Đọc hiểu Thuyền và biển (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11
Em sẽ kể anh nghe
Chuyện con thuyền và biển:
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
THUYỀN VÀ BIỂN
Em sẽ kể anh nghe
Chuyện con thuyền và biển:
“Từ ngày nào chẳng biết
Thuyền nghe lời biển khơi
Cánh hải âu, sóng biếc
Đưa thuyền đi muôn nơi
Lòng thuyền nhiều khát vọng
Và tình biển bao la
Thuyền đi hoài không mỏi
Biển vẫn xa... còn xa
Những đêm trăng hiền từ
Biển như cô gái nhỏ
Thầm thì gửi tâm tư
Quanh mạn thuyền sóng vỗ
Cũng có khi vô cớ
Biển ào ạt xô thuyền
(Vì tình yêu muôn thuở
Có bao giờ đứng yên?)
Chỉ có thuyền mới hiểu
Biển mênh mông nhường nào
Chỉ có biển mới biết
Thuyền đi đâu, về đâu
Những ngày không gặp nhau
Biển bạc đầu thương nhớ
Những ngày không gặp nhau
Lòng thuyền đau - rạn vỡ
Nếu từ giã thuyền rồi
Biển chỉ còn sóng gió”
Nếu phải cách xa anh
Em chỉ còn bão tố
Câu 1
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định nhân vật trữ tình dựa vào đại từ nhân xưng, giọng điệu và người đang bày tỏ cảm xúc trong bài thơ.
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là: nhân vật "em" - người con gái mang những tâm tư tình cảm của tình yêu lứa đôi.
Giải thích:
"Em" là chủ thể trữ tình, bày tỏ những rung động, khát khao, nỗi nhớ và lo âu trong tình yêu. Hình tượng thuyền và biển là phương tiện để "em" giãi bày tâm sự.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Hai câu thơ: "Nhưng đêm trăng hiền từ/ Biển như cô gái nhỏ" sử dụng biện pháp tu từ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ để xác định và chỉ ra biểu hiện trong ngữ liệu
Lời giải chi tiết
Hai câu thơ sử dụng biện pháp tu từ:
+ So sánh "biển như cô gái nhỏ"
+ Nhân hóa "trăng - hiền từ"
Giải thích:
Biện pháp nhân hóa và so sánh kết hợp tạo nên hình ảnh đầy chất thơ, lãng mạn. Biển không còn là tự nhiên vô tri mà trở thành một thực thể có tâm hồn, có cảm xúc, gần gũi như con người.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Đọc kĩ toàn bộ văn bản, xác định chủ đề xuyên suốt.
- Khái quát ý chính dựa trên hình tượng nghệ thuật và mạch cảm xúc.
Lời giải chi tiết
Nội dung chính của bài thơ: Bài thơ thể hiện tình yêu đôi lứa sâu nặng, nồng nàn nhưng cũng đầy khát vọng và thử thách. Qua hình ảnh thuyền và biển, tác giả mô tả sự gắn bó, nhớ nhung, khát khao gần gũi, nhưng cũng có lúc phải cách xa, trải qua bão tố của tình yêu.
Giải thích:
Hình ảnh thuyền và biển vừa gắn bó, thấu hiểu nhau, vừa trải qua những lúc xa cách, giận hờn và đau khổ. Qua đó, Xuân Quỳnh thể hiện khát vọng yêu thương, gắn bó và nỗi sợ mất đi người mình yêu.
Mở rộng
Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…
Chỉ ra đặc điểm của thuyền và biển trong khổ thơ sau:
"Lòng thuyền nhiều khát vọng
Và tình biển bao la
Thuyền đi hoài không mỏi
Biển vẫn xa...còn xa"
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Phân tích hình ảnh thơ ở cả hai lớp nghĩa: nghĩa tả thực và nghĩa biểu tượng.
- Đặt trong mạch cảm xúc chung của bài thơ và tư tưởng về tình yêu.
Lời giải chi tiết
Thuyền tượng trưng cho con người với những khát vọng, ước mơ và nỗ lực không ngừng, luôn kiên trì tìm kiếm hạnh phúc và tình yêu. Biển lại biểu tượng cho tình yêu rộng lớn, bao la nhưng xa cách, khó nắm bắt, vừa dịu dàng vừa thử thách con tim. Sự kiên trì của thuyền trước khoảng cách bao la của biển gợi lên thông điệp về tình yêu chân thành: tình yêu đòi hỏi sự kiên nhẫn, bền bỉ và lòng thủy chung, đồng thời thể hiện những cảm xúc sâu kín của con người khi đối mặt với những khó khăn trong tình cảm. Như vậy, hình ảnh thuyền và biển không chỉ miêu tả tình yêu đôi lứa mà còn phản ánh những khát vọng và thử thách trong cuộc sống con người.
Giải thích:
Các từ ngữ “nhiều khát vọng”, “đi hoài không mỏi” nhấn mạnh sự chủ động, bền bỉ của thuyền; trong khi “bao la”, “vẫn xa... còn xa” làm nổi bật sự rộng lớn của biển và khoảng cách mà thuyền chưa thể vượt qua. Qua đó, khổ thơ gợi lên khát vọng yêu thương mãnh liệt nhưng cũng cho thấy tình yêu luôn có những điều khó nắm bắt.
Mở rộng
Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến
Từ câu chuyện của thuyền và biển trong bài thơ, em có suy nghĩ gì về tình yêu đôi lứa
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Từ hình tượng nghệ thuật, khái quát những đặc điểm, quy luật của tình yêu.
- Bày tỏ quan điểm cá nhân một cách chân thành, sâu sắc, có liên hệ thực tế.
Lời giải chi tiết
Câu chuyện thuyền và biển gợi nhắc rằng tình yêu đôi lứa vừa ngọt ngào lãng mạn nhưng cũng đầy những thử thách. Khi yêu, cần có khát vọng, sự kiên nhẫn và lòng thủy chung. Tình yêu đôi khi phải chịu xa cách, chờ đợi. Đó chính là phép thử của tình yêu giúp con người nhận ra giá trị đích thực của tình cảm và lòng thủy chung. Khi vượt qua khoảng cách, những yêu thương sẽ trở nên bền chặt và sâu sắc hơn, còn nếu không đủ kiên nhẫn và chân thành, tình yêu dễ trở nên phai nhạt, chỉ còn lại “bão tố” của cảm xúc. Qua đó, bài thơ nhắc nhở chúng ta rằng tình yêu đích thực không chỉ dựa vào cảm xúc nhất thời mà cần sự kiên nhẫn, sự hy sinh và lòng chân thành thì tình yêu mới thực sự tỏa sáng và trọn vẹn.
Giải thích:
Trong bài thơ, thuyền và biển luôn gắn bó, nhớ thương và thấu hiểu nhau, nhưng cũng có lúc xa cách, giận hờn. Điều đó cho thấy tình yêu muốn bền vững cần sự chân thành, thấu hiểu và nỗ lực vun đắp từ cả hai người.
Danh sách bình luận