Đề thi giữa kì 2 Văn 6 - Đề số 14

Đề thi

PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

SỰ TÍCH CÂY KHOAI LANG

Ngày xưa, có hai bà cháu nghèo khổ, hằng ngày phải đi đào củ mài để ăn. Một hôm, cậu bé nói với bà:

- Bà ơi, cháu đã lớn. Cháu sẽ làm nương, trồng lúa để có gạo nấu cơm.

Từ đó, cậu bé chăm chỉ trồng cây trên nương.

Năm đó, gần đến ngày thu hoạch lúa thì chẳng may khu rừng bị cháy. Nương lúa thành tro. Cậu bé buồn quá, nước mắt trào ra. Bỗng, Bụt hiện lên, bảo:

- Ta cho con một điều ước, con ước gì?

- Dạ, con chỉ mong bà của con không bị đói khổ.

Bụt gật đầu và biến mất.

Hôm ấy, cậu bé đào được củ gì rất lạ. Củ bị lửa rừng hun nóng, có mùi thơm ngòn ngọt. Cậu bé nếm thử, thấy rất ngon, bèn đào thêm mấy củ nữa đem về cho bà. Bà tấm tắc khen ngon và thấy khỏe hẳn ra. Cậu bé kể lại câu chuyện gặp Bụt cho bà nghe, bà nói:

- Vậy củ này chính là Bụt ban cho đấy. Cháu hãy vào rừng tìm thứ cây quý đó đem trồng khắp bìa rừng, bờ suối để người nghèo có cái ăn.

Cậu bé làm theo lời bà dặn. Chỉ mấy tháng sau, loài cây lạ mọc khắp nơi, rễ cây phình to ra thành củ có màu tím đỏ. Từ đó, nhà nhà hết đói khổ. Mọi người gọi cây đó là “khoai lang”. Đến bây giờ, khoai lang vẫn được nhiều người ưa thích.

(Truyện dân gian Việt Nam)

Câu 1 (0.5 điểm). Câu chuyện trên thuộc thể loại truyện nào?

Câu 2 (0.5 điểm). Câu chuyện trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Câu 3 (1.0 điểm). Trong câu chuyện, vì sao Bụt lại xuất hiện và giúp đỡ em bé?

Câu 4 (1.0 điểm). Chi tiết Cháu hãy vào rừng tìm thứ cây quý đó đem trồng khắp bìa rừng, bờ suối để người nghèo có cái ăn. Cậu bé làm theo lời bà dặn”, thể hiện được phẩm chất gì của 2 bà cháu?

Câu 5 (1.0 điểm). Hãy rút ra bài học mà em tâm đắc nhất sau khi đọc câu chuyện trên.

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm): Qua câu chuyện, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về trách nhiệm đối với người thân.

Câu 2 (4.0 điểm): Hãy kể lại một truyện cổ tích yêu thích nhất bằng lời văn của em.

Đáp án

PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Phương pháp:

Đọc nhanh văn bản, dựa vào đặc điểm (có yếu tố kì ảo, Bụt, phép màu…) để xác định thể loại

Lời giải chi tiết:

Thể loại: truyện cổ tích

Câu 2.

Phương pháp:

Xem cách xưng hô trong truyện: nếu nhân vật được gọi bằng “cậu bé”, “bà”… thì là ngôi thứ ba.

Lời giải chi tiết:

Ngôi kể thứ ba

Câu 3.

Phương pháp:

Tìm chi tiết liên quan trong văn bản, thường gắn với phẩm chất nhân vật.

Lời giải chi tiết:

Vì em là một cậu bé hiếu thảo.

Câu 4.

Phương pháp:

Phân tích hành động, lời nói để rút ra phẩm chất (hiếu thảo, nhân ái, chăm chỉ…).

Lời giải chi tiết:

Nhân ái, biết chia sẽ cho những người nghèo khổ.

Câu 5.

Phương pháp:

Dựa vào nội dung câu chuyện để rút ra bài học chung như yêu thương, sẻ chia, sống tốt

Lời giải chi tiết:

Bài học mà em tâm đắc nhất sau khi đọc câu chuyện Sự tích cây Khoai Lang là: Trong cuộc sống, dù ta có khó khăn đến đâu thì cũng không thể biết được vẫn còn rất nhiều người khó khăn hơn mình. Do đó, luôn phải biết yêu thương, sẻ chia đến những hoàn cảnh khó khăn, cùng nhau vượt khó, “Lá lành đùm lá rách”.

PHẦN VIẾT

Câu 1.

