Soạn bài Yên Tử, núi thiêng SGK Ngữ văn 9 tập 2 Kết nối tri thức

Có, em thường tìm hiểu trước về nơi sắp đến khi đi tham quan hay du lịch. Loại tài liệu em quan tâm tìm đọc, xem, nghe khi tìm hiểu về nơi sắp đến bao gồm:

- Bài viết trên báo chí: Cung cấp thông tin về các sự kiện, lễ hội, hoạt động văn hóa đang diễn ra tại địa điểm du lịch.

- Video giới thiệu về địa điểm du lịch: Giúp em có cái nhìn trực quan hơn về địa điểm sắp đến.

- Có, em thường tìm hiểu trước về nơi sắp đến khi đi tham quan hay du lịch.

- Loại tài liệu em quan tâm tìm đọc, xem, nghe khi tìm hiểu về nơi sắp đến bao gồm:báo chí, Video giới thiệu,...

- Ý kiến cá nhân: có/không

- Loại tài liệu giới thiệu về danh lam thắng cảnh, đặc sản nổi tiếng,...

Một số danh lam thắng cảnh có di tích lịch sử mà em đã đến hoặc đã biết:

- Hồ Hoàn Kiếm - Hà Nội

- Ngã Ba Đồng Lộc - Hà Tĩnh

- Phố cổ Hội An - Quảng Nam

- Kinh thành Huế

Những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử nổi tiếng: Hồ Gươm, Hồ Tây, Hoàng thành Thăng Long, Văn miếu Quốc tử giám, Cột cờ Hà Nội, đền Ngọc Sơn, Lăng Bác, phố cổ, làng cổ Đường Lâm…

Một số danh lam thắng cảnh có di tích lịch sử: phố cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn,...

Tác giả sử dụng những hình ảnh miêu tả đầy ấn tượng như "những cánh cung núi trùng điệp", "khu Đông Bắc mênh mông", "cao 1 068 m", "vút lên chon von" để vẽ nên bức tranh hùng vĩ của ngọn núi Yên Tử.

Những hình ảnh miêu tả đầy ấn tượng như “những cánh cung núi trùng điệp”, “khu Đông Bắc mênh mông”, “cao 1 068m”, “vút lên chon von” để vẽ bức tranh hùng vĩ của ngọn núi Yên Tử.

Nêu ra những hình ảnh đầy ấn tượng.

Người viết cho biết:

Núi Yên Tử thuộc thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Nằm cách trung tâm thành phố Uông Bí 14 km về phía tây bắc.

Cách Hòn Gai 40 km theo trục đường 18A.

=> Với những thông tin trên, du khách có thể dễ dàng xác định vị trí và lên kế hoạch cho chuyến đi của mình đến núi Yên Tử.

Không gian của núi Yên Tử:

- Thuộc thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

- Cách trung tâm thành phố Uông Bí 14 km về phía tây bắc.

- Cách Hòn Gai 40 km theo trục đường 18A.

Tọa độ không gian của núi Yên Tử là: thuộc thành phố Uông Bí, cách trung tâm thành phố 14km về phía Tây Bắc. Từ Hòn Gai, ngược trục đường 18A 40km sẽ đến Uông Bí.

Những hình ảnh, chi tiết:

- Thung lũng dài và hẹp, giới hạn bởi ngọn núi Cánh Gà ở phía Nam, Bảo Đài ở phía bắc, thoạt trông như những thành quách cổ xưa. 

- Những khu vườn xum xuê cây ăn quả: vải, nhãn, mận, đào, mùa nào thức ấy, những mảnh ruộng mía thân tím thẳng tắp, nối tiếp hai bên đường. 

- Suối Giải Oan trong veo, chảy ngoằn ngoèo trong thung lũng, trên nền "đá cuội và sỏi trắng, cắt con đường từ Lán Tháp vào Yên Tử 9 đoạn, khiến du khách ngỡ là 9 con suối khác nhau. 

