Đọc hiểu Mẹ ta trả nhớ về không (Đỗ Trung Quân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Chủ thể trữ tình: Người con – nhân vật "ta" trong bài thơ

Giải thích: Bài thơ sử dụng đại từ “ta”. “Ta” là người con xa nhà, nhiều năm sau trở về thăm mẹ. Vì thế, chủ thể trữ tình là người trực tiếp bộc lộ nỗi đau khi mẹ mất trí nhớ và không còn nhận ra con.

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Giải thích: Bài thơ có yếu tố kể chuyện (người con đi xa, trở về), có miêu tả tình huống người mẹ mất trí nhớ. Tuy nhiên, mục đích chính là bộc lộ nỗi đau, xót xa, nghẹn ngào của người con.

- Biện pháp đối lập:

+ “Mẹ ta thì khóc” >< “ta đi thì cười”

+ “Ta khóc” >< “Mẹ cười”

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

+ Cho thấy được cảm xúc trái ngược của hai mẹ con. Khi người con ra đi, người mẹ khóc vì sắp phải xa con và cũng vì lo lắng cho người con đi xa có gặp phải chuyện gì không; còn người con thì cười vì sắp được bước vào đời, được làm người trưởng thành. Và đến khi người con trở về nhà, người con khóc vì nhớ mẹ, nhớ nhà còn người mẹ thì cười như một kiểu xã giao với khách đến nhà bởi lẽ người mẹ không gặp con nhiều năm chỉ nhớ được dáng vẻ khi trước của con và đã coi người con như một vị khách, một người xa lạ

Ký ức chính là sợi dây thiêng liêng kết nối con người với cội nguồn, với những người thân yêu và với chính bản thân mình trong quá khứ. Những kỷ niệm dù vui hay buồn đều góp phần tạo nên bản sắc riêng của mỗi người, là tấm bản đồ dẫn lối ta trở về với những giá trị cốt lõi của cuộc sống. Khi ký ức mất đi, con người không chỉ đánh mất quá khứ mà còn đánh mất một phần quan trọng của hiện tại và tương lai. Vì vậy, bài học sâu sắc nhất mà mỗi chúng ta cần ghi nhớ: hãy trân trọng từng khoảnh khắc bên người thân, hãy yêu thương khi còn có thể, bởi những ký ức đẹp hôm nay sẽ là hành trang quý giá cho ngày mai. Đừng để đến khi mất đi rồi mới nhận ra giá trị của những điều giản dị, thân thương nhất.