content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Những giọt lệ (Hàn Mặc Tử) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11

Trời hỡi, bao giờ tôi chết đi? Bao giờ tôi hết được yêu vì,

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NHỮNG GIỌT LỆ

(Hàn Mặc Tử)

Trời hỡi, bao giờ tôi chết đi?

Bao giờ tôi hết được yêu vì,

Bao giờ mặt nhật tan thành máu,

Và khối lòng tôi cứng tợ si?

 

Họ đã xa rồi khôn níu lại,

Lòng thương chưa đã, mến chưa bưa...

Người đi, một nửa hồn tôi mất,

Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ.

 

Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?

Ai đem tôi bỏ dưới trời sâu?

Sao bông phượng nở trong màu huyết,

Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu?

(Tinh tuyền văn học Việt Nam (tập 7: Văn học giai đoạn 1900-1945), Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, NXB Khoa học xã hội, 2004, tr.606,607)

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định thể thơ

Lời giải chi tiết

Thể thơ: thất ngôn (7 chữ)

Giải thích:

Mỗi dòng thơ đều có bảy tiếng.

Mở rộng

- Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.

- Thơ bảy chữ thường gieo vần chân hoặc vần cách

- Các dòng trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3, cũng có khi ngắt nhịp 3/4.

Link tham khảo: Thơ bảy chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bảy chữ 

Câu 2

Ghi lại những câu thơ có nhắc đến hình ảnh “máu”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, tìm những câu thơ có từ ngữ trực tiếp nhắc đến máu hoặc từ đồng nghĩa với máu.

Lời giải chi tiết

Những câu thơ có nhắc đến hình ảnh “máu”:

- "Bao giờ mặt nhật tan thành máu"

- "Sao bông phượng nở trong màu huyết"

Giải thích:

Từ “máu” xuất hiện trực tiếp trong câu thơ thứ ba của khổ thơ đầu; từ “huyết” trong câu thơ thứ ba của khổ thơ cuối cũng mang nghĩa là máu.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Anh/chị hiểu như thế nào về nội dung 2 câu thơ sau:

"Người đi, một nửa hồn tôi mất,

Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh thơ và cách diễn đạt để làm rõ tâm trạng của chủ thể trữ tình khi phải xa cách người mình yêu thương.

Lời giải chi tiết

- Tâm trạng của một người đang yêu khi phải xa cách, mất người mình yêu: hụt hẫng, mất mát, đổ vỡ, trống rỗng; đau đớn, xót xa.

Giải thích:

“Một nửa hồn tôi” là lối diễn đạt phóng đại, cho thấy người ra đi có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cuộc đời và tâm hồn của nhân vật trữ tình. Qua đó, nhà thơ thể hiện tình yêu sâu nặng cùng nỗi đau khôn nguôi trước sự xa cách.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 4

Nhận xét của anh/chị về tâm trạng Hàn Mặc Tử qua bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào hệ thống hình ảnh, câu hỏi tu từ và những từ ngữ bộc lộ cảm xúc để nhận xét tâm trạng của nhà thơ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ "Những giọt lệ" đã thể hiện một cách chân thực và thống thiết tâm trạng đau đớn cùng cực, cô đơn và tuyệt vọng của Hàn Mặc Tử. Đó là tiếng kêu uất nghẹn của một tâm hồn đang chịu nỗi mất mát quá lớn. Nỗi đau không chỉ dừng ở cảm xúc buồn thương thông thường mà đã trở thành một cơn khủng hoảng tinh thần sâu sắc: muốn chết đi cho khuây khỏa, cảm thấy bản thân bị bỏ rơi lạc lõng, và đặc biệt là sự tan vỡ, phân liệt của chính tâm hồn khi "một nửa hồn" mất đi cùng người yêu. Qua đó, ta thấy được một Hàn Mặc Tử với một thế giới nội tâm mãnh liệt nhưng cũng đầy đau thương.

Giải thích:

Những câu hỏi tu từ dồn dập ở khổ thơ đầu thể hiện sự day dứt, bế tắc; hình ảnh “một nửa hồn tôi mất” khắc sâu cảm giác mất mát khi người thương rời xa. Đến khổ thơ cuối, những câu hỏi liên tiếp cùng hình ảnh “màu huyết”, “những giọt châu” tiếp tục khắc họa nỗi đau và sự cô độc trong tâm hồn thi sĩ.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Chỉ ra và nêu tác dụng của các biện pháp tu từ trong 4 câu đầu bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm biện pháp tu từ và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trên phương diện nội dung, hình thức.

Lời giải chi tiết

* Các biện pháp tu từ:

- Câu hỏi tu từ

- Phép điệp: "Bao giờ, tôi"

* Tác dụng:

- Diễn tả nỗi đau đớn, tuyệt vọng trong tâm hồn thi nhân bởi được “yêu vì” mà trong hoàn cảnh khắc

nghiệt của mình ông không có cơ hội đền đáp; nhà thơ khao khát để cõi lòng khô cứng và những vết thương lòng không nhói đau, khao khát thoát khỏi nỗi đau; tình yêu, sự gắn bó với cuộc đời tha thiết của thi nhân

- Tạo giọng điệu buồn thương, day dứt, ám ảnh

- Tăng sức gợi hình, gợi cảm; đem đến cho người đọc nhiều rung cảm

Giải thích:

Các câu hỏi liên tiếp cùng từ ngữ lặp lại khiến lời thơ như tiếng lòng dồn nén, không nguôi day dứt. Những hình ảnh giàu sức liên tưởng diễn tả nỗi đau tinh thần bằng cách biểu đạt mạnh mẽ, qua đó làm nổi bật tâm trạng cô đơn, tuyệt vọng và khát khao được yêu thương của Hàn Mặc Tử.

Mở rộng

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ 

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close