- Hai bên bờ suối, hoa dành và hoa bướm vàng rộm. Đây đó có những khóm hoa hải đường chen với hoa thuỷ tiên đang nở bung những cánh mỏng phớt tím

Vẻ đẹp của lối vào Yên Tử đã được miêu tả bằng những chi tiết, hình ảnh sau:

- đi giữa lòng thung lũng dài và hẹp, giới hạn bởi ngọn núi Cánh Gà ở phía Nam, Bảo Đài ở phía bắc, thoạt trông như những thành quách cổ xưa

- những khu vườn xum xuê cây ăn quả: vải, nhãn, mận, đào, mùa nào thức ấy, những mảnh ruộng mía thân tím thẳng tắp, nối tiếp hai bên đường.

- suối Giải Oan trong veo, chảy ngoằn ngoèo trong thung lũng, trên nền "đá cuội và sỏi trắng, cắt con đường từ Lán Tháp vào Yên Tử 9 đoạn, khiến du khách ngỡ là 9 con suối khác nhau.

- hai bên bờ suối, hoa dành và hoa bướm vàng rộm. Đây đó có những khóm hoa hải đường chen với hoa thuỷ tiên đang nở bung những cánh mỏng phớt tím.

Vẻ đẹp của lối vào Yên Tử đã được miêu tả bằng những chi tiết, hình ảnh sau:

- đi giữa lòng thung lũng dài và hẹp, giới hạn bởi ngọn núi Cánh Gà ở phía Nam, Bảo Đài ở phía bắc, thoạt trông như những thành quách cổ xưa

- những khu vườn xum xuê cây ăn quả: vải, nhãn, mận, đào, mùa nào thức ấy, những mảnh ruộng mía thân tím thẳng tắp, nối tiếp hai bên đường.

- suối Giải Oan trong veo, chảy ngoằn ngoèo trong thung lũng, trên nền "đá cuội và sỏi trắng, cắt con đường từ Lán Tháp vào Yên Tử 9 đoạn, khiến du khách ngỡ là 9 con suối khác nhau.

- hai bên bờ suối, hoa dành và hoa bướm vàng rộm. Đây đó có những khóm hoa hải đường chen với hoa thuỷ tiên đang nở bung những cánh mỏng phớt tím.

Lịch sử hình thành và phát triển của danh lam thắng cảnh cho biết nó đã trải qua bao thăng trầm, biến cố, từ đó giúp người đọc hiểu được giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc của nơi đây. Lịch sử hào hùng của danh lam thắng cảnh giúp khơi gợi niềm tự hào dân tộc, lòng yêu nước và tinh thần dân tộc trong mỗi người.

Ý nghĩa:

- Người đọc biết lịch sử hình thành và phát triển của danh lam thắng cảnh.

- Người đọc hiểu được giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc của nơi đây.

- Khơi gợi niềm tự hào dân tộc, lòng yêu nước trong mỗi người.

Trong một văn bản giới thiệu về danh lam thắng cảnh, việc cung cấp những thông tin về lịch sử có ý nghĩa: giúp khẳng định ý nghĩa lịch sử của danh lam thắng cảnh, đồng thời giúp người đọc hiểu hơn về giá trị lịch sử, văn hóa của danh lam thắng cảnh đó

Núi thiêng Yên Tử là một trong những trung tâm Phật giáo lớn nhất Việt Nam, gắn liền với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Do vậy, những thông tin mở rộng về đạo Phật và các vị chân tu đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với một văn bản giới thiệu nơi đây.

Những thông tin mở rộng về đạo Phật và các vị chân tu đóng vai trò vô cùng quan trọng . Vì núi thiêng Yên Tử là một trong những trung tâm Phật giáo lớn nhất Việt Nam, gắn liền với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Những thông tin mở rộng về đạo Phật và các vị chân tu: giúp người đọc hiểu đúng và rõ hơn về giá trị tâm linh, tôn giáo, lịch sử của núi thiêng Yên Tử. Tránh người đọc chỉ xem đây là địa điểm du lịch bình thường, từ đó có góc nhìn, cảm nhận và các hoạt động, trang phục phù hợp hơn.

