“Vắng” không chỉ là tạm thời không có mặt mà mang nghĩa mẹ đã mất. Tác giả dùng nói giảm, nói tránh để giảm bớt nỗi đau khi nhắc đến sự mất mát, làm giọng thơ nhẹ nhàng mà vẫn thấm thía.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.

- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 5

Từ bài thơ trên, em hãy viết đoạn văn khoảng 6 câu trình bày suy nghĩ của em về mẹ, trong đoạn văn có sử dụng dấu chấm lửng (gạch chân và chú thích rõ).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và rút ra nội dung

Nêu suy nghĩ của em. Gợi ý:

- Mẹ là người tảo tần nuôi con khôn lớn. Không chỉ trong những năm tháng tuổi trẻ mà cả khi đã về già, mẹ vẫn chưa được nghỉ ngơi.

- Mẹ là có tình yêu thương con vô bờ bến.

- Cuộc đời vất vả, gian truân, hi sinh vì con cái của họ đã khiên cho những người con xúc động, rưng rưng, càng nghĩ, càng nhớ về mẹ lại càng xót xa, thương cảm và khâm phục.

- Đoạn văn có sử dụng dấu chấm lửng, có gạch chân và chú thích.

Lời giải chi tiết

Mẹ là người tảo tần nuôi con khôn lớn, suốt đời không ngừng lao động để gia đình được ấm no. Dù tuổi đã già, mẹ vẫn chưa được nghỉ ngơi, vẫn miệt mài chăm sóc con cháu… Tình yêu thương mẹ dành cho con thật vô bờ bến, luôn âm thầm che chở và hy sinh. Nhìn lại cuộc đời mẹ với biết bao vất vả, gian truân, lòng con thấy xót xa, thương cảm và càng thêm kính trọng. Mỗi khi nhớ mẹ, con lại rưng rưng nước mắt, thấy sự hi sinh của mẹ là vô giá. Mẹ là nguồn cảm hứng để con sống tốt hơn và trân trọng từng khoảnh khắc bên gia đình.

Chú thích: dấu chấm lửng trong bài thể hiện sự dở dang, nỗi nhớ và tiếc nuối kéo dài trong tâm trí con

Giải thích:

“Vắng” không chỉ là tạm thời không có mặt mà mang nghĩa mẹ đã mất. Tác giả dùng nói giảm, nói tránh để giảm bớt nỗi đau khi nhắc đến sự mất mát, làm giọng thơ nhẹ nhàng mà vẫn thấm thía.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close