Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 11 | Luyện đề đọc hiểu lớp 11

Đọc hiểu Thương biển lắm cha ơi | Luyện đề đọc hiểu Văn 11

Đứng dậy đi cha! Cha ngồi đó đã nhiều ngày. Mắt ráo hoảnh nhìn ra phía biển

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

THƯƠNG BIỂN LẮM CHA ƠI

Đứng dậy đi cha!

Cha ngồi đó đã nhiều ngày.

Mắt ráo hoảnh nhìn ra phía biển

Chiếc điếu cày mấy ngày cha không động đến

Con thấy đau nhói tận tim mình

Tấm lưới trên tay cha đặt xuống, nâng lên

Con biết cha đứt từng khúc ruột.

"Biển chết rồi con ơi"!

Cha khóc.

Lần đầu tiên nước mắt người đàn ông đi biển như cha

vỡ ra như tia máu chảy quanh hốc má gầy gò.

Dân Miền Trung quê tôi

Mấy tuần nay không còn tiếng reo hò

Câu chuyện ra khơi không còn trong bữa ăn làng biển

Mẹ bỏ chợ, thuyền úp mình trên bến

Người ngư dân rồi sẽ ra sao

Làng biển quê tôi vốn dĩ đã quá nghèo

Cuộc sống mưu sinh từ con tôm con cá

Thuyền lưới ra khơi một đời cha chằm vá

Nuôi con nuôi cháu trưởng thành.

Có biển nơi mô như biển quê mình

Cá dưới lòng sâu cá trên mặt nước

Bao nhiêu cá chết vì nhiễm độc

Biển gào lên thủy táng những linh hồn

Làng biển quê tôi chìm ngập nỗi buồn

Cá chết hồn oan mắt chưa kịp nhắm.

Đứng dậy đi cha

Con thương cha nhiều lắm

Con biết người thương nhớ biển cha ơi!.

........

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ và các phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Tự do.

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Mở rộng

Giải thích:

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Tìm những chi tiết, hình ảnh miêu tả dáng vẻ và thái độ của người cha khi đứng trước biến cố biển quê hương.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Tìm các chi tiết, hình ảnh thể hiện.

Lời giải chi tiết

Các chi tiết, hình ảnh: "ngồi đó đã nhiều ngày", "Mắt ráo hoảnh nhìn ra phía biển", "Chiếc điếu cày mấy ngày cha không động đến", "Tấm lưới trên tay cha đặt xuống, nâng lên", "Cha khóc", "nước mắt... vỡ ra như tia máu chảy quanh hốc má gầy gò".

Mở rộng

Giải thích: Tác giả sử dụng các chi tiết tả thực mang tính gợi cảm cao, phác họa sự bần thần, chết lặng và nỗi đau đớn đến mức bất lực của người ngư dân khi thấy nguồn sống gắn bó cả đời mình bị hủy hoại.

Câu 3

Em hiểu như thế nào về nghĩa của hai câu thơ: "Bao nhiêu cá chết vì nhiễm độc / Biển gào lên thủy táng những linh hồn"?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ bài thơ.

- Giải nghĩa câu thơ.

Lời giải chi tiết

Nghĩa của câu thơ: Câu thơ phản ánh thảm họa môi trường biển nghiêm trọng khiến sinh vật biển chết hàng loạt; đồng thời nhân hóa "biển gào lên" để diễn tả sự giận dữ, đau đớn của thiên nhiên khi phải làm nấm mồ chôn cất những sinh linh tội nghiệp.

Mở rộng

Giải thích: Tác giả không chỉ phản ánh sự thật cay đắng về vụ ô nhiễm môi trường biển mà còn đưa vào đó cái nhìn nhân bản: cá không chỉ là nguồn sống của con người mà còn là những "linh hồn", những sinh mệnh của biển cả. Sự căm phẫn và xót thương hòa quyện làm tăng tính tố cáo thảm họa nhân tạo.

Câu 4

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ: "Lần đầu tiên nước mắt người đàn ông đi biển như cha / vỡ ra như tia máu chảy quanh hốc má gầy gò".

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp: So sánh (nước mắt người đàn ông... vỡ ra như tia máu).

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh nỗi đau đớn tận cùng, sự uất hận và bất lực của người cha vốn dĩ dạn dẫy sóng gió. Nước mắt rơi như "tia máu" thể hiện sự vỡ vụn từ bên trong nội tâm.

+ Tăng tính gợi hình, gợi cảm, tạo ấn tượng thị giác và cảm xúc vô cùng mạnh mẽ, xót xa cho người đọc.

Mở rộng

Giải thích:

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Từ tình cảm của người con dành cho cha và tình cảm của người cha dành cho biển trong đoạn trích, em hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân (trình bày từ 3 đến 5 dòng).

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Thông điệp: Hãy biết trân trọng, bảo vệ môi trường thiên nhiên (đặc biệt là biển) và luôn yêu thương, sẻ chia với những khó khăn của người thân, gia đình.

Đoạn văn tham khảo:

Qua tình cảm sâu nặng của người con dành cho cha và tình yêu biển tha thiết của người ngư dân trong đoạn trích, bài thơ đã gửi gắm đến chúng ta thông điệp sâu sắc về ý thức bảo vệ môi trường biển gắn liền với lòng đồng cảm, trách nhiệm trước cuộc sống của con người. Biển cả không chỉ là món quà của thiên nhiên mà còn là không gian sinh tồn, là "máu thịt" nuôi sống bao thế hệ người dân lao động nghèo. Thảm họa ô nhiễm môi trường không chỉ hủy hoại hệ sinh thái dưới lòng đại dương mà còn đẩy bao gia đình ngư dân vào cảnh kiệt quệ, vỡ vụn cả về vật chất lẫn tinh thần. Do đó, bảo vệ biển cũng chính là bảo vệ nguồn sống, bảo vệ nụ cười và hạnh phúc của những con người chất phác nơi làng biển. Là thế hệ trẻ hôm nay, chúng ta cần nâng cao ý thức giữ gìn môi trường sống, cất lên tiếng nói lên án những hành vi tàn phá thiên nhiên, đồng thời biết sẻ chia, đồng cảm trước những mất mát của đồng bào để cuộc sống thêm nhân văn và bền vững.

Mở rộng

Giải thích:

Biển không chỉ là thiên nhiên mà còn là không gian sinh tồn, là "máu thịt" của người ngư dân. Việc tàn phá biển chính là tàn phá cuộc sống và hạnh phúc của con người. Thông điệp giúp học sinh nâng cao ý thức trách nhiệm với môi trường sống và biết đồng cảm với nỗi đau của lao động nghèo.