Phương pháp:

Xác định vấn đề cần bàn luận

Liên hệ thực tế

Vận dụng thao tác lập luận chứng minh, phương thức biểu đạt nghị luận

Lời giải chi tiết:

Trong cuộc sống, trách nhiệm đối với người thân là một trong những giá trị quan trọng nhất mà mỗi người cần ý thức và thực hiện. Người thân là những người luôn yêu thương, che chở và đồng hành cùng ta trong mọi hoàn cảnh, vì vậy ta cần biết quan tâm, chăm sóc và sẻ chia với họ. Trách nhiệm ấy không chỉ thể hiện qua những việc lớn lao mà còn bắt đầu từ những hành động nhỏ như giúp đỡ công việc trong gia đình, hỏi han, lắng nghe hay cố gắng học tập, làm việc tốt để không phụ lòng mong mỏi của cha mẹ, ông bà. Trong câu chuyện “Sự tích cây khoai lang”, cậu bé tuy nghèo khó nhưng luôn nghĩ đến bà, mong bà không phải chịu đói khổ. Chính tấm lòng hiếu thảo và trách nhiệm ấy đã mang lại điều tốt đẹp cho cả hai bà cháu và cả những người xung quanh. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có những người sống vô tâm, chỉ nghĩ đến bản thân mà quên đi gia đình. Điều đó thật đáng phê phán. Vì vậy, mỗi chúng ta cần sống có trách nhiệm hơn với người thân, biết yêu thương và trân trọng gia đình – nơi luôn là chỗ dựa vững chắc nhất trong cuộc đời.

Câu 2.

Phương pháp:

- Sử dụng ngôi kể phù hợp.

- Giới thiệu được truyện cổ tích định kể.

- Kể được các nhân vật chính, các sự kiện chính trong truyện: mở đầu – diễn biến – kết thúc.

- Ý nghĩa của truyện.

Lời giải chi tiết:

Trong những câu chuyện cổ tích Việt Nam, thì Sọ Dừa là một trong những câu chuyện hay và ấn tượng nhất mà em được biết.

Câu chuyện kể về cuộc đời với nhiều điều kì lạ của Sọ Dừa. Mẹ chàng nhờ uống nước trong một cái sọ dừa mà mang thai rồi sinh ra chàng. Khi mới sinh ra, chàng có hình dáng kì lạ, mình tròn lông lốc như trái dừa, nên mới được mẹ đặt tên cho là Sọ Dừa.

Tuy bề ngoài kì lạ, nhưng Sọ Dừa rất yêu thương mẹ và ngoan ngoãn. Chàng chủ động xin được đi chăn bò cho phú ông để đỡ đần cho mẹ. Nhờ tài thổi sáo, chàng không chỉ chăn đàn bò không mất con nào, mà còn khiến chúng béo tốt, mũm mĩm. Trong quá trình đó, cô út hiền lành đã phải lòng chàng sau nhiều lần đi đưa cơm.

Thế là, Sọ Dừa nhờ mẹ sang nhà phú ông hỏi vợ cho mình. Điều bất ngờ, là chàng đã chuẩn bị đầy đủ những sính lễ mà phú ông yêu cầu, để cưới được con gái ông ta. Đến ngày, điều ngạc nhiên hơn nữa đã xảy ra, khi Sọ Dừa tổ chức đám tiệc linh đình, với kẻ hầu người hạ tấp nập. Còn chàng thì trở về lốt người, khôi ngô tuấn tú.

Sau khi kết hôn, Sọ Dừa chăm chỉ dùi mài kinh sử và thi đỗ trạng nguyên. Ít lâu sau, chàng còn vinh dự được nhà vua tin tưởng, cử đi sứ. Điều này khiến cho hai cô chị của vợ chàng ghen ăn tức ở, quyết hãm hại em. Hai ả ta mời cô em gái đi chơi thuyền, rồi đẩy em xuống sông, nhằm cướp chồng. Nhưng may thay, nhờ những đồ vật mà Sọ Dừa trước khi đi dặn luôn mang theo, mà cô út sống sót trên hoang đảo. Rồi một ngày, tàu của quan trạng đi qua, gặp được vợ và đón về nhà.

Cuối cùng, người tốt như Sọ Dừa và cô út được sống hạnh phúc bên nhau. Còn kẻ xấu xa, nham hiểm như hai cô chị, thì phải bỏ đi biệt xứ. Đó cũng chính là ước mơ của nhân dân ta ngày xưa, về một xã hội công bằng, hạnh phúc.