Yên Tử, núi thiêng thuộc thể loại văn bản thông tin

Căn cứ:

- Cảm xúc, suy nghĩ của tác giả

- Ngôn ngũ giản dị

- Két câu tự do

- Loại văn bản thông tin.

- Căn cứ:nhan đề, nội dung, cách trình bày trong văn bản

- Yên Tử, núi thiêng thuộc loại văn bản: Văn bản thuyết minh (một tiểu loại của văn bản thông tin) có nội dung giới thiệu danh lam thắng cảnh, kết hợp giới thiệu các di tích lịch sử nằm trong danh lam thắng cảnh đó.

- Căn cứ để xác định thể loại văn bản:

+ Căn cứ vào mục đích viết, nội dung giới thiệu về đối tượng và cách triển khai thông tin trong văn bản (xoay quanh danh lam thắng cảnh núi Yên Tử)

+ Căn cứ vào cách tác giả kết hợp phương tiện ngôn ngữ với phương tiện phi ngôn ngữ trong bài viết

Bố cục:

- Phần 1: Từ đầu đến du khách địa phương: Giới thiệu khái quát về núi Yên Tử

- Phần 2: Tiếp theo đến nơi mà mình mơ ước: Tổng quan về vẻ đẹp đường đến Yên Tử

- Phần 3: Tiếp theo đến thành Yên Tử như ngày nay: Lịch sử dãy núi Yên Tử

- Phần 5: Còn lại.

Mạch kết nối: Với cách bố cục và kết nối các nội dung như trên, văn bản giới thiệu về núi Yên Tử sẽ giúp người đọc có được cái nhìn toàn diện về danh lam thắng cảnh nổi tiếng này, từ đó khơi gợi niềm hứng thú và mong muốn được khám phá nơi đây.

- Bố cục của văn bản: gồm 4 phần với nội dung từng phần như sau:

+ Phần 1 (từ đầu đến "thêm quyến rũ du khách bốn phương"): Giới thiệu khái quát về Yên Tử

+ Phần 2 (từ "Yên Tử ngày nay thuộc thành phố Uông Bí" đến "đến nơi mà mình mơ ước"): Miêu tả một hành trình có thể lựa chọn để đến với núi Yên Tử

+ Phần 3 (từ "Tên xa xưa của Yên Tử là Núi Voi" đến "chính là Phù Vân quốc sư?"): Thuyết minh cụ thể về núi Yến Tử cùng các sự kiện, di tích có liên quan

+ Phần 4 (Phần còn lại): Khẳng định những yếu tố cốt lõi làm nên núi thiêng Yên Tử

- Mạch kết nối các nội dung của bốn phần: Cả bốn phần đều xoay quanh núi thiêng Yên Tử, sắp xếp logic:

+ Phần 1: giới thiệu khái quát về Yên Tử, từ đó thu hút, mời gọi người đọc đến đây

+ Phần 2: người đọc theo lời mời gọi ở phần 1 được dẫn dắt lên một con đường có thể đi đến Yên Tử

+ Phần 3: khi đã đến Yên Tử rồi, người đọc được dẫn dắt tham quan, khám phá các vẻ đẹp của nơi đây

+ Phần 4: sau khi tham quan xong, người đọc được thâu tóm lại, đọng lại những điều cốt lõi làm nên một danh lam thắng cảnh tuyệt vời này

* Bố cục:

- Phần 1 (Từ đầu đến du khách bốnphương): Giới thiệu khái quát về núi Yên Tử

- Phần 2 (Tiếp theo đến nơi mà mình mơ ước): Tổng quan về vẻ đẹp đường đến Yên Tử

- Phần 4 (Còn lại): Khẳng định những yếu tố cốt lõi làm nên núi thiêng Yên Tử.

