content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Sông lấp (Trần Tế Xương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11

Sông kia rày đã nên đồng, Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

SÔNG LẤP

Sông kia rày đã nên đồng,

Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai.

Vẳng nghe tiếng ếch bên tai,

Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò.

(Thơ Trần Tế Xương, NXB Văn hoá - Thông tin, 1998)

Câu 1

Xác định hai phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả. 

Lời giải chi tiết

 Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Giải thích:

Bài thơ bộc lộ nỗi buồn, sự tiếc nuối của nhà thơ trước sự đổi thay của cảnh dòng sông bị lấp.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản 

Câu 2

Chỉ ra chi tiết trong bài thơ cho thấy con sông đã bị lấp

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những câu thơ trực tiếp miêu tả hiện trạng của dòng sông.

Lời giải chi tiết

Chi tiết trong bài thơ cho thấy con sông đã bị lấp: "Sông kia rày đã nên đồng/ Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai.”

Giải thích:

Dòng sông không còn tồn tại mà đã biến thành đất liền, được sử dụng để xây nhà và trồng trọt.

Câu 3

Phân tích hiệu quả của phép điệp từ được sử dụng trong dòng thơ thứ hai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại và phân tích tác dụng nhấn mạnh nội dung, cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Điệp từ "chỗ"

+ Nhấn mạnh về sự việc dòng sông đã bị lấp và nhường chỗ để làm nhà cửa, trồng ngô khoai.

+ Thể hiện sự đau đớn, xót xa của nhà thơ về sự việc ấy.

Giải thích:

Việc lặp lại từ “chỗ” làm nổi bật những mục đích sử dụng của phần đất sau khi sông bị lấp, qua đó nhấn mạnh sự biến đổi của cảnh vật và nỗi tiếc nhớ dòng sông xưa.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

Câu 4

Em có nhận xét gì về tâm trạng của tác giả trong hai câu thơ cuối?

"Vẳng nghe tiếng ếch bên tai,

Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích âm thanh, hình ảnh và phản ứng của nhân vật trữ tình để nhận xét tâm trạng.

Lời giải chi tiết

Tâm trạng của nhà thơ vô cùng tiếc thương, đau xót, tiếc nuối quá khứ. Nghe tiếng ếch mà kí ức hiện về trong ông về sự yên bình của đất nước.

Giải thích:

Tiếng ếch ở hiện tại gợi nhắc tiếng gọi đò của quá khứ. Cái “giật mình” thể hiện sự bất ngờ khi kí ức ùa về, đồng thời cho thấy nhà thơ vẫn đau đáu nhớ thương dòng sông đã mất.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close