Tiên quyết

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Cần phải có trước, được giải quyết trước thì mới có thể làm được các việc khác.

Ví dụ: Niềm tin là điều tiên quyết trong mọi mối quan hệ.

Đặt câu với từ "Tiên quyết"

Nghĩa: Cần phải có trước, được giải quyết trước thì mới có thể làm được các việc khác.

Học sinh tiểu học

• Chuẩn bị đồ dùng học tập là điều tiên quyết trước khi vào lớp.
• An toàn là tiên quyết khi tham gia trò chơi ngoài trời.
• Giữ vệ sinh tay là bước tiên quyết trước khi ăn.

Học sinh THCS – THPT

• Lập kế hoạch rõ ràng là điều tiên quyết để làm bài nhóm hiệu quả.
• Hiểu đề là điều tiên quyết trước khi bắt đầu giải bài toán khó.
• Tôn trọng quy định lớp là yêu cầu tiên quyết để buổi sinh hoạt trật tự.

Người trưởng thành

• Niềm tin là điều tiên quyết trong mọi mối quan hệ.
• Xác định mục tiêu rõ ràng là điều tiên quyết để dự án không trệch hướng.
• Nguồn lực ổn định là điều kiện tiên quyết cho việc mở rộng kinh doanh.
• Minh bạch thông tin là yêu cầu tiên quyết để tạo đồng thuận.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Cần phải có trước, được giải quyết trước thì mới có thể làm được các việc khác.

Từ đồng nghĩa:

• thiết yếu
• cốt yếu
• trọng yếu

Từ trái nghĩa:

• thứ yếu

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tiên quyết	Trang trọng, lý tính, mức độ mạnh, dùng trong hành chính/học thuật Ví dụ: Niềm tin là điều tiên quyết trong mọi mối quan hệ.
thiết yếu	Trung tính–trang trọng, mức độ mạnh nhưng bao quát; dùng trong văn bản quản lý/học thuật Ví dụ: Điều kiện thiết yếu để triển khai dự án là có vốn.
cốt yếu	Trang trọng, sắc thái học thuật, mức độ mạnh; thiên về tính quyết định Ví dụ: Nguồn dữ liệu là yếu tố cốt yếu của mô hình.
trọng yếu	Trang trọng, mức độ rất mạnh; nhấn vào tầm quan trọng hàng đầu Ví dụ: An ninh mạng là hạng mục trọng yếu của hệ thống.
thứ yếu	Trung tính, mức độ nhẹ; chỉ tính quan trọng thấp, không cần giải quyết trước Ví dụ: Các yêu cầu thứ yếu sẽ xử lý sau giai đoạn chính.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng để nhấn mạnh tầm quan trọng của một điều kiện cần thiết.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường xuất hiện trong các tài liệu kỹ thuật, quản lý dự án để chỉ điều kiện cần thiết trước khi thực hiện công việc.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện tính trang trọng và nghiêm túc.
• Thường dùng trong văn viết, đặc biệt là trong các văn bản học thuật và hành chính.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi cần nhấn mạnh một điều kiện cần thiết trước khi thực hiện công việc khác.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày vì có thể gây khó hiểu.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể thay bằng "bắt buộc" trong một số ngữ cảnh.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ như "bắt buộc" hay "cần thiết" nhưng "tiên quyết" nhấn mạnh tính thứ tự ưu tiên.
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm định ngữ hoặc vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng trước danh từ để bổ nghĩa hoặc đứng sau chủ ngữ làm vị ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "điều kiện tiên quyết".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ, ví dụ: "điều kiện", "yếu tố".

Từ liên quan:

• cần thiết
• thiết yếu
• cốt yếu
• chủ chốt
• quan trọng
• cơ bản
• nền tảng
• trọng yếu
• quyết định