* Mạch kết nối: Với cách bố cục và kết nối các nội dung như trên, văn bản giới thiệu về núi Yên Tử sẽ giúp người đọc có được cái nhìn toàn diện về danh lam thắng cảnh nổi tiếng này, từ đó khơi gợi niềm hứng thú và mong muốn được khám phá nơi đây.

Những lí do chính khiến Yên Tử được nhìn nhận là “núi thiêng”:

- Nơi đây gắn liền với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, do vua Trần Nhân Tông sáng lập.

- Trải qua nhiều triều đại, Yên Tử là nơi tu hành của nhiều vị thiền sư nổi tiếng, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa Phật giáo.

- Nơi đây còn là di tích lịch sử gắn liền với cuộc đời của vua Trần Nhân Tông, người đã từ bỏ ngai vàng để tu hành, giác ngộ Phật pháp.

Những lí do chính khiến Yên Tử được nhìn nhận là “núi thiêng”:

+ Yên Tử gắn liền với tên tuổi của những thiền sư danh tiếng, trong đó có người nguyên là vị vua anh minh lỗi lạc (Trần Nhân Tông)

+ Yên Tử là chốn tu hành tuyệt đỉnh của những người mộ đạo

+ Yên tử có cảnh quan hùng vĩ, tươi đẹp mà con đường hành hương lên đỉnh đòi hỏi sự kiên trì và ý thức tìm về nguồn nhằm thanh lọc tâm hồn

Những lí do chính khiến Yên Tử được nhìn nhận là “núi thiêng”:

- Nơi đây gắn liền với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, do vua Trần Nhân Tông sáng lập (người đã từ bỏ ngai vàng để tu hành, giác ngộ Phật pháp).

Tỉ lệ của các đoạn miêu tả và dẫn tư liệu lịch sử trong văn bản cân xứng, không dài quá cũng không ngắn quá, tương đối bằng nhau giữa các phần. Đó là tỉ lệ hợp lý.

Tỉ lệ của các trong văn bản cân xứng, tương đối bằng nhau giữa các phần.

Nhận xét về tỉ lệ của các đoạn miêu tả và dẫn tư liệu lịch sử trong văn bản:

- Sự đan xen giữa miêu tả và trích dẫn tư liệu lịch sử trong văn bản rất phù hợp với đội tượng được giới thiêu. Đó là một cảnh quan non nước đẹp đẽ, một địa chỉ lịch sử, văn hóa, tôn giáo có một không hai của đất nước

- Các đoạn miêu tả và trích dẫn tư liệu lịch sử có tỉ lệ cân bằng, quan trọng nhất là phù hợp với từng nội dung thông tin cụ thể, giúp người đọc vừa được thấy, vừa được suy ngẫm về Yên Tử như thực sự được đặt chân tới nơi này.

- Núi Voi, bởi dáng núi giống hình con voi quay đầu về phía biển. 

- Bạch Vân Sơ (núi mây trắng)

=> Ý nghĩa: Việc giải thích đó đáp ứng yêu cầu giải thích đúng nguồn gốc, ý nghĩa của tên gọi, tránh sự mơ hồ, sai lệch của loại văn bản giới thiệu một cảnh quan.

* Tên gọi của một số vị trí và di tích:

- Núi Voi: dáng núi giống hình con voi quay đầu về phía biển.

- Bạch Vân Sơ: núi mây trắng

* Ý nghĩa:

- Việc giải thích đó đáp ứng yêu cầu giải thích đúng nguồn gốc, ý nghĩa của tên gọi, tránh sự mơ hồ, sai lệch của loại văn bản giới thiệu một cảnh quan.

- Thúc đẩy người đọc tìm hiểu sâu hơn ý nghĩa và tầm quan trọng của di tích được nhắc đến.

* Tên gọi của một số vị trí và di tích nằm trong một quần thể du lịch tâm linh Yên Tử:

- Núi Voi: có hình dáng núi giống như hình của con voi quay đầu hướng về phía biển.

