Xoi bói

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ láy tượng hình
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

soi mói

Ví dụ: Đừng xoi bói chuyện riêng tôi.

Đặt câu với từ "Xoi bói"

Nghĩa: soi mói

Học sinh tiểu học

• Con đừng xoi bói chuyện riêng của bạn, hãy tôn trọng bạn.
• Em gái cứ xoi bói hộp bút của chị, làm chị khó chịu.
• Bạn ấy xoi bói bài kiểm tra của bạn bên cạnh, cô giáo nhắc ngay.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn đừng xoi bói tin nhắn của người khác rồi đem ra bàn tán.
• Cậu ấy xoi bói từng lỗi nhỏ trong bài thuyết trình chỉ để chê bai.
• Việc xoi bói đời tư trên mạng khiến nhiều bạn cảm thấy bị tổn thương.

Người trưởng thành

• Đừng xoi bói chuyện riêng tôi.
• Người quen càng thân, càng dễ xoi bói nhau rồi vô tình làm rách tình cảm.
• Có lúc ta xoi bói người khác chỉ để che đi nỗi bất an của chính mình.
• Văn phòng nhỏ bận rộn, vài ánh mắt rỗi việc cứ xoi bói từng phút đến muộn của đồng nghiệp.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : soi mói

Từ đồng nghĩa:

• soi mói
• bới móc

Từ trái nghĩa:

• tôn trọng
• bỏ qua

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
xoi bói	khẩu ngữ, sắc thái chê bai, mức độ vừa–mạnh, hơi thô mộc Ví dụ: Đừng xoi bói chuyện riêng tôi.
soi mói	trung tính–khẩu ngữ, mức độ vừa, chê bai Ví dụ: Đừng soi mói chuyện riêng của người khác.
bới móc	khẩu ngữ, mức độ mạnh, châm biếm/chê trách Ví dụ: Anh ta suốt ngày bới móc lỗi lầm của đồng nghiệp.
tôn trọng	trang trọng–trung tính, mức độ vừa; thái độ tích cực Ví dụ: Hãy tôn trọng đời tư của nhau.
bỏ qua	khẩu ngữ, mức độ nhẹ; hướng hành vi trái ngược là không soi xét Ví dụ: Chuyện nhỏ thôi, bỏ qua đi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động soi mói, tìm kiếm lỗi lầm của người khác.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tình huống cụ thể.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự can thiệp quá mức vào chuyện của người khác.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn phê phán hành động soi mói của ai đó.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách lịch sự.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "soi mói" nhưng "xoi bói" thường mang sắc thái mạnh hơn.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống cần sự tế nhị.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "anh ấy soi mói".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc sự việc, ví dụ: "soi mói hành vi".

Từ liên quan:

• soi mói
• săm soi
• tọc mạch
• dòm ngó
• rình mò
• dò xét
• can thiệp
• xen vào
• ngó nghiêng
• thăm dò