Đọc hiểu Thằng em tôi (Thái Chí Thanh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Tôi dám chắc với các bạn rằng, không có đứa bé nào nghịch hơn cu Dũng em tôi. Tôi làm cái gì nó cũng học theo rồi phá quấy.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

THẰNG EM TÔI

Tôi dám chắc với các bạn rằng, không có đứa bé nào nghịch hơn cu Dũng em tôi. Tôi làm cái gì nó cũng học theo rồi phá quấy. Mới năm tuổi, bé loắt choắt mà chơi với nhau, lúc nào nó cũng đòi thắng. Có lúc cáu quá, tôi phát nhẹ một cái là y như rằng, nó khóc rinh lên, làm như đau đớn lắm. Chờ mẹ tôi dỗ mãi mới chịu nín. Lại còn cái chuyện ăn tham của nó nữa chứ, tôi có kể cả ngày cũng không hết. Cậy là bé nhất nhà nên cái gì cu Dũng cũng đòi phần hơn. Dù hai là trái ổi, múi bưởi hay bất kỳ thứ quà ai cho, nó cũng đòi phần nhiều, phần to mới đến lượt tôi.

Có lần mẹ tôi mua về hai cái bánh cốm y hệt nhau. Tất nhiên là cu Dũng đòi chọn trước rồi. Nó cứ dương mắt, nhìn đi nhìn lại hai cái bánh, làm cho tôi phải chờ lâu, sốt cả ruột rồi mới bất ngờ cắn một miếng rõ to vào cái bánh nó đưa cho tôi. Đã thế, nó còn cười khoái trá, hở cả mấy cái răng sún, làm cho tôi điên cả ruột. Vậy mà mẹ tôi cũng chỉ mắng nó: “Con hư thế!” rồi xoa đầu tôi: “Con là anh, nhường em vậy”

Nhưng lắm khi cu Dũng cũng dại lắm cơ. Thì ngay chiều qua đấy thôi. Mẹ tôi mua về cho hai anh em hai chú gà trống choai để nuôi. Cu Dũng khoái lắm, lau tau đòi chọn trước. Nó xí ngay con gà nhỉnh hơn nhưng thấp tè, mọc đủ lông đuôi và cánh. Tôi mừng rơn, vì con gà cồ, đang trụi lông thuộc về mình, nhưng vẫn làm ra vẻ buồn nên cu cậu cười tít cả mắt. Thế rồi sáng nay, tôi lụi cụi đào giun, bắt châu chấu để “bồi dưỡng” cho gà. Cu cậu cũng lanh chanh làm theo. Nhưng nó thì làm được gì. Rốt cuộc, tôi phái cho cả hai con ăn cùng ăn. Ghét nỗi, con gà của nó đã ăn chực lại chẳng biết điều, tinh y hệt chủ, mổ nhanh như chớp, tranh hết cả phần của gà tôi. Thế mà cu Dũng còn reo hò, vỗ tay, khen con gà của nó. Bực quá, tôi nổi cáu:

– Này…Chiều nay anh bận học, Dũng phải kiếm mồi cho cả hai con đấy.

Nó vênh váo:

– Được thôi !

Tưởng cu cậu sỹ diện, nói cho oai, nào ngờ, nó làm thật.

Cho đến lúc đi học về, tôi mới sững người khi biết Dũng bị cảm nắng, đang nằm ở bệnh xá. Thảo nào, ngồi ở lớp, tôi cứ thấp thỏm, lo lo mà chẳng hiểu vì sao. Chắc là Dũng trốn mẹ, ra bãi vồ châu chấu cả buổi chiều đây…

Tôi vù ngay lên trạm xá. May quá, Dũng đã đỡ. Nó nằm trên giường bệnh, từ từ hé cặp mắt mệt mỏi nhìn tôi

– Em chẳng kiếm được con châu châu nào cho gà cả anh ạ – Nó nói, giọng mệt mỏi.

– Lần sau đừng có mà phơi nắng nữa em nhé – Tôi nói khẽ với Dũng. Sợ mẹ nghe lại trách, tôi vội lấy một quả quýt bóc vỏ, đưa cho Dũng- Em gắng ăn cho đỡ mệt nào…

– Em…ứ ăn đâu…Dũng vừa nói vừa đưa mắt nhìn bao nhiêu là quà, bánh đặt trên chiếc bàn nhỏ bên cạnh – Anh ăn đi… Cho anh hết đấy.

– Không… Em không ăn anh cũng…

Tôi cảm động quá, không nói tiếp được nữa. Ôi, thằng em nghịch ngợm của tôi sao hôm nay lại thảo thế. Tự dưng, tôi thấy sống mũi cay cay và nước mắt cứ trào ra. Tôi muốn nói: “Anh thương em lắm. Cố ăn đi cho chóng khỏi” mà chẳng hiểu sao, cứ ngắc ngứ trong cổ, không nói ra được.

