Đọc hiểu Những đứa con trong gia đình (Nguyễn Thi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11
Một loạt đạn súng lớn văng vẳng dội đến ầm ĩ trên ngọn cây. Rồi loạt thứ hai...Việt ngóc dậy. Rõ ràng không phải tiếng pháo lễnh lãng của
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
Nguyễn Thi
Một loạt đạn súng lớn văng vẳng dội đến ầm ĩ trên ngọn cây. Rồi loạt thứ hai...Việt ngóc dậy. Rõ ràng không phải tiếng pháo lễnh lãng của giặc. Đó là những tiếng nổ quen thuộc, gom vào một chỗ, lớn nhỏ không đều, chen vào đó là những dây súng nổ vô hồi vô tận. Súng lớn và súng nhỏ quyện vào nhau như tiếng mõ và tiếng trống đình đám dậy trời dậy đất hồi Đồng khởi. Đúng súng của ta rồi! Việt muốn reo lên. Anh Tánh chắc ở đó, đơn vị mình ở đó. Chà, nổ dữ, phải chuẩn bị lựu đạn xung phong thôi! Đó, lại tiếng hụp hùm...chắc là một xe bọc thép vừa bị ta bắn cháy. Tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ. Những khuôn mặt anh em mình lại hiện ra...Cái cằm nhọn hoắt ra của anh Tánh, nụ cười và cái nheo mắt của anh Công mỗi lần anh động viên Việt tiến lên...Việt vẫn còn đây, nguyên tại vị trí này, đạn đã lên nòng, ngón cái còn lại vẫn sẵn sàng nổ súng. Các anh chờ Việt một chút. Tiếng máy bay vẫn gầm rú hỗn loạn trên cao, nhưng mặc xác chúng. Kèn xung phong của chúng ta đã nổi lên. Lựu đạn ta đang nổ rộ...
(Trích Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Thi)
Câu 1
Đoạn văn trên được viết theo phương thức nào là chính?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ nội dung văn bản.
- Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt.
Lời giải chi tiết
Đoạn văn được viết theo phương thức tự sự là chính.
Mở rộng
Giải thích: Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.
Đoạn văn kể chuyện nhân vật Việt bị thương nặng trên chiến trường. Một lần tỉnh lại, Việt nghe tiếng súng của ta, nhớ về đồng đội và quyết tâm tìm về đơn vị.
Mở rộng
Giải thích: Qua đó, đoạn văn phản ánh tinh thần lạc quan, khát vọng sống mãnh liệt và ý chí chiến đấu ngoan cường, kiên định của người chiến sĩ trẻ dù đang rơi vào hoàn cảnh bị thương nặng, kiệt sức và cô độc giữa ranh giới sống - chết.
Câu 3
Xác định phép tu từ so sánh trong văn bản. Nêu hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ đó ?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Chỉ ra biện pháp tu từ.
- Nêu hiệu quả nghệ thuật.
Lời giải chi tiết
Phép tu từ so sánh trong văn bản được thể hiện qua câu văn: Súng lớn và súng nhỏ quyện vào nhau như tiếng mõ và tiếng trống đình đám dậy trời dậy đất hồi Đồng khởi. Hiệu quả nghệ thuật: đem tiếng súng lớn, súng nhỏ của ta so sánh với tiếng mõ, tiếng trống, nhà văn gợi lại âm thanh quen thuộc đã từng gắn bó với nhân vật Việt khi anh đang cô độc và bị thương nặng giữa chiến trường, đồng thời là sống dây tinh thần quật khởi của đồng bào miền Nam trong những ngày đánh Mỹ. Qua đó, ta thấy được tình yêu quê hương, ý chí, nghị lực phi thường của nhân vật Việt.
Mở rộng
Giải thích:
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Tại sao Tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ đối với nhân vật Việt ?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ đoạn trích.
- Tìm các chi tiết, hình ảnh thể hiện.
Lời giải chi tiết
Đối với nhân vật Việt, tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ . Bởi vì, đó là tiếng súng của đồng đội. Nó gọi Việt tới phía của sự sống. Tiếng súng đồng đội gọi chiến đấu đã tiếp thêm sức mạnh mới để gọi Việt đến.
