Soạn bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình SGK Ngữ văn 9 tập 2 Kết nối tri thức

Nhật Bản là quốc gia đầu tiên và duy nhất trên thế giới phải hứng chịu bom nguyên tử trong chiến tranh. Vào ngày 6 tháng 8 năm 1945, quả bom nguyên tử mang tên "Little Boy" được quân đội Hoa Kỳ thả xuống thành phố Hiroshima, cướp đi sinh mạng của hơn 140.000 người. Ba ngày sau, ngày 9 tháng 8 năm 1945, quả bom nguyên tử thứ hai mang tên "Fat Man" được thả xuống Nagasaki, khiến hơn 70.000 người thiệt mạng.

Lý do tổ chức tưởng niệm:

- Tưởng nhớ các nạn nhân: Lễ tưởng niệm là dịp để người dân Nhật Bản tưởng nhớ và bày tỏ lòng thành kính đối với những người vô tội đã thiệt mạng trong thảm họa bom nguyên tử.

- Kêu gọi hòa bình: Lễ tưởng niệm là lời nhắc nhở mạnh mẽ về sự tàn khốc của chiến tranh và tầm quan trọng của hòa bình. Đây là lời kêu gọi toàn thế giới chung tay loại bỏ vũ khí hạt nhân, hướng đến một tương lai hòa bình và an toàn cho tất cả mọi người.

- Đất nước nào đã phải hứng chịu những quả bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới: Nhật Bản

- Lý do tổ chức tưởng niệm hàng năm:

+ Tưởng nhớ các nạn nhân bày tỏ lòng thành kính đối với những người vô tội đã thiệt mạng trong thảm họa bom nguyên tử.

+ Kêu gọi hòa bình, lời kêu gọi toàn thế giới chung tay loại bỏ vũ khí hạt nhân, hướng đến một tương lai hòa bình và an toàn cho tất cả mọi người.

- Đất nước: Nhật Bản

- Nguyên nhân: nhiều người bị thiệt mạng sau trận ném bom, họ tổ chức tưởng niệm những người đã hi sinh.

Nguy cơ biến mất khỏi Trái Đất vì hạt nhân.

Nguy cơ: hiểm họa từ chiến tranh hạt nhân

Nguy cơ: chiến tranh hạt nhân gây ra nhiều hiểm hoạ

Lí lẽ chân thực, cụ thể, rõ ràng, thuyết phục 

Lí lẽ tác giả đưa ra: Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trữ và nguy cơ hủy diệt của nó.

Tác dụng: tăng tính thuyết phục cho văn bản

Nêu bằng chứng kèm phân tích, so sánh là một cách hiệu quả để tăng cường độ tin cậy, sự rõ ràng và sức thuyết phục cho lập luận của tác giả.

Tác dụng: để tăng cường độ tin cậy, sự rõ ràng và sức thuyết phục cho lập luận của tác giả.

Cách kết thúc văn bản độc đáo: trực tiếp thái độ quan điểm của mình, đưa ra phương án giải quyết.

 Tác giả bình luận về vấn đề bằng cách đưa ra một câu hỏi của một nhà tiểu thuyết lớn của thời đại sau đó tự trả lời như một lời khẳng định về vấn đề

Bình luận của tác giả:

- Trái Đất là nơi độc nhất của có phép màu của sự sống trong Hệ Mặt Trời, ý nghĩa đó đã đẩy chúng ta tới kết luận này, không thể khác được: Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí.

- Không những đi ngược lại lí trí con người mà còn đi ngược lại cả lí trí tự nhiên nữa.

Cách bình luận: Tác giả bình luận về vấn đề bằng cách đưa ra một câu hỏi của một nhà tiểu thuyết lớn của thời đại sau đó tự trả lời như một lời khẳng định về vấn đề Trái Đất có phải địa ngục của các hành tinh khác.

Cách kết thúc văn bản: tác giả thể hiện trực tiếp thái độ quan điểm của mình, đưa ra phương án giải quyết đó là mở một nhà băng lưu trữ trí nhớ.