Chú thích: Nhà văn Thái Chí Thanh hiện là Chủ tịch Hội đồng Văn học thiếu nhi Hội Nhà văn Việt Nam khóa X. Ông sinh 1953 tại Nghệ An, từng tham gia chiến trường miền Nam trước năm 1975, tốt nghiệp cử nhân sử học Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1981 và cao học tại Moskva, Liên Xô năm 1989. Từ năm 2002 đến 2014, ông là cán bộ ngoại giao ở Ba Lan và Hoa Kỳ. Về nước ông làm Biên tập viên NXB Hội Nhà văn đến nay. Thái Chí Thanh đã xuất bản 14 tác phẩm gồm truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện đồng thoại cho thiếu nhi. Đặc biệt, tập truyện đồng thoại Gấu con học đếm của ông được NXB Kim Đồng phát hành 30.632 bản vào tháng 7.2009, và nhóm biên soạn sách Tiếng Việt 1, tập 2, bộ Chân trời sáng tạo, đã soạn thành bài Gấu con chia quà đưa vào sách giáo khoa. Nhân dịp Trại Sáng tác Văn học thiếu nhi do Hội Nhà văn Việt Nam sắp tổ chức ở Khu Du lịch Sao Mai tại thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên mà nhà văn Thái Chí Thanh là nhân tố chủ lực.

Câu 1

Xác định ngôi kể được dùng trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các ngôi kể

- Căn cứ vào đại từ xưng hô xuất hiện trong văn bản để xác định.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ nhất

Giải thích: Người kể xưng “tôi” xuyên suốt để kể lại câu chuyện về em trai mình từ chính trải nghiệm, cảm xúc của bản thân.

Câu 2

Tìm trong văn bản các chi tiết thể hiện tính cách nghịch ngợm, ham thắng của nhân vật cu Dũng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ toàn bộ văn bản

- Xác định các chi tiết thể hiện tính cách nghịch ngợm, ham thắng của nhân vật cu Dũng.

Lời giải chi tiết

Một trong các chi tiết: “đòi chọn trước”, “đòi phần hơn”, “cắn một miếng rõ to vào cái bánh nó đưa cho tôi”, “xí ngay con gà nhỉnh hơn”

Giải thích:

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau:

"Ghét nỗi, con gà của nó đã ăn chực lại chẳng biết điều, tinh y hệt chủ, mổ nhanh như chớp, tranh hết cả phần của gà tôi."

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ

- Nhận diện và phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh “tinh y hệt chủ” và “mổ nhanh như chớp”

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật sự láu lỉnh, ranh mãnh của con gà, qua đó phản ánh tính cách của cu Dũng.

+ Thể hiện sự bực mình, bất lực của người anh trước trò nghịch ngợm của em.

+ Tăng tính sinh động, hấp dẫn cho câu văn.

Câu 4

Phân tích sự thay đổi trong thái độ và tình cảm của nhân vật “tôi” dành cho cu Dũng từ đầu đến cuối câu chuyện. Sự thay đổi đó có ý nghĩa gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kỹ diễn biến tâm lý nhân vật “tôi”.

- Phân tích ý nghĩa

Lời giải chi tiết

- Sự thay đổi: Ban đầu: bực mình, khó chịu, “điên cả ruột”, cho rằng em hư. Cuối: lo lắng, thấp thỏm; khi thấy em nhường quà thì xúc động, “sống mũi cay cay”, “nước mắt trào ra”.

- Ý nghĩa: Thể hiện tình cảm anh em sâu sắc; sự bao dung, thấu hiểu giúp con người trưởng thành hơn; nhắc nhở người đọc trân trọng tình thân.

Câu 5

Từ câu chuyện về hai anh em trong văn bản, hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5-7 dòng) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự bao dung, nhường nhịn trong tình cảm gia đình.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý triển khai:

- Giải thích ngắn gọn: tha thứ, vị tha là sẵn sàng bỏ qua lỗi lầm, nghĩ đến người khác.

- Vai trò: gắn kết yêu thương, hóa giải mâu thuẫn, tạo không khí gia đình ấm áp; giúp mỗi thành viên hoàn thiện bản thân.

- Bài học nhận thức, hành động.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Tha thứ và lòng vị tha là sợi dây vô hình gắn kết các thành viên trong gia đình. Trong văn bản “Thằng em tôi”, dù cu Dũng nghịch ngợm, ham hơn, nhưng khi em ốm và biết nhường quà, người anh đã xúc động, vỡ òa. Chính sự bao dung đã giúp hai anh em thêm yêu thương. Trong gia đình, không ai là hoàn hảo. Nhờ có tha thứ, những mâu thuẫn nhỏ được hóa giải, tình cảm càng thêm bền chặt. Ngược lại, nếu giận hờn, ích kỷ, tổ ấm sẽ trở nên lạnh lẽo. Vì vậy, mỗi người cần học cách vị tha, biết đặt mình vào vị trí của người thân để yêu thương nhiều hơn.

PH/HS Tham Gia Nhóm Lớp 10 Để Trao Đổi Tài Liệu, Học Tập Miễn Phí!

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close