Ức đoán

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Đoán phỏng chừng

Ví dụ: Cô ấy ức đoán anh sẽ đến muộn vì tắc đường.

Đặt câu với từ "Ức đoán"

Nghĩa: Đoán phỏng chừng

Học sinh tiểu học

• Bạn Lan ức đoán trời sẽ mưa vì mây đen kéo đến.
• Em ức đoán hộp quà có quyển sách dựa vào hình vuông và nặng tay.
• Nhìn đồng hồ xa xa, Minh ức đoán còn gần vào lớp.

Học sinh THCS – THPT

• Từ dấu chân ướt trước cửa, tụi mình ức đoán bạn ấy vừa đi mưa về.
• Nghe tiếng sấm xa, tôi ức đoán cơn mưa chỉ lướt qua chứ không kéo dài.
• Dựa vào số trang gấp, nó ức đoán bạn đã đọc gần hết cuốn truyện.

Người trưởng thành

• Cô ấy ức đoán anh sẽ đến muộn vì tắc đường.
• Từ cách người kia né ánh mắt, tôi ức đoán câu chuyện chưa được nói thật lòng.
• Nhìn bảng doanh số lổn nhổn nét bút đỏ, anh ức đoán quý này sẽ khó hoàn thành chỉ tiêu.
• Nếm qua một ngụm, tôi ức đoán món canh còn thiếu chút muối.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Đoán phỏng chừng

Từ đồng nghĩa:

• ước đoán
• phỏng đoán
• ước lượng

Từ trái nghĩa:

• khẳng định
• xác quyết
• chứng minh

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
ức đoán	trung tính, mức độ suy đoán nhẹ, văn viết hơn khẩu ngữ Ví dụ: Cô ấy ức đoán anh sẽ đến muộn vì tắc đường.
ước đoán	trung tính, trang trọng nhẹ, mức độ tương đương Ví dụ: Ta chỉ có thể ước đoán con số thiệt hại.
phỏng đoán	trung tính, văn viết, hơi dè dặt Ví dụ: Các nhà nghiên cứu phỏng đoán nguyên nhân ban đầu.
ước lượng	trung tính, kỹ thuật/chuẩn mực, thiên về số lượng Ví dụ: Tôi ước lượng thời gian hoàn thành là hai tuần.
khẳng định	mạnh, dứt khoát, trang trọng Ví dụ: Chúng tôi khẳng định kết quả này là chính xác.
xác quyết	mạnh, trang trọng, quả quyết Ví dụ: Ông ấy xác quyết lập luận của mình.
chứng minh	trung tính–mạnh, học thuật, dựa bằng chứng Ví dụ: Thí nghiệm đã chứng minh giả thuyết đúng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các văn bản học thuật hoặc báo cáo nghiên cứu để chỉ việc đưa ra giả thuyết dựa trên dữ liệu không đầy đủ.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong các lĩnh vực như khoa học xã hội, kinh tế, nơi cần đưa ra dự đoán dựa trên dữ liệu không hoàn chỉnh.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự không chắc chắn, thường mang tính chất phỏng đoán.
• Phong cách trang trọng, thường xuất hiện trong văn viết học thuật hoặc chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi cần diễn đạt sự phỏng đoán có cơ sở nhưng chưa chắc chắn.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự chắc chắn hoặc xác nhận.
• Thường đi kèm với các từ chỉ sự không chắc chắn khác như "có thể", "có lẽ".

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "dự đoán", cần chú ý ngữ cảnh để sử dụng đúng.
• "Ức đoán" thường mang tính chất chủ quan hơn so với "dự đoán".
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh và mức độ trang trọng khi sử dụng từ này.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "anh ấy ức đoán".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc sự việc, ví dụ: "ức đoán kết quả".

Từ liên quan:

• đoán
• phỏng đoán
• ước lượng
• ước tính
• dự đoán
• suy đoán
• phỏng chừng
• áng chừng
• liệu
• tiên đoán