Cách kết thúc văn bản: tác giả thể hiện trực tiếp thái độ quan điểm của mình, đưa ra phương án giải quyết.

Tác giả thể hiện trực tiếp thái độ quan điểm của bản thân, đưa ra phương án giải quyết đó là mở một nhà băng lưu trữ trí nhớ.

- Luận để: Chạy đua sản xuất vũ khí hạt nhân là đặt nhân loại trước nguy cơ bị huỷ diệt.

- Các luận điểm:

+ Luận điểm 1: Người ta đã bố trí số đầu đạn hạt nhân có khả năng huỷ diệt 12 lần Trái Đất.

+ Luận điểm 2: Số tiền bỏ ra cho việc chạy đua vũ trang có thể giải quyết nhiều vấn đề thiết yếu của nhân loại.

+ Luận điểm 3: Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí con người và cũng đi ngược lại cả lí trí tự nhiên.

- Mối quan hệ giữa các luận điểm: Luận điểm 1 nêu thực trạng - Từ thực trạng, đưa ra những so sánh ở luận điểm 2 - Những so sánh đó rút ra sự vô lí của việc chạy đua vũ khí hạt nhân (luận điểm 3). => các luận điểm có mối quan hệ chặt chẽ, góp phần làm rõ luận đề

- Luận đề: Đấu tranh cho một thế giới hòa bình.

- Luận điểm:

1. Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn thể loài người và sự sống trên Trái Đất.

2. Từ đó, đấu tranh cho hòa bình, ngăn chặn và xoá bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân là nhiệm vụ thiết thực và cấp bách của mỗi người.

3. Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí con người và tự nhiên

=> Mối quan hệc giữa các luận điểm có sự chặt chẽ, góp phần làm rõ luận đề 

- Luận đề: cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân

- Luận điểm:

+ Thực trạng và các nguy cơ của việc chạy đua vũ khí hạt nhân trong bối cảnh thế giới hiện đại

+ Chạy đua vũ trang khiến cho nhân loại mất đi cơ hội được sống tốt đẹp hơn

+ Việc chạy đua vũ trang là đi ngược lại với lí trí tự nhiên và lí trí con người

+ Kêu gọi chấm dứt chạy đua vũ trang

Luận điểm: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn thể loài người và sự sống trên Trái Đất.

Phân tích:

+ Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trữ có khả năng hủy diệt cả Trái Đất và các hành tinh khác trong hệ Mặt Trời.

+ Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng tỷ người.

+ Chiến tranh hạt nhân không những đi ngược lại lý trí của loài người mà còn ngược lại với lý trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá.

- Em chọn luận điểm 2: Chạy đua vũ trang là vô cùng kém, đi ngược lại sự tiến bộ xã hội

- Phân tích: Bằng chứng khách quan trong trong đoạn:

- Năm 1981, UNICEF đã định ra một chương trình để giải quyết những vấn đề cấp bách cho 500 triệu trẻ em nghèo khổ nhất trên thế giới.

- Tuy nhiên, số tiền này cũng chỉ gần bằng những chi phí bỏ ra cho 100 máy ném bom chiến lược B.1B của Mỹ và cho dưới 7000 tên lựa vượt đại châu.

- Nhưng tất cả tỏ ra là một giấc mơ không thể thực hiện được, vì tốn kém 100 tỉ đô la.

- Luận điểm: chạy đua vũ trang khiến cho nhân loại mất đi cơ hội được sống tốt đẹp hơn

- Những lí lẽ, bằng chứng:

+ Số tiền bỏ ra cho 100 máy bay ném bom chiến lược B.1B của Mỹ và cho dưới 7000 tên lửa vượt đại châu là 100 tỷ đô la.

+ Giá của 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân kiểu tàu Ni-mít - đủ để thực hiện một chương trình phòng bệnh trong 14 năm, bảo vệ cho hơn 1 tỷ người khỏi bệnh sốt rét và cứu hơn 14 triệu trẻ em.

