Đọc hiểu Nguyệt cầm (Xuân Diệu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11

– Nhân hóa hình ảnh “sương bạc”; “khuya” cũng có hành động như con người: làm thinh; nín thở.

– Tác dụng của biện pháp tu từ:

+ Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, gợi cảm, sinh động.

+ Làm nổi bật vẻ đẹp gần gũi, sinh động và giàu sức sống của thiên nhiên.

+ Thể hiện sự cảm nhận tinh tế, tâm trạng sầu não của tác giả trong đêm trăng.

Khung cảnh mùa thu trong khổ thơ hiện lên với những nét đặc trưng:

- Không gian lạnh và trong trẻo: “Thu lạnh”, “nguyệt tỏ ngời” gợi bầu trời thu trong sáng nhưng lạnh lẽo.

- Âm thanh tiếng đàn buồn và ghê lạnh:

+ “Đàn ghê như nước” tạo cảm giác lạnh, sâu và buốt giá.

+ “Long lanh tiếng sỏi vang vang hận” gợi âm thanh lan xa, ngân dài như nỗi oán hờn.

- Nỗi nhớ và nỗi sầu: Hình ảnh “Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người” gợi sự hoài niệm, cô đơn và nỗi nhớ da diết.

=> Như vậy, khung cảnh mùa thu hiện lên tĩnh lặng, lạnh lẽo, huyền ảo và thấm đẫm nỗi buồn.

– Yếu tố tượng trưng trong bài thơ: “giọt rơi tàn như lệ ngân”.

– Nếu như “giọt” là đơn vị của chất lỏng thì “giọt rơi tàn như lệ ngân” lại là giọt ánh sáng, giọt âm thanh: âm thanh biến thành ánh sáng, ý thơ lung linh, chính tâm hồn tinh tế của thi nhân đã “kết” tiếng đàn kia từ âm, sắc thành giọt lỏng.

Đoạn văn tham khảo:

Qua hai câu thơ “Bốn bề ánh nhạc: biển pha lê / Chiếc đảo hồn tôi rợn bốn bề”, nhà thơ muốn bộc lộ tâm trạng cô đơn, lạc lõng của cái tôi cá nhân trước không gian mênh mông của nghệ thuật và cuộc đời. Âm nhạc được cảm nhận như một “biển pha lê” rộng lớn và huyền ảo, còn tâm hồn thi sĩ giống như một “chiếc đảo” nhỏ bé giữa không gian ấy. Hình ảnh này gợi cảm giác chơi vơi, cô độc và nhạy cảm của tâm hồn nghệ sĩ. Qua đó, nhà thơ thể hiện khát vọng được giao cảm với cuộc đời và tìm kiếm sự đồng điệu tâm hồn.