content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Những sự vật còn sống (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11

Cánh buồm trôi như một sự vô tình Trên dòng sông chiếc sà lan chìm một nửa

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NHỮNG SỰ VẬT CÒN SỐNG

Xuân Quỳnh

Cánh buồm trôi như một sự vô tình

Trên dòng sông chiếc sà lan chìm một nửa

Giàn mướp trước nhà đã đổ

Hoa mướp vàng vô tư

Ngọn rau sam trên gạch vỡ vẫn chua

Cây mào gà nhởn nhơ trước gió…

Và chúng tôi đi trên gạch vỡ

Không khóc than như thể chẳng đau thương.

 

Chúng tôi hiểu sâu xa về sự vật quanh mình

Cánh buồm trôi cho dòng sông sống lại

Hoa mướp vàng để dựng giàn mướp dậy

Rau sam chua cho đất biết đất đang còn…

Người chết sẽ chẳng bằng lòng nếu chúng tôi quá đau thương

Chúng tôi sống thay cho người đã chết.

Hải Phòng, 1-9-1972

(In trong Không bao giờ là cuối, Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội, 2017)

Câu 1

Xác định chủ thể trữ tình

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm đại từ xưng hô để xác định

Lời giải chi tiết

 Chủ thể trữ tình: Chúng tôi

Giải thích:

Đại từ “chúng tôi” xuất hiện trong các câu thơ “Và chúng tôi đi trên gạch vỡ” và “Chúng tôi sống thay cho người đã chết”, trực tiếp thể hiện suy nghĩ, thái độ và trách nhiệm của những người còn sống trước mất mát.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình 

Câu 2

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong những dòng thơ sau:

"Cánh buồm trôi cho dòng sông sống lại

Hoa mướp vàng để dựng giàn mướp dậy

Rau sam chua cho đất biết đất đang còn…"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cấu trúc được lặp lại và phân tích tác dụng về nghệ thuật, nội dung, cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Phép điệp cấu trúc ".... cho ..."

- Tác dụng:

+ Tạo giọng thơ trữ tình, nhịp điệu cho đoạn thơ

+ Nhấn mạnh được thông điệp rằng vạn vật vẫn chuyển động, dòng đời vẫn chảy trôi làm cho cuộc đời vẫn còn đang sống chứ không dừng. Sự sống vẫn tiếp diễn, và chỉ khi những sự vật này vẫn còn sự sống thì cuộc sống vẫn còn ý nghĩa

Giải thích:

Các cấu trúc song song gắn từng sự vật với khả năng làm sống lại hoặc khẳng định sự sống, qua đó làm nổi bật thông điệp: dù phải đối diện với mất mát, cuộc sống vẫn tiếp tục vận động và con người vẫn có thể tìm thấy niềm tin để bước tiếp.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

Câu 3

Phân tích ý nghĩa của hình ảnh biểu tượng trong hai dòng thơ:

"Và chúng tôi đi trên gạch vỡ

Không khóc than như thể chẳng đau thương."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “gạch vỡ” trong mối liên hệ với hoàn cảnh và tâm trạng của những người còn sống.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh biểu tượng "gạch vỡ" có tác dụng tăng sức gợi hình, gợi cảm xúc về hình ảnh của những người đã mất và những người ở lại. Tâm nguyện của những người đã mất đó chính là người ở lại đừng quá đau thương và tiếp tục hoàn thành tâm nguyện còn đang dang dở của mình

Giải thích:

“Gạch vỡ” gợi hiện thực đổ nát và những tổn thương mà con người phải chịu đựng. Đặt bên cạnh hình ảnh những người vẫn bước đi, biểu tượng này làm nổi bật sức chịu đựng, nghị lực và tinh thần hướng về sự sống của người ở lại. Họ tiếp tục sống cũng là cách gìn giữ những giá trị và tiếp nối điều tốt đẹp mà người đã khuất để lại.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 4

Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát hình ảnh trung tâm, cảm xúc và tư tưởng được thể hiện xuyên suốt đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính của bài thơ là hình ảnh sự sống vẫn tiếp tục trôi chảy và không ngừng tiếp diễn. Người ở lại đừng quá đau thương vì người đã mất mà hãy tiếp tục sống ý nghĩa để hoàn thành tâm nguyện của người đã ra đi.

Giải thích:

Những sự vật: cánh buồm, hoa mướp, rau sam vẫn tồn tại giữa cảnh đổ nát, gợi sức sống không ngừng của thiên nhiên. Từ đó, tác giả liên hệ đến con người qua lời khẳng định “Chúng tôi sống thay cho người đã chết”, nhấn mạnh trách nhiệm tiếp nối sự sống và những giá trị của người đã khuất.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 5

Từ nội dung văn bản, anh/ chị có suy nghĩ gì về tầm quan trọng của thái độ sống tích cực của con người trong cuộc sống?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra bài học từ tinh thần vượt qua đau thương, hướng về sự sống trong văn bản, kết hợp suy nghĩ của bản thân để bàn luận về vai trò của thái độ sống tích cực.

Lời giải chi tiết

Trong cuộc sống, thái độ sống tích cực có vai trò vô cùng quan trọng và to lớn. Thật vậy, thái độ suy nghĩ và hành động tích cực cho phép chúng ta phát huy được hết năng lực và khả năng của chính bản thân mình. Đầu tiên, thái độ sống tích cực cho phép chúng ta giải phóng được hết năng lực tiềm tàng bên trong để dấn thân và bước vào con đường mà mình đã chọn. Thái độ sống tích cực, tự tin, tin tưởng bản thân mình sẽ là chiếc chìa khóa để ta thể hiện bản thân mình, dám nghĩ và dám làm vì ước mơ của bản thân. Không những thế, thái độ sống tích cực còn là yếu tố tiên quyết để ta thành công. Vì chắc chắn chúng ta sẽ gặp phải rất nhiều khó khăn, thử thách khác nhau nên thái độ sống tích cực sẽ giúp ta mạnh mẽ, không nản chí khi thất bại cho đến khi thành công thực sự. Cuối cùng, năng lượng tích cực giúp chúng ta sống hạnh phúc hơn. Ta suy nghĩ tích cực, yêu thương mọi người thì chắc chắn ta sẽ hạnh phúc.

Giải thích:

Trong bài thơ, những người còn sống vẫn bước đi giữa cảnh “gạch vỡ”, không để đau thương khiến mình gục ngã. Hình ảnh ấy cho thấy thái độ sống tích cực giúp con người vượt qua nghịch cảnh, tiếp nối những giá trị tốt đẹp và tìm thấy ý nghĩa cuộc sống ngay cả sau những mất mát lớn.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close