+ Số lượng calo trung bình cần thiết cho mỗi người - tốn kém không bằng 149 tên lửa MX.

+ Hai tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân - đủ xóa mù chữ cho toàn thế giới.

=> Bằng chứng, lí lẽ góp phần làm sáng tỏ luận điểm.

- Văn bản được viết ra trong bối cảnh Trái Đất đang đứng trước nguy cơ bị phá hủy bởi đạn hạt nhân.

- Vấn đề này rất quan trọng, nó chính là mạng sống của chính chúng ta, của toàn bộ Trái Đất. Mỗi chúng ta phải có trách nhiệm ngăn chặn thảm họa này.

- Bối cảnh: Trái Đất đang đứng trước nguy cơ bị phá hủy bởi vũ khí hạt nhân.

- Vấn đề này rất quan trọng, nó chính là mạng sống của chính chúng ta, tình hình an nguy của toàn thể các quốc gia, dân tộc trên thế giới. Mỗi chúng ta phải có trách nhiệm ngăn chặn thảm họa này.

- Bối cảnh: Trái Đất đứng trước nguy cơ cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân

- Vấn đề được bàn luận vô cùng quan trọng đến nền hòa bình thế giới

- Đây là ý kiến chủ quan của tác giả.

- Để thuyết phục, tác giả đã sử dụng cách đưa ra những bằng chứng lí lẽ, các con số về sự phát triển lâu đời của Trái Đất: mất rất lâu mới có được ngày hôm nay tuy nhiên chỉ cần một nút bấm sẽ đưa tất cả những quá trình vĩ đại đó về lại từ đầu.

- Đây là ý kiến chủ quan của tác giả.

- Để thuyết phục, tác giả đã sử dụng cách đưa ra những bằng chứng lí lẽ, các con số về sự phát triển lâu đời của Trái Đất: mất rất lâu mới có được ngày hôm nay tuy nhiên chỉ cần một nút bấm sẽ đưa tất cả những quá trình vĩ đại đó về lại từ đầu.

⇒ Cách triển khai như vậy khiến cho ý kiến trở nên chủ quan của người viết có sức thuyết phục.

- Ý kiến khách quan

- Tác giả đã triển khai ý kiến theo các ý nhỏ có quan hệ chặt chẽ với nhau

- Khi bàn luận về vấn đề, tác giả đã đưa ra lời văn kiên quyết, đanh thép và quan điểm nghiêm khắc, cụ thể bày tỏ việc chống lại chiến tranh hạt nhân là công việc cấp bách, là nhiệm vụ chung của tất cả mọi người.

- Tác giả bày tỏ thông qua đưa ra ý kiến quan niệm của những người có tầm ảnh hưởng sau đó trực tiếp khẳng định lại.

Tác giả thể hiện thái độ của mình bằng nhiều cách:

- Phản đối trực tiếp việc chạy đua vũ khí hạt nhân qua các từ ngữ, câu văn.

- Để sự thật khách quan tự lên tiếng qua các số liệu và những so sánh cho thấy sự phi lí khủng khiếp của việc chạy đua vũ khí hạt nhân.

- Thể hiện thái độ căm phẫn qua việc đề nghị mở nhà băng lưu trữ trí nhớ có thể tồn tại được sau thảm họa hạt nhân để tố cáo tội ác của những thủ phạm đẩy nhân loại đến diệt vong.

- Mác-két lên tiếng phản đối quyết liệt

- Cách thể hiện bằng nhiều cách: có khi để cho sự thật khách quan lên tiếng, có khi thể hiện thái độ trực tiếp, hoặc dùng cách liên tưởng lạ lùng,...

- Thông điệp: Kêu gọi toàn nhân loại đoàn kết ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hòa bình và sự sống trên Trái Đất.

