Đọc hiểu Tiếng đàn bầu và đêm trăng (Trần Đăng Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11

Trong bài thơ, tiếng đàn bầu đã gợi lên những hình ảnh và âm thanh nào gắn với đời sống văn hóa – dân tộc: khúc ru con Nam Bộ, câu dân ca Quan họ, mái đình uốn cong, nhà máy tầng tầng, tiếng ân tình mấy nghìn năm, ánh trăng, giữa hai mùa lúa…

- Biện pháp: Điệp cụm từ "Tiếng ân tình" được lặp lại hai lần liên tiếp

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh chiều sâu lịch sử – văn hóa được tích tụ trong tiếng đàn bầu, từ quá khứ xa xôi đến hiện tại.

+ Gợi cảm giác tiếng đàn không chỉ là âm nhạc nhất thời mà là mạch nối liên thế hệ, chở nặng tình cảm dân tộc bền bỉ, không đứt đoạn dù chiến tranh.

+ Tạo nhịp điệu thiết tha, trầm lắng, phù hợp với tính chất trữ tình của bài thơ.

- Ba lớp người đại diện cho toàn dân tộc (phụ nữ hậu phương, người cao tuổi chịu mất mát, thế hệ tương lai)

- Tư tưởng: tiếng đàn bầu là tài sản tinh thần chung của cả dân tộc, có sức đoàn kết và chữa lành con người trong chiến tranh.

Đoạn văn tham khảo:

Nghệ thuật dân tộc không chỉ là âm thanh hay hình ảnh đó là nơi con người tìm lại chính mình giữa những lúc bị cuộc đời bào mòn nhất. Khi tiếng đàn bầu cất lên, người nghe không cần học thuật hay kiến thức, họ chỉ cần một trái tim và trái tim ấy sẽ tự biết rung động. Điều kỳ diệu của nghệ thuật dân tộc chính là ở chỗ đó: nó chạm được vào phần sâu nhất của tâm hồn mà không cần giải thích, bởi nó vốn đã là một phần máu thịt được truyền qua bao thế hệ. Chiến tranh có thể cướp đi rất nhiều thứ, nhưng không thể cướp đi khả năng rung cảm của con người và chừng nào con người còn biết xúc động trước cái đẹp, thì dân tộc ấy vẫn còn sức sống. Đó là lý do vì sao gìn giữ văn hóa, với tôi, không phải nghĩa vụ mà là bản năng tự bảo vệ linh hồn của một dân tộc.