Đọc hiểu Xẻng mùi (Nguyễn Ngọc Tư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(Tóm tắt đoạn đầu: Đức là cậu bé sống gắn bó với xóm Mũi. Hoàn cảnh của cậu vô cùng đặc biệt: cậu mồ côi ba, sống với ông ngoại và mẹ, những cơn sốt hồi cậu còn nhỏ đã cướp đi đôi chân của cậu, vì vậy cậu luôn nuôi ước mơ thành bác sĩ. Hết lớp năm, trường ở xã không có người dạy, cậu phải xa xóm Mũi để ra huyện học tiếp)

Nhưng càng đến ngày tựu trường, lòng nó càng bồn chồn, buồn buồn làm sao đâu á. Thương ông ngoại với má dành dụm hồi trước giờ đều lo quần áo, sách vở cho nó. Ông ngoại đã lén bán chiếc xuồng be mười để góp tiền với cậu Hai mua cho nó một chiếc xe lăn tay bóng loáng. Ông ngoại nói từ nhà cậu lại trường xa lắm, không chống nạng đi học được. Tội nghiệp, chiếc xuồng đã cùng ông ngoại, đi giăng lưới, mò tôm... Bây giờ bán đi, cũng buồn, ông ngoại ra ngoài sàn lãn ngồi, mặt ngó ra rừng, hút thuốc. Thằng Đức thấy hết, nó cảm động trong lòng lắm, càng cảm động càng tự nhủ, mình phải cố học để không phụ lòng ông ngoại, không phụ lòng má và bà con xóm Mũi này.

Nhưng chút nữa sáng, nó phải rời xóm Mũi thật rồi. Gió phăng phăng thổi qua nóc nhà lá nghe phần phật. Thằng Đức nghe má nó múc nước vô cái ấm nhôm rồi thổi lửa phù phù trên bếp. Ông ngoại chắc ngồi gần đâu đó, thằng Đức nghe má nói nhỏ:

- Chắc con nhớ nó lắm, ba à.

- Ừ, ông ngoại trả lời, nó giống thằng chồng bây in hệt.

- Con nhìn thằng Đức là như con thấy ảnh vậy. Ảnh cũng mất, bây giờ nó cũng đi xa.

- Bây... - Ông ngoại chắc lưỡi - ... Bây làm sao đâu... Phải lo tương lai cho nó. Sinh nó ra mà không lo cho con cái học hành là tội lắm, bây à.

Thằng Đức cựa mình lò mò tìm hai cái nạng. Bây giờ cũng còn sớm, nhưng nó muốn thức dậy, ngồi bên má, bên ông ngoại, bên khói của nhà mình cho hả hê, chút nữa đã xa mất tiêu rồi.

Trời sáng trắng, mấy đứa bạn cùng đi ra huyện học đã chờ sẵn dưới bến, mấy đứa ở lại cũng chen nhau quần cút chạy ra tiễn. Bà con xóm lại đông thiệt đông. Sương vẫn còn giăng trắng ngầu chỗ rặng sú vẹt sau dãy nhà sàn san sát bên kia kinh. Ông ngoại bọ đồ bà ba nâu mới nhặt mượn xuồng máy của chú Tư đưa bảy con nít ra huyện. Máy nổ giòn tan, chân vịt đặt bùm xuống nước, chiếc xuồng từ từ ra khỏi bến. Ông ngoại chạy chậm thiệt chậm để còn thời gian cho thằng Đức rướn cần cổ lên, kêu:

- Má đừng buồn nghe, mai mốt con về.

Ngoại cười:

- Cái thằng, thì mai mốt ngoại với má mày cũng ra thăm. Í, mắc mớ gì mà con khóc. Thiệt tình... cái thằng... đàn ông con trai gì mà tệ quá.

Thằng Đức quẹt nước mắt ngượng ngùng cười, nó không quên ngoái về cửa sông thầm làm một cái vẫy chào ba nó.

Phía có ba là biển."

(Tích từ truyện ngắn "Xẻng Mùi" - Nguyễn Ngọc Tư)