Đọc hiểu Khát vọng (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Ngày còn bé ta mơ trăng tháng Tám
Giữa đêm rằm bầy cỗ, vui chơi
Cùng bạn nhỏ rước đèn múa hát
Trống ếch lùng tùng náo nức trăng vui.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
KHÁT VỌNG
Ngày còn bé ta mơ trăng tháng Tám
Giữa đêm rằm bầy cỗ, vui chơi
Cùng bạn nhỏ rước đèn múa hát
Trống ếch lùng tùng náo nức trăng vui.
Khi lớn khôn ước mơ càng cháy bỏng
Vai kề vai nghe rộn tiếng tim yêu
Trải tâm tư dưới trời trăng sáng
Cuộc đời ơi, đẹp biết bao nhiêu!
Chỉ thế thôi ư? Ta còn mơ ước
Thành nhà thơ ca ngợi cuộc đời
Những vần thơ cùng du hành vũ trụ
Sưởi ấm vừng trăng lạnh niềm vui.
Đâu chỉ lên trăng, thơ ta còn bay khắp
Theo những con tàu cập bến các vì sao
Như lòng ta chẳng bao giờ nguôi khát vọng
Biết bay rồi, ta lại muốn bay cao.
(Xuân Quỳnh, "Khát vọng", in trong tập thơ Tơ tằm – Chồi biếc, NXB Văn học, 1963)
Câu 1
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, nhịp điệu để xác định thể thơ (có cố định hay linh hoạt).
Lời giải chi tiết
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Giải thích:
Các dòng thơ dài ngắn khác nhau, không theo khuôn mẫu cố định => đây là thể thơ tự do
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Trong khổ thơ đầu tiên, những từ ngữ và hình ảnh nào cho thấy những ước mơ thời thơ ấu của nhân vật “ta”?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ khổ thơ đầu, xác định những hình ảnh gắn với tuổi thơ, lễ hội, vui chơi.
Lời giải chi tiết
Những từ ngữ, hình ảnh cho thấy ước mơ thời thơ ấu của nhân vật “ta” là: “mơ trăng tháng Tám”, “bầy cỗ, vui chơi”, “rước đèn múa hát”, “trống ếch lùng tùng”, “náo nức trăng vui”.
Giải thích:
Các hình ảnh “trăng tháng Tám”, “rước đèn”, “trống ếch”, “bầy cỗ”… đều là đặc trưng tuổi thơ => thể hiện ước mơ hồn nhiên, trong sáng của nhân vật “ta”.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong khổ thơ cuối là gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ ngữ so sánh (“như”), phân tích đối tượng được so sánh và ý nghĩa biểu đạt.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ so sánh trong khổ cuối: “Như lòng ta chẳng bao giờ nguôi khát vọng”.
- Tác dụng: Nhấn mạnh niềm khát vọng mãnh liệt, không ngừng nghỉ của nhân vật trữ tình; làm nổi bật tinh thần khao khát vươn tới, vượt giới hạn của con người; tăng sức biểu cảm và chiều sâu cho cảm xúc thơ.
Giải thích:
So sánh “lòng ta” với trạng thái “không nguôi khát vọng” giúp nhấn mạnh ước mơ luôn cháy bỏng => làm nổi bật tinh thần vươn lên không ngừng.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Tình cảm và cảm xúc nào được nhà thơ thể hiện trong bài thơ? Những cảm xúc đó được thể hiện như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định cảm xúc xuyên suốt bài và xem chúng được thể hiện qua những hình ảnh, chặng phát triển nào.
Lời giải chi tiết
- Tình cảm, cảm xúc được thể hiện: Sự trân trọng tuổi thơ, say mê tuổi trẻ, và niềm khát vọng vươn xa không ngừng.
- Cách thể hiện: Qua những hình ảnh gợi nhớ tuổi thơ (“rước đèn”, “trống ếch”), hình ảnh tuổi trẻ gắn với tình yêu và lý tưởng sống, và đặc biệt là hình ảnh thơ bay lên không gian – biểu tượng cho khát vọng bay cao, vươn xa
Giải thích:
Bài thơ thể hiện tình yêu cuộc sống, sự trân trọng tuổi thơ và khát vọng vươn xa => được bộc lộ qua hình ảnh từ gần (tuổi thơ) đến xa (vũ trụ), tạo mạch cảm xúc phát triển
Mở rộng
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra
- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Qua bài thơ, Xuân Quỳnh muốn truyền tải đến người đọc thông điệp gì? Thông điệp ấy có ý nghĩa gì đối với em trong cuộc sống hôm nay?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Khái quát nội dung => rút ra thông điệp chung, sau đó liên hệ ý nghĩa với bản thân.
Lời giải chi tiết
- Thông điệp: Con người luôn cần có ước mơ và khát vọng sống cao đẹp, bởi chính ước mơ khiến cuộc đời trở nên ý nghĩa và không ngừng phát triển.
- Ý nghĩa với bản thân: Nhắc nhở em biết nuôi dưỡng hoài bão, sống tích cực, nỗ lực học tập và rèn luyện để biến ước mơ thành hiện thực, không ngừng tiến bộ trong hành trình trưởng thành.
Giải thích:
Bài thơ khẳng định con người cần có ước mơ, khát vọng để sống ý nghĩa => với bản thân, đó là động lực để học tập, phát triển và không ngừng vươn lên.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Con yêu ơi!
Nếu mẹ là cánh đồng
Con là cỏ nở hoa trong lòng mẹ
Dẫu chẳng đủ rộng dài như sông bề
Vẫn chứa chan ngày nắng dưới mặt trời
Khi đêm về hứng muôn ánh sao rơi
Sương lấp lánh đọng trong ngần mỗi sớm
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa
Cha cũng có thể thành tro nữa
Thuốc đắng không chờ được rồi
Giữ tay con
Cha đổ
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐÔI BÀN TAY MẸ
(1) Cầm tay mẹ đưa lên mũi
Con nghe mùi bùn non những ngày mẹ cấy đồng sâu ruộng cạn
Có mùi khét nắng những buổi trưa đổ lửa
Và mùi hoa bưởi thoang thoảng mẹ gội đầu lúc chiều hôm
Có mùi tanh nồng của những con sặc con rô mẹ bắt ngoài đồng
Dọc mé chiều đi suốt bờ cỏ may
Cỏ may trắng ngủ miền cả gió
Con cào cào xanh hiền lành bé nhỏ
Rong chơi một mình
Nằm gửi mắt luồn trong sắc cỏ
Mỏng cánh chuồn dạo nhạc giữa vùng hoang
Danh sách bình luận