Ngay ngáy

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy toàn bộ
• Từ láy tượng hình
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Ở trạng thái lúc nào cũng không yên lòng, sợ sẽ xảy ra điều không hay

Ví dụ: Anh đi công tác đường xa, tôi ngay ngáy cho đến khi nhận được cuộc gọi.

Đặt câu với từ "Ngay ngáy"

Nghĩa: Ở trạng thái lúc nào cũng không yên lòng, sợ sẽ xảy ra điều không hay

Học sinh tiểu học

• Em để quên vở ở lớp nên cả tối lòng em cứ ngay ngáy.
• Mẹ đi làm về muộn, con đứng trước cửa đợi mà thấy ngay ngáy.
• Chiếc chậu đặt gần mép bàn, bé nhìn mà lo ngay ngáy sợ rơi.

Học sinh THCS – THPT

• Nộp bài xong mà nhớ chưa kiểm lại, mình ngồi ngay ngáy chờ kết quả.
• Điện thoại để chế độ im lặng trong giờ học, mình vẫn ngay ngáy sợ thầy gọi.
• Trời kéo mây đen, đội bóng đứng ngay ngáy vì trận đấu có thể bị hoãn.

Người trưởng thành

• Anh đi công tác đường xa, tôi ngay ngáy cho đến khi nhận được cuộc gọi.
• Căn hẹn quan trọng khiến tôi ngay ngáy cả buổi sáng, như có hòn đá chèn trong ngực.
• Đơn xin việc đã gửi, tôi vẫn ngay ngáy trước hộp thư, sợ một thông báo không như ý.
• Nuôi con nhỏ, chỉ cần con ho nhẹ là lòng cha mẹ đã ngay ngáy suốt đêm.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Ở trạng thái lúc nào cũng không yên lòng, sợ sẽ xảy ra điều không hay

Từ đồng nghĩa:

• bồn chồn
• phấp phỏng
• thấp thỏm

Từ trái nghĩa:

• yên tâm
• an lòng

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
ngay ngáy	khẩu ngữ; sắc thái mạnh, bồn chồn lo sợ, kéo dài Ví dụ: Anh đi công tác đường xa, tôi ngay ngáy cho đến khi nhận được cuộc gọi.
bồn chồn	trung tính; mức độ vừa, lo lắng không yên Ví dụ: Chờ kết quả mà cô ấy bồn chồn suốt.
phấp phỏng	trung tính-văn chương; nhẹ đến vừa, lo âu thấp thỏm Ví dụ: Anh phấp phỏng đợi tin con.
thấp thỏm	trung tính; vừa, lo âu chờ đợi Ví dụ: Cả nhà thấp thỏm suốt đêm.
yên tâm	trung tính; trái nghĩa trực tiếp, tâm trạng an ổn Ví dụ: Nhận cuộc gọi an toàn, mọi người mới yên tâm.
an lòng	văn chương-trung tính; nhẹ, cảm giác được trấn an Ví dụ: Nghe bác sĩ báo tin tốt, chị mới an lòng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để diễn tả cảm giác lo lắng, bất an trong cuộc sống hàng ngày.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng trong các văn bản trang trọng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tâm trạng nhân vật, tạo cảm giác gần gũi, chân thực.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác lo lắng, bất an, thường mang sắc thái tiêu cực.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn diễn tả cảm giác lo lắng, bất an trong các tình huống không chính thức.
• Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách chính xác, khách quan.
• Không có nhiều biến thể, thường dùng nguyên dạng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ diễn tả lo lắng khác như "bồn chồn", "lo lắng" nhưng "ngay ngáy" thường mang sắc thái nhẹ nhàng hơn.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống trang trọng.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để miêu tả trạng thái của chủ ngữ.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ láy, không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "cảm giác ngay ngáy".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các danh từ chỉ cảm giác hoặc trạng thái như "cảm giác", "tâm trạng".

Từ liên quan:

• lo lắng
• bồn chồn
• nơm nớp
• thấp thỏm
• bất an
• hoang mang
• sợ hãi
• e ngại
• hồi hộp
• phấp phỏng