- Bạch Vân Sơ: là ngọn núi mây trắng

* Ý nghĩa của việc giải thích:

- Việc giải thích đó đáp ứng những yêu cầu trong việc giải thích đúng nguồn gốc, ý nghĩa của tên gọi, tránh gây cho người đọc sự mơ hồ, sai lệch của loại văn bản giới thiệu về một cảnh quan.

- Thúc đẩy giúp cho người đọc có thể tìm hiểu sâu hơn về những ý nghĩa và tầm quan trọng của di tích được tác giả nhắc đến.

Yếu tố biểu cảm đã được tác giả sử dụng khi tự hào nói về lịch sử Yên Tử, về cảnh đẹp xung quanh ngọn núi Yên Tử.

Yếu tố đó đóng vai trò giúp cho văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn và thu hút người đọc.

Yếu tố biểu cảm đã được tác giả sử dụng khi tự hào nói về lịch sử Yên Tử, về cảnh đẹp xung quanh ngọn núi Yên Tử (núi thiêng, mọc lên chi chít, quyến rũ du khách bốn phương...)

- Yếu tố biểu cảm đã được tác giả sử dụng khi có những cảm xúc tự hào nói về nguồn gốc, lịch sử của Yên Tử, về những cảnh đẹp ở xung quanh ngọn núi Yên Tử (núi thiêng, mọc lên chi chít, quyến rũ du khách bốn phương...)

- Vai trò của yếu tố biểu cảm: giúp cho văn bản dần đặc biệt trở nên sinh động, hấp dẫn và thu hút sự hấp dẫn tới người đọc, giàu màu sắc và ngợi ca sâu sắc vẻ đẹp ở nơi đây.

Tác dụng:

- Giúp người đọc hình dung tổng quan về khu di tích

- Cung cấp thông tin chi tiết về các di tích

- Tăng tính khoa học và chính xác cho văn bản

Lý do sơ đồ khu di tích Yên Tử thường được hiệu chỉnh qua các lần công bố:

- Phát hiện mới trong quá trình nghiên cứu:

- Thay đổi trong quy hoạch và phát triển khu di tích:

- Nâng cao chất lượng thông tin

* Tác dụng sơ đồ khu di tích:

- Giúp người đọc hình dung tổng quan về khu di tích

- Cung cấp thông tin chi tiết về các di tích

- Dễ dàng hình dung về lộ trình và hướng đi, vị trí tương đối của các địa điểm trong khu di tích.

* Lý do sơ đồ khu di tích Yên Tử thường được hiệu chỉnh qua các lần công bố:

- Phát hiện mới trong quá trình nghiên cứu:

- Thay đổi trong quy hoạch và phát triển khu di tích:

- Nâng cao chất lượng thông tin.

* Tác dụng của việc tác giả đưa sơ đồ của khu di tích Yên Tử vào trong văn bản:

- Giúp người đọc có những hình dung tổng quan rõ hơn về khu di tích

- Cung cấp thêm những thông tin chi tiết về đặc điểm của các di tích

- Dễ dàng có thêm những hình dung về lộ trình và hướng đi, vị trí tương đối của các địa điểm ở trong khu di tích.

* Lý do sơ đồ khu di tích Yên Tử thường được hiệu chỉnh qua các lần công bố khác nhau là vì:

- Có những phát hiện mới ở trong quá trình nghiên cứu:

- Thay đổi ở trong quá trình quy hoạch và phát triển khu di  tích:

- Nâng cao hơn chất lượng về thông tin.

