Đọc hiểu Xó bếp (Nguyễn Duy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Xó bếp Nơi ấy mẹ ta nhễ nhại mồ hôi

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Xó bếp

Nơi ấy

mẹ ta nhễ nhại mồ hôi

đàn con lóc nhóc khóc cười

buổi nhá nhem len lén mò cơm nguội

bảy sắc cầu vồng trong xó xỉnh lọ lem

 

Nơi ấy

ta nướng khoai lùi sắn

xoa xít hít hà… thơm bùi cháy họng

lấm tấm đầy đầu bụi bồ hóng

lép bép lửa tàu cau

râu tôm nấu với ruột bầu

húp suông

 

Nơi ấy vùng ta còn đun rạ đun rơm

cơm nếp cứ thơm canh cua cứ ngọt

con cá kho dưa quả cà kho tép

việc vặt giúp bà ta từng quen tay

gạo chiêm ghế ngô gạo mùa độn khoai bà dạy ta chữa khê chữa nhão

ngọn lửa giữ qua đêm dai trong trấu

âm ỉ lòng ta đến bao giờ

 

Nơi ấy

nhá nhem giữa quên và nhớ

đỉnh núi hiện lên bóng bà và mẹ

mây chiều hôm gánh gạo đưa ta

tất tưởi đường xa cầu vồng ráng đỏ

 

Mặt trận dời vào sâu

ngày mai ta dừng chân nơi nào

khoảng trống phía trước vẫn bỏ ngỏ

đâu biết những gì chờ ta đằng kia

chỉ biết đời ta khởi đầu từ nơi ấy…

Mặt trận đường 9 – Nam Lào, 1971

(Trích Xó bếp, Tập thơ Mẹ và Em, Nguyễn Duy, NXB Thanh Hoá, 1987)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Nhận diện thể thơ dựa vào đặc điểm hình thức của thơ

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích: Các dòng thơ trong bài không bị ràng buộc bởi số chữ hay số câu cố định, cách ngắt nhịp linh hoạt, cấu trúc khổ thơ cũng không theo quy tắc chặt chẽ. Đây là đặc điểm tiêu biểu của thơ tự do, phù hợp để bộc lộ cảm xúc của tác giả.

Câu 2

Chỉ ra những hình ảnh miêu tả cuộc sống sinh hoạt trong đoạn thơ sau:

Nơi ấy vùng ta còn đun rạ đun rơm

cơm nếp cứ thơm canh cua cứ ngọt

con cá kho dưa quả cà kho tép

việc vặt giúp bà ta từng quen tay

gạo chiêm ghế ngô gạo mùa độn khoai

bà dạy ta chữa khê chữa nhão

ngọn lửa giữ qua đêm dai trong trấu

âm ỉ lòng ta đến bao giờ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, xác định các hình ảnh cụ thể gắn với sinh hoạt đời sống hằng ngày của con người

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh miêu tả cuộc sống sinh hoạt trong đoạn thơ: Đun rạ đun rơm; cơm nếp; canh cua; con cá kho dưa; quả cà kho tép; gạo chiêm ghế ngô; gạo mùa độn khoai; ngọn lửa giữ qua đêm trong trấu.

Câu 3

Chỉ rõ và nêu hiệu quả của phép điệp từ được sử dụng trong bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định từ hoặc cụm từ được lặp lại nhiều lần trong bài.

- Phân tích tác dụng của phép điệp trong việc nhấn mạnh nội dung, tạo nhịp điệu và bộc lộ cảm xúc.

Lời giải chi tiết

– Điệp từ: Nơi ấy

– Tác dụng:

+ Tạo ra nhịp điệu cho bài thơ.

+ Nhấn mạnh không gian xó bếp quê nhà, nơi gắn với tuổi thơ, với bà và mẹ; gợi lên dòng hồi tưởng liên tiếp của nhân vật trữ tình về những kỉ niệm bình dị mà sâu sắc.

+ Làm nổi bật tình cảm gắn bó, trân trọng của tác giả đối với nguồn cội gia đình.

Câu 4

Nhận xét của anh/chị về tình cảm của nhân vật trữ tình được thể hiện qua văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các hình ảnh, kỉ niệm và cảm xúc trong bài thơ để nhận ra tình cảm chủ đạo của nhân vật trữ tình

Lời giải chi tiết

– Cảm xúc của nhân vật trữ tình được gợi lên từ hình ảnh xó bếp nghèo nàn, đơn sơ, mà ấm áp yêu thương. Từ nỗi nhớ về xó bếp, lần lượt những kỉ niệm tuổi thơ nhọc nhằn bên mẹ, bên bà hiện về. Cũng chính từ những kí ức ấy gợi tác giả nghĩ về ngày mai nơi sa trường, nhưng không hề sợ hãi mà đầy động lực từ chính xó bếp đơn sơ.

– Nhận xét về cảm xúc: Gia đình, quê hương chính là nơi ta được sinh ra, là nơi ta bắt đầu cuộc đời, là nơi ta thuộc về. Thức tỉnh trong mỗi chúng ta tình yêu, trách nhiệm với gia đình, quê hương,…

Câu 5

Từ văn bản, anh/chị hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Khái quát ý nghĩa nội dung của văn bản.

- Rút ra bài học hoặc thông điệp sống từ hình ảnh và cảm xúc trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Từ văn bản, ta nhận ra rằng gia đình và quê hương chính là điểm khởi đầu của mỗi con người. Những điều giản dị như bếp lửa, bữa cơm nghèo hay lời dạy của bà, của mẹ đều trở thành nguồn sức mạnh nâng đỡ ta trong cuộc đời. Khi bước ra những chặng đường xa, con người vẫn luôn mang theo ký ức và tình yêu thương từ mái nhà thân thuộc. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng gia đình, giữ gìn những giá trị giản dị của quê hương và sống có trách nhiệm với cội nguồn của mình.

PH/HS Tham Gia Nhóm Lớp 10 Để Trao Đổi Tài Liệu, Học Tập Miễn Phí!

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close