Mở rộng
Giải thích: Tiếng súng là "mệnh lệnh trái tim", là kim chỉ nam hướng về sự sống. Giữa lúc sức kiệt, tiếng súng đã đánh thức bản năng chiến đấu, tiếp thêm dòng sinh lực phi thường để Việt vượt qua cơn đau, nhích từng bước về phía đơn vị.
Câu 5
Từ văn bản, việt đoạn văn ngắn bày tỏ suy nghĩ về ý chí, nghị lực của tuổi trẻ hôm nay.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Liên hệ nội dung văn bản.
- Rút ra bài học ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
- Nỗ lực học tập, nghiên cứu khoa học, vượt khó vươn lên trong cuộc sống.
- Dũng cảm khởi nghiệp, dấn thân vào các lĩnh vực mới, chấp nhận thất bại để rút ra bài học.
- Sẵn sàng xung phong đến những vùng xa xôi, tham gia các hoạt động tình nguyện, bảo vệ chủ quyền tổ quốc.
-...
Đoạn văn tham khảo:
Từ hình ảnh nhân vật Việt trong tác phẩm Những đứa con trong gia đình – một người lính trẻ bị thương nặng giữa chiến trường vẫn kiên cường hướng về tiếng súng đồng đội, chúng ta càng thêm thấm thía về giá trị của ý chí và nghị lực đối với thế hệ trẻ hôm nay. Ý chí, nghị lực là bản lĩnh vượt khó, sự kiên trì và lòng dũng cảm đối mặt với nghịch cảnh mà không chịu gục ngã. Trong thời đại hòa bình và phát triển hiện nay, ý chí của tuổi trẻ không còn thể hiện qua súng đạn chiến trường, mà qua sự nỗ lực vươn lên trong học tập, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng chinh phục những đỉnh cao tri thức. Những người trẻ giàu nghị lực là những người không sợ thất bại khi khởi nghiệp, sẵn sàng dấn thân vào những nơi đầu sóng ngọn gió, hay đơn giản là kiên trì theo đuổi mục tiêu dù gặp muôn vàn áp lực. Nghị lực chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công, giúp mỗi cá nhân khai phá tiềm năng của bản thân và khẳng định giá trị riêng; đồng thời tạo ra một nguồn sức mạnh tập thể đưa đất nước hội nhập và phát triển. Đáng buồn thay, bên cạnh những tấm gương sáng, vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thụ động, thiếu lý tưởng, dễ đầu hàng trước khó khăn hay sa ngã vào lối sống hưởng thụ. Lối sống "sợ va chạm", yếu đuối ấy không chỉ làm tha hóa bản thân mà còn trở thành gánh nặng cho xã hội. Là thế hệ nắm giữ tương lai của đất nước, mỗi chúng ta cần tự rèn luyện cho mình một bản lĩnh thép, coi khó khăn là đá thử vàng và luôn giữ vững niềm tin, khát vọng để tự tin bước đi trên con đường mình đã chọn.
Mở rộng
Giải thích:
- Đối với bản thân: Giúp con người khai phá giới hạn, rèn luyện bản lĩnh, vượt qua giông bão để đi đến thành công.
- Đối với xã hội: Tạo nên một thế hệ trẻ năng động, bản lĩnh, góp phần dựng xây đất nước phồn vinh và giàu mạnh.
Thằng Tí hay đem cho bố tôi những trái ổi. Nó trèo cây giỏi lắm, nhà nó có một vườn ổi. Những trái ổi to được nó lựa để dành cho bố đều có bịch ni lông lại đàng hoàng.
Chiều hôm qua, lúc chạy xe ngang một ngôi chợ nhỏ ven đường, tôi bỗng bắt gặp một cảm giác là lạ. Dường như ánh mắt tôi vừa trông thấy một cái gì đó. Cái gì đó là cái gì, ngay lúc đó tôi không nhận thức được, cũng không thể gọi tên ra, nhưng rõ ràng cái mà cái gì đó vừa gieo vào lòng tôi là một cảm giác rất đỗi thân thuộc, ấm áp và gần gũi.
Tôi sinh ra từ một vùng sâu vùng xa ở bưng biền Đồng Tháp, lớn lên giữa hương đồng cỏ nội. Nơi tôi sống ruộng lúa không hẳn là thẳng cánh cò bay mà đủ ngan ngát mùi rơm rạ sau mỗi mùa gặt.
Danh sách bình luận