- Thông điệp này vẫn còn ý nghĩa rất to lớn đến ngày nay vì mặc dù đã có nhiều nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân, nhưng hiện nay vẫn còn nhiều quốc gia sở hữu loại vũ khí nguy hiểm này. Các căng thẳng chính trị, xung đột quốc gia và nguy cơ khủng bố có thể dẫn đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Sức tàn phá của vũ khí hạt nhân là vô cùng to lớn, có thể gây ra cái chết cho hàng triệu người, phá hủy môi trường sống và đẩy nhân loại vào thảm họa sinh thái. Thông điệp này là lời kêu gọi hành động thiết thực, mang tính nhân văn sâu sắc. Nó thể hiện mong muốn chung của toàn nhân loại về một thế giới hòa bình, không có chiến tranh hạt nhân.

- Thông điệp: Kêu gọi toàn nhân loại đoàn kết ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hòa bình và sự sống trên Trái Đất.

- Thông điệp này vẫn còn ý nghĩa rất to lớn đến ngày nay. Vì:

+ Ở một số nơi trên thế giới vẫn xảy ra các cuộc xung đột, các căng thẳng chính trị, và nguy cơ khủng bố có thể dẫn đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân.

+ Sức tàn phá của vũ khí hạt nhân là vô cùng to lớn, có thể gây ra cái chết cho hàng triệu người, phá hủy môi trường sống và đẩy nhân loại vào thảm họa sinh thái.

- Thông điệp: thế giới cần ngăn chặn chạy đua vũ trang, loại bỏ vũ khí hạt nhân

- Thông điệp vẫn còn ý nghĩa với thế giới hiện nay, vì tình trạng chạy đua vũ trang, sử dụng vũ khí hạt nhân vẫn còn tồn tại,...

Vũ khí hạt nhân hiện đang là hiểm họa đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của nhân loại. Sự sử dụng vũ khí hạt nhân có thể gây ra hậu quả vô cùng nghiêm trọng, không chỉ về mặt vật chất mà còn về mặt con người và môi trường. Với khả năng phá hủy hàng loạt và tác động kéo dài trong nhiều thập kỷ, chiến tranh hạt nhân có thể dẫn đến sự tuyệt chủng của loài người và hủy diệt hệ sinh thái trên Trái Đất. Do đó, việc ngăn chặn sự sử dụng và lan truyền vũ khí hạt nhân là một nhiệm vụ cấp bách của cộng đồng quốc tế. Việc duy trì hòa bình và thúc đẩy hợp tác quốc tế là cách tốt nhất để ngăn chặn hiểm họa này.

Vũ khí hạt nhân đang là hiểm họa đe dọa sự tồn vong của nhân loại, khi chỉ một cuộc tấn công hạt nhân có thể gây ra thảm họa toàn cầu. Sức hủy diệt khủng khiếp của vũ khí hạt nhân không chỉ phá hủy ngay lập tức một khu vực rộng lớn, mà còn để lại hậu quả nghiêm trọng về môi trường và sức khỏe con người trong nhiều thế hệ. Nguy cơ xung đột hạt nhân giữa các quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng chính trị gia tăng, có thể dẫn đến chiến tranh toàn diện, đẩy loài người vào nguy cơ tuyệt diệt. Dù có nhiều thỏa thuận và hiệp ước nhằm kiểm soát và giảm thiểu vũ khí hạt nhân, nhưng chúng chưa đủ mạnh để loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa này. Việc hiện diện của vũ khí hạt nhân cũng thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang không ngừng, gây thêm căng thẳng và bất ổn cho nền hòa bình thế giới. Cộng đồng quốc tế cần hợp tác chặt chẽ hơn nữa, tăng cường các biện pháp kiểm soát và giải trừ vũ khí hạt nhân để bảo vệ sự an toàn và tương lai của nhân loại. Chỉ có nỗ lực chung và liên tục, chúng ta mới có thể ngăn chặn thảm họa hạt nhân và đảm bảo một thế giới hòa bình, bền vững cho các thế hệ mai sau.