Chủ định

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Ý định, mục đích có sẵn.

Ví dụ: Anh làm việc này theo đúng chủ định đã đặt ra.

Đặt câu với từ "Chủ định"

Nghĩa: Ý định, mục đích có sẵn.

Học sinh tiểu học

• Bạn Nam không có chủ định trốn học, bạn chỉ bị ốm.
• Em vẽ bức tranh này với chủ định tặng mẹ.
• Cô giáo hỏi: “Chủ định của em khi tham gia đội cờ đỏ là gì?”

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy bước vào cuộc thi với chủ định vượt qua chính mình, không chỉ để lấy giải.
• Nhóm quyết định chọn đề tài môi trường theo chủ định đã bàn từ đầu năm.
• Bạn đăng bài xin lỗi với chủ định làm dịu không khí căng thẳng trong lớp.

Người trưởng thành

• Anh làm việc này theo đúng chủ định đã đặt ra.
• Có những chuyến đi không hẹn trước, nhưng cũng có những chủ định âm thầm dẫn ta rời phố.
• Cô giữ im lặng, như một chủ định để lắng nghe người khác nói hết lòng mình.
• Doanh nghiệp thay đổi khẩu hiệu, với chủ định định vị lại hình ảnh trong mắt khách hàng.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Ý định, mục đích có sẵn.

Từ đồng nghĩa:

• dự định
• mưu định
• toan tính

Từ trái nghĩa:

• ngẫu hứng
• tuỳ hứng
• bốc đồng

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
chủ định	trung tính, trang trọng nhẹ; phạm vi chung; sắc thái có tính hoạch định rõ Ví dụ: Anh làm việc này theo đúng chủ định đã đặt ra.
dự định	trung tính, phổ thông; mức độ nhẹ hơn, thiên về kế hoạch cá nhân Ví dụ: Anh ấy đã có dự định từ lâu.
mưu định	văn chương/trang trọng, sắc thái toan tính kín; mức độ mạnh Ví dụ: Hắn ôm ấp mưu định thâu tóm quyền lực.
toan tính	trung tính hơi tiêu cực, nhấn vào tính tính toán; mức độ vừa Ví dụ: Mọi toan tính đã được bàn sẵn.
ngẫu hứng	khẩu ngữ/văn chương, đối lập với có chuẩn bị; mức độ rõ Ví dụ: Buổi diễn phát sinh từ ngẫu hứng.
tuỳ hứng	khẩu ngữ, nhẹ; làm theo cảm hứng tức thời Ví dụ: Quyết định chỉ là tùy hứng.
bốc đồng	khẩu ngữ, sắc thái tiêu cực; hành động không suy xét Ví dụ: Cậu ấy làm việc do bốc đồng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi muốn nhấn mạnh ý định rõ ràng của ai đó.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Phổ biến trong các bài viết phân tích, báo cáo để chỉ ra mục đích cụ thể.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo chiều sâu cho nhân vật hoặc tình huống.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự rõ ràng, có kế hoạch.
• Thường mang sắc thái trung tính hoặc tích cực.
• Phù hợp với cả văn viết và khẩu ngữ.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự chuẩn bị hoặc kế hoạch có sẵn.
• Tránh dùng khi ý định không rõ ràng hoặc ngẫu nhiên.
• Thường đi kèm với các từ chỉ hành động hoặc kế hoạch.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "ý định" nhưng "chủ định" nhấn mạnh hơn về sự chuẩn bị.
• Không nên dùng trong ngữ cảnh không có sự chuẩn bị trước.
• Chú ý đến ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm về mức độ nghiêm trọng của ý định.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "chủ định rõ ràng".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ (rõ ràng, cụ thể) hoặc động từ (có, đạt được).

Từ liên quan:

• ý định
• mục đích
• dự định
• kế hoạch
• chủ ý
• ý đồ
• mưu đồ
• toan tính
• dự kiến
• phương án