Đọc hiểu Lỡ bước sang ngang (Nguyễn Bính) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Những từ ngữ, hình ảnh đậm chất dân gian gồm: “một nắng hai sương”, “sóng gió ngang sông”, “miếu thiêng”, “nhà hương khói”

Giải thích: Đây đều là những hình ảnh quen thuộc trong ca dao và đời sống truyền thống. Chúng gợi không gian làng quê, hôn nhân sắp đặt, thân phận người phụ nữ và tín ngưỡng dân gian, tạo nên giọng điệu trữ tình đậm bản sắc dân tộc trong thơ Nguyễn Bính.

- “Sóng gió ngang sông” là ẩn dụ cho những biến cố, thử thách, bất trắc trong cuộc đời.

- “Đầy thuyền hận” là ẩn dụ cho nỗi uất ức, đau khổ, bi kịch nội tâm.

- “Không tới bờ” ẩn dụ cho nỗi lo về một tương lai không hạnh phúc.

- Tác dụng:

+ Biện pháp ẩn dụ làm nổi bật dự cảm bất hạnh của người chị khi bước vào cuộc hôn nhân không tình yêu

+ Khắc họa sâu sắc tâm trạng lo âu, đau đớn và bi kịch thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ.

- Tác giả thể hiện sự cảm thông sâu sắc, xót thương và trân trọng đối với nhân vật chị.

- Qua việc khắc họa tâm trạng đau đớn khi “bước sang ngang”, nỗi lo sợ tương lai và sự hi sinh cho gia đình, nhà thơ bày tỏ niềm thương cảm trước bi kịch tình duyên của người phụ nữ trong xã hội cũ, đồng thời lên án những ràng buộc lễ giáo đã đẩy họ vào cảnh éo le.

Đoạn trích gửi gắm thông điệp sâu sắc về bi kịch của người phụ nữ trong xã hội cũ khi không được quyền quyết định hạnh phúc của mình. Hôn nhân nếu thiếu tình yêu sẽ trở thành “sóng gió ngang sông”, để lại những day dứt và tổn thương suốt đời. Tác phẩm nhắc nhở con người hôm nay cần trân trọng quyền tự do yêu thương và lựa chọn hạnh phúc. Đồng thời, mỗi người cũng cần sống có trách nhiệm với gia đình nhưng không nên đánh mất khát vọng chính đáng của bản thân. Giá trị nhân văn ấy khiến đoạn thơ vẫn còn nguyên ý nghĩa trong đời sống hiện đại.