Bốc đồng
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Đột nhiên hăng lên một cách quá mức, nhưng chỉ trong chốc lát (tựa như người lên đồng).
Ví dụ:
Anh bốc đồng mua chiếc áo đắt tiền rồi về lại thấy không cần thiết.
Nghĩa: Đột nhiên hăng lên một cách quá mức, nhưng chỉ trong chốc lát (tựa như người lên đồng).
1
Học sinh tiểu học
- Thấy bạn reo hò, em bốc đồng chạy ào vào đá bóng dù chưa khởi động.
- Nghe trống trường, cậu bé bốc đồng hét thật to rồi lại im bặt.
- Nhìn pháo hoa, nó bốc đồng nhảy cẫng lên rồi ngồi xuống ngay.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bạn ấy bốc đồng đăng status gay gắt, vài phút sau đã xóa vì thấy quá đà.
- Trong giờ thể dục, Nam bốc đồng lao lên tranh bóng, rồi mới nhớ mình đang chấn thương.
- Cô bạn bốc đồng nhận lời tham gia cuộc thi, hăng hứng một lúc rồi lại chùn xuống.
3
Người trưởng thành
- Anh bốc đồng mua chiếc áo đắt tiền rồi về lại thấy không cần thiết.
- Có lúc ta bốc đồng nói lời hơn thua, xong mới nhận ra mình chỉ bị cảm xúc kéo đi chốc lát.
- Cô bốc đồng nhận một dự án ngoài sức, hăng hái bùng nổ ban đầu rồi hụt hơi giữa chừng.
- Đừng ra quyết định khi đang bốc đồng; khoảnh khắc sôi lên ấy qua rất nhanh nhưng hậu quả có thể ở lại lâu.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả hành vi của ai đó khi họ hành động mà không suy nghĩ kỹ.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì thiếu tính trang trọng.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh sinh động về nhân vật hoặc tình huống.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện cảm xúc mạnh mẽ, thường mang sắc thái tiêu cực hoặc chỉ trích.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự thiếu suy nghĩ hoặc hành động bột phát của ai đó.
- Tránh dùng trong các văn bản cần sự trang trọng hoặc chính xác.
- Thường dùng trong các tình huống không chính thức hoặc khi kể chuyện.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự nhiệt tình hoặc hăng hái, nhưng "bốc đồng" mang ý nghĩa tiêu cực hơn.
- Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống trang trọng.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động hoặc trạng thái của chủ ngữ.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "anh ấy bốc đồng".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc đại từ làm chủ ngữ, có thể đi kèm với trạng ngữ chỉ thời gian hoặc mức độ.