Văn bản "Yên Tử, núi thiêng" đã thành công trong việc gợi lên niềm đam mê khám phá thắng cảnh, di tích Yên Tử thông qua: Miêu tả sinh động vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ của Yên Tử: những dãy núi cao chót vót, những khu rừng nguyên sinh bạt ngàn, những con suối róc rách…. Tác giả giới thiệu giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh của Yên Tử: nơi gắn liền với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, lưu giữ nhiều di tích lịch sử, văn hóa và là điểm du lịch tâm linh nổi tiếng. Bằng cách sử dụng ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh: "bức tranh thủy mặc", "thiên nhiên hoang sơ", "non nước hữu tình", "đất tổ Phật giáo"... tác giả thể hiện tình cảm yêu mến, tự hào về Yên Tử: tác giả đã truyền tải niềm tự hào về lịch sử, văn hóa và con người Yên Tử. Đoạn văn đã khơi gợi trong lòng người đọc cảm giác tò mò, muốn được khám phá và trải nghiệm vẻ đẹp của Yên Tử.

Văn bản “Yên Tử, núi thiêng” đã thành công trong việc gợi lên niềm đam mê khám phá thắng cảnh. Di tích Yên Tử tả sinh động vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ của Yên Tử: những dãy núi cao chót vót, những khu rừng nguyên sinh bạt ngàn, những con suối róc rách…. Tác giả giới thiệu giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh của Yên Tử: nơi gắn liền với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, lưu giữ nhiều di tích lịch sử, văn hóa và là điểm du lịch tâm linh nổi tiếng. Bằng cách sử dụng ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh: bức tranh thủy mặc, thiên nhiên hoang sơ, non nước hữu tình, đất tổ Phật giáo... Tác giả không chỉ đơn thuần miêu tả một địa điểm du lịch mà còn khám phá các yếu tố lịch sử, văn hóa, tâm linh gắn liền với núi Yên Tử. Qua những lời miêu tả ấy như mời gọi độc giả tham gia vào chuyến hành trình, cảm nhận và khám phá vẻ đẹp cũng như ý nghĩa của nó.

Văn bản “Yên Tử, núi thiêng” đã thành công trong việc nâng niềm đam mê khám phá thắng cảnh nơi vùng núi Yên Tử, một địa danh nổi tiếng không chỉ với vẻ đẹp tự nhiên hùng vĩ mà còn chứa giá trị lịch sử sử, văn hóa, và tâm linh sâu sắc. Khi đọc tác phẩm, độc giả sẽ được dẫn dắt qua những dãy núi cao nhẹ vót, bao phủ bởi rừng nguyên nguyên sinh ra ngàn, những con sói nhỏ róc rách qua những khe núi, tạo nên khung cảnh tuyệt đẹp, tiêu đề như một bức tranh thủy mặc mặc thiên nhiên đầy thơ mộng. Tác giả không chỉ đơn miêu miêu tả vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên mà còn nhấn mạnh giá trị lịch sử và tâm linh của Yên Tử. Đây là nơi gắn liền với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, một giai điệu Phật giáo đặc biệt có ảnh hưởng lớn trong lịch sử Việt Nam. Những di tích chùa chiền, tháp cổ tại Yên Tử không chỉ là chứng tích của một thời lịch sử rực rỡ mà còn là điểm đến cho những ai muốn tìm về cội nguồn Phật giáo, nơi yên bình để tìm lại sự thanh  thản trong tâm hồn. Tác phẩm sử dụng ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, giúp tạo ra một bức tranh sinh động về Yên Tử: từ non nước hữu tình, cảnh vật hoang sơ nhưng đượm chất thiên, đến khía cạnh tâm linh với những câu chuyện gắn kết liền với truyền thống Phật giáo lâu đời. Độc giả không chỉ  được khám phá vẻ đẹp thiên nhiên mà còn hiểu sâu hơn về ý nghĩa lịch sử, văn hóa và tâm linh của vùng đất này. Tác giả đã khéo léo mời người đọc tham gia vào cuộc hành trình, không chỉ để đậm ngưỡng cảnh đẹp mà còn để cảm nhận sự thiêng liêng, thiên vị của Yên Tử - một biểu tượng văn hóa và tâm linh nổi tiếng của Việt Nam.