Cuốn

• Từ đơn
• Từ đa nghĩa
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

động từ

Làm cho vật có hình tấm thu gọn lại bằng cách lăn nó trên bản thân nó.

2.

động từ

Lấy mang đi theo cùng với mình trên đà đang chuyển động nhanh và mạnh.

3.

động từ

(khẩu ngữ; thường dùng sau bị). Thu hút hết thì giờ, sự chú ý vào; lôi cuốn.

4.

danh từ

(ít dùng) Từ chỉ từng đơn vị vật hình tấm đã được cuộn lại.

5.

danh từ

Từ chỉ từng đơn vị sách vở đóng thành tập, hay từng đơn vị tác phẩm văn học, tác phẩm điện ảnh.

6.

danh từ

(chuyên môn; kết hợp hạn chế). Khối xây hình cung vượt qua khoảng trống.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động lôi cuốn sự chú ý hoặc khi nói về việc cuộn vật gì đó lại.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Dùng để chỉ đơn vị sách vở hoặc tác phẩm, ít phổ biến trong ngữ cảnh hành chính.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để chỉ tác phẩm văn học hoặc điện ảnh.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Dùng trong kiến trúc để chỉ khối xây hình cung.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự lôi cuốn, hấp dẫn khi dùng trong khẩu ngữ.
• Trang trọng hơn khi dùng để chỉ đơn vị sách vở hoặc tác phẩm.
• Chuyên ngành khi dùng trong kiến trúc.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng trong ngữ cảnh thân mật khi nói về sự lôi cuốn hoặc cuộn vật gì đó.
• Tránh dùng trong văn bản hành chính khi không nói về sách vở hoặc tác phẩm.
• Biến thể trong kiến trúc có phạm vi sử dụng hẹp.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với từ "quyển" khi nói về sách vở.
• Khác biệt tinh tế với "lôi cuốn" khi chỉ sự hấp dẫn.
• Cần chú ý ngữ cảnh để dùng từ phù hợp và tự nhiên.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

"Cuốn" có thể là danh từ hoặc động từ. Khi là danh từ, nó thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ. Khi là động từ, nó thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

"Cuốn" là từ đơn, không có hình thái biến đổi và không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Khi là danh từ, "cuốn" thường đứng sau lượng từ hoặc tính từ. Khi là động từ, "cuốn" thường đứng trước bổ ngữ hoặc trạng ngữ.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Khi là danh từ, "cuốn" thường đi kèm với lượng từ (một, hai, ba) hoặc tính từ (dày, mỏng). Khi là động từ, "cuốn" thường kết hợp với trạng ngữ chỉ cách thức hoặc bổ ngữ chỉ đối tượng.

Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới