Vòi vĩnh

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ láy tượng thanh
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(khẩu ngữ). Vòi một cách quấy rầy (nói khái quát).

Ví dụ: Anh ấy liên tục vòi vĩnh tiền tiêu vặt khiến mẹ mệt mỏi.

Đặt câu với từ "Vòi vĩnh"

Nghĩa: (khẩu ngữ). Vòi một cách quấy rầy (nói khái quát).

Học sinh tiểu học

• Em bé cứ vòi vĩnh mẹ mua kẹo ở cổng trường.
• Con mèo đứng cạ chân, vòi vĩnh xin miếng cá.
• Bé ngúng nguẩy, vòi vĩnh được coi hoạt hình lâu hơn.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy cứ nhắn tin vòi vĩnh mượn bút dù mình đã nói là không có dư.
• Em trai mình hay làm nũng rồi vòi vĩnh xin chơi điện thoại thêm.
• Bạn kia đứng lì ở quầy, vòi vĩnh giảm giá dù đã ghi rõ quy định.

Người trưởng thành

• Anh ấy liên tục vòi vĩnh tiền tiêu vặt khiến mẹ mệt mỏi.
• Có những mối quan hệ chỉ toàn tiếng thở dài vì một người cứ vòi vĩnh còn người kia thì nhún nhường.
• Đứa trẻ được nuông chiều quá dễ hình thành thói quen vòi vĩnh, và đó là con dốc trơn trượt cho cả nhà.
• Đừng biến lời hỏi thăm thành cái cớ để vòi vĩnh; tử tế cần đi cùng chừng mực.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (khẩu ngữ). Vòi một cách quấy rầy (nói khái quát).

Từ đồng nghĩa:

• vòi
• đòi vặt
• nài nỉ

Từ trái nghĩa:

• tự giác
• tự trọng
• kiệm lời

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
vòi vĩnh	khẩu ngữ; sắc thái phiền nhiễu, dai dẳng, hơi tiêu cực; mức độ trung bình-đến-mạnh Ví dụ: Anh ấy liên tục vòi vĩnh tiền tiêu vặt khiến mẹ mệt mỏi.
vòi	trung tính-khẩu ngữ; nhẹ hơn, ít nhấn vào sự dai dẳng Ví dụ: Thằng bé cứ vòi mẹ mua kẹo.
đòi vặt	khẩu ngữ; nhẹ, tả sự đòi hỏi lặt vặt, làm phiền Ví dụ: Nó suốt ngày đòi vặt tiền tiêu.
nài nỉ	khẩu ngữ; nhẹ-đến-trung tính, khẩn khoản; gần nghĩa trong ngữ cảnh quấy rầy Ví dụ: Cậu ta nài nỉ xin thêm ít tiền.
tự giác	trung tính; trái chiều về thái độ không đòi hỏi, tự nguyện Ví dụ: Nó tự giác làm bài, không vòi vĩnh phần thưởng.
tự trọng	trang trọng-trung tính; nhấn mạnh không hạ mình xin xỏ Ví dụ: Giữ tự trọng, đừng vòi vĩnh người khác.
kiệm lời	trung tính; ít nói, không làm phiền xin xỏ Ví dụ: Anh ấy kiệm lời, chẳng bao giờ vòi vĩnh.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về hành động đòi hỏi một cách dai dẳng, phiền phức, thường là từ trẻ em hoặc người có tính cách nhõng nhẽo.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tình huống hài hước.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự phiền toái, khó chịu từ người bị vòi vĩnh.
• Thuộc khẩu ngữ, thường mang sắc thái tiêu cực hoặc hài hước.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự phiền phức của hành động đòi hỏi.
• Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách lịch sự.
• Thường dùng trong ngữ cảnh gia đình hoặc giữa bạn bè thân thiết.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "đòi hỏi" nhưng "vòi vĩnh" mang sắc thái tiêu cực hơn.
• Người học dễ mắc lỗi khi dùng từ này trong ngữ cảnh trang trọng.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ điệu và ngữ cảnh giao tiếp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cô ấy vòi vĩnh".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc vật bị tác động, ví dụ: "vòi vĩnh mẹ".

Từ liên quan:

• đòi
• xin
• nài
• năn nỉ
• mè nheo
• nhõng nhẽo
• quấy rầy
• yêu sách
• đòi hỏi
• xin xỏ