Đọc hiểu Kiều bán mình chuộc cha (Nguyễn Du) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

KIỀU BÁN MÌNH CHUỘC CHA

Thương tình con trẻ cha già,

Nhìn nàng ông những máu sa ruột dàu:

Nuôi con những ước về sau,

Trao tơ phải lứa, gieo cầu đáng nơi.

Trời làm chi cực bấy trời,

Này ai vu thác cho người hợp tan!

Búa rìu bao quản thân tàn,

Nỡ đầy đọa trẻ, càng oan khốc già.

Một lần sau trước cũng là,

Thôi thì mặt khuất chẳng thà lòng đau!

Theo lời càng chảy dòng châu,

Liều mình ông rắp gieo đầu tường vôi.

Vội vàng kẻ giữ người coi,

Nhỏ to nàng lại tìm lời khuyên can:

Vẻ chi một mảnh hồng nhan,

Tóc tơ chưa chút đền ơn sinh thành.

Dâng thư đã thẹn nàng Oanh,(1)

Lại thua ả Lý bán mình hay sao? (2)

Cỗi xuân tuổi hạc càng cao,

Một cây gánh vác biết bao nhiêu cành.

Lòng tơ dù chẳng dứt tình,

Gió mưa âu hẳn tan tành nước non.

Thà rằng liều một thân con,

Hoa dù rã cánh, lá còn xanh cây.

Phận sao đành vậy cũng vầy,

Cầm như chẳng đậu những ngày còn xanh.

Cũng đừng tính quẩn lo quanh,

Tan nhà là một thiệt mình là hai.

Phải lời ông cũng êm tai,

Nhìn nhau giọt vắn giọt dài ngổn ngang.

(Câu 655-685, trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)

Chú thích:

(1) Đề Oanh: Theo Hán thư, cha nàng Đề Oanh phạm tội cung hình, nàng dâng thư lên tâu vua Văn để xin chuộc tội cho cha. Vua cảm động tấm lòng hiếu thảo mà tha tội cho cha nàng.

(2) Lý Ký: Theo Đường Tùng thư, nàng Lý Ký nhà nghèo, tình nguyện đem thân vào cung thần rắn để lấy tiền cứu cha mẹ. Về sau nàng lấy được thần rắn rồi lấy được Việt vương. Đây là lúc gia đình Kiều vừa gặp cơn gia biến, Kiều đã bán mình cứu cha và em, khi biết sự tình, cha nàng đòi chết để không làm phiền các con.